Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον για τα καλά στο ραντάρ των επενδύσεων σε data centers, με το ενδιαφέρον για νέες μονάδες να έχει εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι τα αιτήματα για σύνδεση νέων κέντρων δεδομένων έχουν φτάσει πλέον σχεδόν τα 5 GW, δημιουργώντας μία εντελώς νέα πρόκληση στο ηλεκτρικό σύστημα. Πρόκειται για εντυπωσιακό μέγεθος, καθώς αντιστοιχεί στην κατανάλωση 11 εκατομμυρίων νοικοκυριών, δηλαδή πάνω από τη ζήτηση των ελληνικών οικιακών καταναλωτών.
Βεβαίως, τα αιτήματα για έργα 5 GW δεν σημαίνουν ότι πρόκειται να κατασκευαστούν data centers αντίστοιχης ισχύος, ούτε ότι όλα τα αιτήματα θα μετατραπούν τελικά σε επενδύσεις. Μάλιστα, ακριβώς αυτή η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο επενδυτικό ενδιαφέρον, και στα έργα που πραγματικά θα φτάσουν μέχρι την κατασκευή, βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Για τον λόγο αυτό, το ΥΠΕΝ ετοιμάζει ένα νέο πλαίσιο, με στόχο να μπουν «φίλτρα» στα επενδυτικά σχέδια που διεκδικούν πρόσβαση στο ηλεκτρικό σύστημα. Η λογική είναι ότι ο διαθέσιμος ηλεκτρικός «χώρος» αποτελεί πλέον ένα εξαιρετικά πολύτιμο και πεπερασμένο αγαθό και επομένως δεν μπορεί να δεσμεύεται από πρότζεκτ τα οποία παραμένουν για χρόνια στα χαρτιά.
Υπερτετραπλασιασμός αιτημάτων
Η ταχύτητα με την οποία αυξήθηκε το ενδιαφέρον αποτυπώνει το μέγεθος της αλλαγής. Στα τέλη του 2025, τα αιτήματα σύνδεσης data centers που είχαν υποβληθεί στον ΑΔΜΗΕ αντιστοιχούσαν σε περίπου 1,2 GW. Μέσα σε λίγους μήνες, το συνολικό μέγεθος των αιτημάτων πλησίασε τα 5 GW, καθώς όλο και περισσότεροι επενδυτές εξετάζουν την ανάπτυξη υποδομών στην ελληνική αγορά.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, η ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων, αλλά και η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ έχουν ενισχύσει την ελκυστικότητα της χώρας για τέτοιου είδους επενδύσεις. Την ίδια στιγμή, η έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης διεθνώς αυξάνει κατακόρυφα τις ανάγκες για υπολογιστική ισχύ και, κατ’ επέκταση, για νέες εγκαταστάσεις ΙΤ.
Η άλλη όψη του νομίσματος είναι οι τεράστιες ενεργειακές ανάγκες αυτών των υποδομών. Σε αντίθεση με άλλες μεγάλες επενδύσεις, ένα data center έχει μεγάλη κατανάλωση ενέργειας και μάλιστα σε συνεχή βάση, 24 ώρες το 24ωρο. Επομένως, κάθε νέο μεγάλο έργο δημιουργεί απαιτήσεις τόσο για νέες ηλεκτρικές υποδομές όσο και για τη διασφάλιση της ενέργειας που θα χρειαστεί σε βάθος χρόνου.
Γιατί χρειάζονται τα «φίλτρα»
Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει το ΥΠΕΝ. Ένας επενδυτής που εξασφαλίζει ηλεκτρικό «χώρο» για ένα μεγάλο data center ουσιαστικά δεσμεύει ένα κομμάτι της δυνατότητας του συστήματος να εξυπηρετήσει νέα φορτία. Αν όμως το συγκεκριμένο έργο καθυστερήσει για πολλά χρόνια ή τελικά δεν κατασκευαστεί, η ισχύς αυτή παραμένει δεσμευμένη χωρίς να αξιοποιείται.
Το νέο πλαίσιο αναμένεται επομένως να θέσει κριτήρια με τα οποία θα αποδεικνύεται ότι πίσω από ένα αίτημα σύνδεσης βρίσκεται μία πραγματικά ώριμη επένδυση. Στόχος είναι να αποκτήσουν προτεραιότητα τα πρότζεκτ που διαθέτουν τα απαραίτητα εχέγγυα ότι μπορούν να προχωρήσουν, αντί να δημιουργείται μία τεράστια «ουρά» αιτημάτων που καταλαμβάνει θεωρητικά διαθέσιμη ισχύ στο δίκτυο.
Η κατεύθυνση αυτή δεν αποσκοπεί στο να περιορίσει την ανάπτυξη των υποδομών. Αντίθετα, επιδίωξη είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν τα πραγματικά ώριμα έργα. Με δεδομένο ότι τα αιτήματα έχουν φτάσει σε επίπεδα πολλαπλάσια σε σχέση με μόλις λίγους μήνες πριν, το σημερινό μοντέλο αντιμετώπισης των επενδύσεων θεωρείται ότι χρειάζεται προσαρμογή.
Τα έργα που παίρνουν σάρκα και οστά
Αξίζει να σημειωθεί ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον δεν αποτυπώνεται μόνο σε «σχέδια επί χάρτου», αλλά και σε έργα που ήδη λειτουργούν ή βρίσκονται σε φάση υλοποίησης. Ενδεικτικά, στην Αττική έχει ήδη δημιουργηθεί ένας πρώτος πυρήνας υποδομών, ενώ μεγάλα νέα πρότζεκτp βρίσκονται σε κατασκευή.
Χαρακτηριστική είναι η παρουσία της Digital Realty, μέσω της Lamda Hellix, η οποία διαθέτει ήδη σε λειτουργία τα Athens-1, Athens-2 και Athens-3. Το τελευταίο, στο Κορωπί, έχει ισχύ 6,8 MW και εγκαταστάσεις συνολικής επιφάνειας 8.600 τετραγωνικών μέτρων.
Το μεγαλύτερο νέο βήμα γίνεται από τη Microsoft, η οποία έχει δρομολογήσει την ανάπτυξη τριών data centers στην Αττική, σε Σπάτα και Κορωπί, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 976 εκατ. ευρώ. Το πρώτο data center κατασκευάζεται στα Σπάτα και θα έχει ισχύ 19,2 MW, ενώ το συνολικό σχέδιο περιλαμβάνει δύο ακόμη εγκαταστάσεις ισχύος 9,6 MW η καθεμία στο Κορωπί.
Πρόκειται επομένως για συνολική ισχύ 38,4 MW, με την επένδυση να προορίζεται για την ανάπτυξη των υπηρεσιών Microsoft Cloud στην Ελλάδα. Επίσης, η Sparkle διαθέτει ήδη λειτουργούσες υποδομές στην Ελλάδα, όπως και Lancom σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη Σε εξέλιξη βρίσκεται παράλληλα η είσοδος της γαλλικής Data4 στην ελληνική αγορά, με την ανάπτυξη του πρώτου της data center στην Παιανία.
Την ίδια στιγμή, η ΔΕΗ αναπτύσσει data center στα Σπάτα μαζί με την EDGNEX Data Centers της DAMAC, μέσω της κοινής εταιρείας Data In Scale. Η πρώτη φάση είναι 12,5 MW και επένδυση 150 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα επέκτασης στα 25 MW. Παράλληλα, η επιχείρηση δρομολογεί μία εμβληματική επένδυση στη Δυτική Μακεδονία, για ένα mega Data Center 300 MW σε αρχική φάση, με προοπτικές να διευρυνθεί σε giga Data Center ισχύος 1.000 MW.