Τη δυνατότητα να διασώσουν την πρώτη κατοικίας τους «θυσιάζοντας», μέσω ρευστοποίησης άλλα περιουσιακά στοιχεία ώστε να καλύψουν την οφειλή τους θα έχουν χιλιάδες δανειολήπτες που βρίσκονται στο «κόκκινο» μέσω τους εξωδικαστικού μηχανισμού.
Αυτό προβλέπει σχετική διάταξη που περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών που βρίσκεται σε διαβούλευση μέχρι τις 15 Ιουνίου. Πρόκειται για μια ακόμα βελτίωση του εξωδικαστικού, ένα ακόμα εργαλείο στην προσπάθεια μείωσης του ιδιωτικού χρέους, μέσω του διαχωρισμού της περιουσίας των οφειλετών.
Με τον τρόπο τόσο το «κούρεμα» (υπό προϋποθέσεις) όσο και οι μηνιαίες δόσεις θα υπολογίζονται με βάση την αξία της πρώτης κατοικίας και των εισοδημάτων του οφειλέτη και όχι βάσει του συνόλου της αξίας της περιουσίας. Με αυτή τη διαδικασία, που θα είναι ταχεία με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, «κόκκινοι» δανειολήπτες θα έχουν «δεύτερη» ευκαιρία καθώς θα μπορούν να ρυθμίσεις τις οφειλές τους με βιώσιμο τρόπο και ταυτόχρονα να διασφαλίσουν την πρώτη τους κατοικίας ενώ τα άλλα περιουσιακά στοιχεία (ένα εξοχικό, οικόπεδο ) θα εκποιούνται μέσω ηλεκτρονικού πλειστηριασμού. Ο οφειλέτης έχει φυσικά την υποχρέωση να τηρεί την ρύθμιση καθώς σε αντίθετη περίπτωση η πρώτη κατοικία μπορεί να κινδυνέψει ξανά και υφιστάμενες υποθήκες και προσημειώσεις παραμένουν σε ισχύ και μπορούν να ενεργοποιηθούν αν η ρύθμιση δεν τηρείται. Επιπλέον αν χαθεί η ρύθμιση ο οφειλέτης δεν μπορεί να ενταχθεί εκ νέου στον εξωδικαστικό για τα ίδια χρέη.
Πιο αναλυτικά προβλέπεται:
- Μετά την υποβολή της αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, οι πιστωτές μπορούν να καταθέσουν αντιπρόταση που περιλαμβάνει την εκποίηση όλων των ακινήτων του οφειλέτη πλην της κύριας κατοικίας, στον βαθμό που απαιτείται για την κάλυψη του συνόλου της οφειλής. Η εκποίηση των λοιπών ακινήτων αναγράφεται ρητά στη σύμβαση αναδιάρθωσης.
- Ο οφειλέτης έχει δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση πιστωτή (τράπεζα ή servicer) της.
- Σημειώνεται ότι σε περίπτωση συνοφειλέτη ή εγγυητή, απαιτείται η συνυποβολή της αίτησης και η συνυπογραφή της σύμβασης.
- Σε ότι αφορά τα περιουσιακά στοιχεία που ρευστοποιούνται (εξοχικά, οικόπεδα κλπ) η διαδικασία πλειστηριασμού εκκινείται από τον πιστωτή με τη μεγαλύτερη απαίτηση εντός τριων μηνών από την υπογραφή της σύμβασης. Ο πρώτος πλειστηριασμός θα πρέπει να διεξαχθεί μέσα σε 40 έως 60 ημέρες από τη σύνταξη της σχετικής έκθεσης , ενώ αν ματαιωθεί δύο συνεχόμενες φορές, αναλαμβάνει ο επόμενος πιστωτής
Σημειώνεται ότι η σύμβαση αναδιάρθρωσης – ρύθμισης που υπογράφει ο οφειλέτης είναι εκτελεστός τίτλος που σημαίνει ότι αν δεν τηρηθεί ο πιστωτής (τράπεζα ή servicer) μπορεί να προχωρήσει σε απ’ ευθείας κατάσχεση- πλειστηριασμό. Η ρύθμιση του εξωδικαστικού «χάνεται» και το χρέος αναβιώνει στο αρχικό ύψος μείον τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί (πχ το αρχικό χρέος ήταν 100.000 ευρώ, «κουρεύτηκαν» 20.000 ευρώ και ο οφειλέτης έχει πληρώσει 10.000 ευρώ και αν χαθεί η ρύθμιση τότε το χρέος που αναβιώνει είναι 90.000 ευρώ). Ο πιστωτής μπορεί να καταγγείλει τη ρύθμιση αν δεν πληρωθούν 3 δόσεις ή πάνω από το 3% της συνολικής οφειλής.