Σε μία από τις μεγαλύτερες δοκιμασίες της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ εξελίσσεται ο πόλεμος με το Ιράν.
- Ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με τρεις επιλογές: συνέχιση των περιορισμένων πληγμάτων, στρατιωτική κλιμάκωση με επιθέσεις σε υποδομές, ή μια πολιτικά δύσκολη αποχώρηση από τη σύγκρουση χωρίς την επίτευξη των στόχων της Ουάσινγκτον.
- Η ένταση κορυφώθηκε μετά την απόρριψη της τελευταίας διπλωματικής πρωτοβουλίας από το Ιράν, με τον Τραμπ να επιστρέφει σε σκληρή ρητορική, χαρακτηρίζοντας την πρότασή του ως την «τελευταία ευκαιρία» για την Τεχεράνη.
- Μια στρατιωτική κλιμάκωση εγείρει τον κίνδυνο ιρανικών αντιποίνων κατά συμμάχων των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο και απειλεί την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία μέσω των Στενών του Ορμούζ, προκαλώντας ανησυχία στις χώρες της περιοχής.
- Η σύγκρουση με το Ιράν δοκιμάζει την προεκλογική δέσμευση του Τραμπ κατά των «ατελείωτων πολέμων» και καθορίζει την πολιτική του κληρονομιά, καθώς ο ίδιος επέλεξε να ξεκινήσει τη συγκεκριμένη στρατιωτική εμπλοκή.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα: η συνέχιση της σύγκρουσης με την Τεχεράνη ενέχει μεγάλους κινδύνους, όμως και μια υποχώρηση χωρίς την επίτευξη των στόχων του θα μπορούσε να έχει βαρύ πολιτικό κόστος.
Όπως αναφέρει το CNN, ο Τραμπ έχει μέχρι στιγμής αποφύγει ένα ενδεχόμενο καταστροφικό λάθος: μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση που θα μπορούσε να ξεπεράσει τα όρια της αμερικανικής στρατιωτικής δυνατότητας και να οδηγήσει σε μια μακροχρόνια σύγκρουση.
Ωστόσο, η επιλογή της στρατιωτικής εμπλοκής δημιουργεί πλέον ένα γνώριμο ιστορικό μοτίβο για τις ΗΠΑ: πολέμους που ξεκινούν με περιορισμένους στόχους, αλλά στη συνέχεια γίνονται όλο και δυσκολότερο να τερματιστούν.
Από το Βιετνάμ μέχρι το Ιράκ και το Αφγανιστάν, Αμερικανοί πρόεδροι βρέθηκαν αντιμέτωποι με το ίδιο ερώτημα: πώς αποχωρείς από μια σύγκρουση χωρίς να εμφανιστείς ως ηττημένος;
Οι τρεις επιλογές του Τραμπ -Και όλες έχουν κόστος
Σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, ο Τραμπ βρίσκεται σήμερα μπροστά σε τρεις βασικές επιλογές.
- Η πρώτη είναι να συνεχίσει την υπάρχουσα στρατηγική έναντι του Ιράν: περιορισμένα αεροπορικά πλήγματα, εύθραυστες εκεχειρίες και πιέσεις μέσω θαλάσσιων αποκλεισμών, χωρίς όμως να υπάρχει σαφής πορεία προς το τέλος του πολέμου.
- Η δεύτερη είναι η κλιμάκωση της στρατιωτικής επιχείρησης. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει επιθέσεις πέρα από καθαρά στρατιωτικούς στόχους, πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν και ενδεχομένως περιορισμένες χερσαίες επιχειρήσεις.
- Η τρίτη επιλογή είναι η πιο δύσκολη πολιτικά: να περιορίσει τις απώλειες και να αποχωρήσει από τη σύγκρουση, ακόμη κι αν δεν έχουν επιτευχθεί όλοι οι αρχικοί στόχοι της Ουάσιγκτον.
Κάθε επιλογή συνοδεύεται από σοβαρούς κινδύνους, γεγονός που εξηγεί γιατί ο Τραμπ βρίσκεται εγκλωβισμένος σε έναν πόλεμο που, όπως σημειώνει το CNN, «δεν μπορεί να αντέξει ούτε να κερδίσει ούτε να χάσει».
Η «τελευταία ευκαιρία» που δίνει ο Τραμπ στην Τεχεράνη
Η ένταση αυξήθηκε μετά την απόρριψη της τελευταίας διπλωματικής πρωτοβουλίας του Αμερικανού προέδρου από το Ιράν.
Ο Τραμπ είχε αναστείλει ένα νέο κύμα επιθέσεων, υποστηρίζοντας ότι υπήρχαν ενδείξεις για συμφωνία, όμως στη συνέχεια επέστρεψε σε σκληρή ρητορική. «Η ιρανική ηγεσία είναι απίστευτα διπρόσωπη!», έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social.
Λίγες ώρες αργότερα, από το Οβάλ Γραφείο, δήλωσε: «Αυτή είναι η τελευταία τους ευκαιρία να υπογράψουν ένα καλό έγγραφο».
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι το Ιράν κινδυνεύει με «αποκεφαλισμό» της ηγεσίας του, χωρίς όμως να διευκρινίσει ποιο θα είναι το επόμενο βήμα εάν η Τεχεράνη δεν υποχωρήσει.
Η κλιμάκωση μπορεί να ανοίξει νέο μέτωπο στη Μέση Ανατολή
Το μεγάλο ερώτημα για την Ουάσιγκτον είναι αν μια πιο σκληρή στρατιωτική απάντηση θα μπορούσε πράγματι να αναγκάσει το Ιράν να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις.
Μια επίθεση σε γέφυρες, ενεργειακές εγκαταστάσεις ή άλλες υποδομές θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα εναντίον αμερικανικών συμμάχων στον Περσικό Κόλπο, αυξάνοντας δραματικά το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης.
Ο ίδιος ο Τραμπ αποκάλυψε ότι ηγέτες χωρών της περιοχής επικοινώνησαν μαζί του ζητώντας να μην προχωρήσει σε νέα κλιμάκωση. «Ήμασταν έτοιμοι να προχωρήσουμε. Και τηλεφώνησαν. Τηλεφώνησε η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ», δήλωσε.
Ιδιαίτερος κίνδυνος υπάρχει γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας. Μια αμερικανική επιχείρηση για την αναγκαστική επαναλειτουργία τους θα εξέθετε τα αμερικανικά πλοία σε επιθέσεις με πυραύλους και drones.
Το ιστορικό προηγούμενο του Βιετνάμ, του Ιράκ και του Αφγανιστάν
Το CNN συγκρίνει το σημερινό δίλημμα του Τραμπ με προηγούμενες στρατιωτικές εμπλοκές των ΗΠΑ, όπου οι πρόεδροί τους βρέθηκαν αντιμέτωποι με την ίδια δύσκολη εξίσωση: συνέχιση του πολέμου ή αποχώρηση με το κόστος μιας πιθανής ήττας.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ, ο τότε πρόεδρος Λίντον Τζόνσον είχε εκφράσει κατ’ ιδίαν τις αμφιβολίες του για την πορεία της σύγκρουσης. «Δεν νομίζω ότι τίποτα θα είναι τόσο κακό όσο το να χάσουμε. Και δεν βλέπω τρόπο να κερδίσουμε», είχε πει στον υπουργό Άμυνας Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα.
Παρά τις αμφιβολίες του, όμως, προχώρησε στην επέκταση των βομβαρδισμών και στην αποστολή περισσότερων στρατευμάτων.
Αντίστοιχα, ο Τζορτζ Μπους ο νεότερος επέλεξε το 2007 την αποστολή επιπλέον δυνάμεων στο Ιράκ, ενώ ο Μπαράκ Ομπάμα ενίσχυσε προσωρινά την αμερικανική παρουσία στο Αφγανιστάν.
Το κοινό στοιχείο αυτών των περιπτώσεων ήταν ο φόβος ότι η αποχώρηση χωρίς ξεκάθαρη νίκη θα συνιστούσε πολιτική ήττα.
Ο πόλεμος με το Ιράν είναι η κρίσιμη δοκιμασία του Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ εξελέγη το 2016 έχοντας ως κεντρικό μήνυμα την αντίθεσή του στους «ατελείωτους πολέμους» των ΗΠΑ.
Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές είχε δηλώσει ότι η Αμερική πρέπει να αποφεύγει «πολέμους που δεν τελειώνουν ποτέ, πολέμους που δεν κερδίζουμε».
Τώρα, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σύγκρουση που ο ίδιος επέλεξε να ανοίξει.
Όπως καταλήγει το CNN, η έκβαση του πολέμου με το Ιράν δεν θα επηρεάσει μόνο τη στρατηγική θέση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, αλλά και την ίδια την πολιτική κληρονομιά του Ντόναλντ Τραμπ.