Σάλος στην Τουρκία: Η κυβέρνηση κατηγορείται ότι παραποίησε τα αποτελέσματα στον διεθνή μαθητικό διαγωνισμό PISA

Σάλος στην Τουρκία: Η κυβέρνηση κατηγορείται ότι παραποίησε τα αποτελέσματα στον διεθνή μαθητικό διαγωνισμό PISA

μαθητές
© Shutterstock

Η θεαματική άνοδος της Τουρκίας στις διεθνείς εκπαιδευτικές αξιολογήσεις προκάλεσε κοινοβουλευτικές αντιδράσεις και ερωτήματα για την επιλογή των μαθητών.

Παράλληλα, στο επίκεντρο της συζήτησης επανήλθαν οι επίμονες ανισότητες μεταξύ των σχολείων καθώς και το ενδεχόμενο ειδικής προετοιμασίας των μαθητών για τις εξετάσεις.

Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία κατέγραψε σημαντική βελτίωση στις επιδόσεις της, σε αντίθεση με την πλειονότητα των κρατών-μελών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), τα οποία σημείωσαν πτώση.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Nordic Monitor, η συζήτηση εντάθηκε κατά τη συνεδρίαση της 12ης Νοεμβρίου για τον προϋπολογισμό, όταν βουλευτές της αντιπολίτευσης έθεσαν ερωτήματα στον υπουργό Παιδείας, Yusuf Tekin, σχετικά με τις επιδόσεις της χώρας στο Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA) του 2025. Πρόκειται για μια διεθνή αξιολόγηση που εξετάζει τις γνώσεις και τις δεξιότητες μαθητών ηλικίας 15 ετών σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η βαθμολογία της Τουρκίας στις φυσικές επιστήμες αυξήθηκε κατά 18 μονάδες σε σχέση με το 2022, φτάνοντας τις 494 μονάδες, πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, που διαμορφώθηκε στις 482. Στην ανάγνωση, η επίδοση ενισχύθηκε κατά 16 μονάδες, φτάνοντας τις 472, έναντι μέσου όρου 461 για τον ΟΟΣΑ. Στα μαθηματικά σημειώθηκε άνοδος οκτώ μονάδων, στις 462, επίδοση που κινήθηκε κοντά στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ο οποίος ήταν 463.

Τα αποτελέσματα ανέβασαν την Τουρκία από την 29η στη 14η θέση μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ στις φυσικές επιστήμες, καθώς και από την 30ή στη 13η θέση στην ανάγνωση. Στα μαθηματικά, η χώρα ανέβηκε από την 32η στην 23η θέση, καταγράφοντας αξιοσημείωτη πρόοδο μέσα σε έναν μόνο τριετή κύκλο αξιολόγησης.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αντίθετη πορεία από τη διεθνή τάση

To μέγεθος της αύξησης προσέλκυσε ιδιαίτερη προσοχή, καθώς κινήθηκε αντίθετα από τη διεθνή τάση. Μεταξύ των 37 χωρών του ΟΟΣΑ για τις οποίες υπήρχαν συγκρίσιμα αποτελέσματα από το 2022 και το 2025, οι βαθμολογίες στις φυσικές επιστήμες μειώθηκαν σε 24 χώρες και αυξήθηκαν σε 13.

Στην ανάγνωση, οι επιδόσεις υποχώρησαν σε 34 χώρες, ενώ μόλις τρεις κατέγραψαν βελτίωση. Στα μαθηματικά, οι βαθμολογίες μειώθηκαν σε 33 χώρες και αυξήθηκαν σε τέσσερις.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το Λουξεμβούργο, το 38ο μέλος του ΟΟΣΑ, εξαιρέθηκε από τη σύγκριση, καθώς δεν συμμετείχε στο PISA του 2022, γεγονός που καθιστά αδύνατη την άμεση αξιολόγηση της πορείας του κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Σε επίπεδο ΟΟΣΑ, ο μέσος όρος μειώθηκε μεταξύ 2022 και 2025 κατά τρεις μονάδες στις φυσικές επιστήμες, κατά 14 στην ανάγνωση και κατά εννέα στα μαθηματικά.

Η αντίθετη πορεία της Τουρκίας προκάλεσε ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι αλλαγές στη μεθοδολογία της αξιολόγησης ή άλλοι παράγοντες, πέρα από την εγχώρια εκπαιδευτική πολιτική, συνέβαλαν στη βελτίωση.

Παρότι η θέση μιας χώρας στην κατάταξη μπορεί να βελτιωθεί όταν οι βαθμολογίες άλλων κρατών υποχωρούν, η Τουρκία κατέγραψε πραγματική αύξηση των δικών της επιδόσεων και στα τρία γνωστικά αντικείμενα. Η άνοδος κατά 18 μονάδες στις φυσικές επιστήμες ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακή, δεδομένου ότι ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ μειώθηκε κατά τρεις μονάδες.

Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος επεκτάθηκε επίσης στο ενδεχόμενο ορισμένα σχολεία που συμμετείχαν στην αξιολόγηση να είχαν τύχει ιδιαίτερης προσοχής πριν από τις εξετάσεις. Οι βουλευτές ζήτησαν διευκρινίσεις για τις συναντήσεις με διευθυντές σχολείων, καθώς και για τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν στα συμμετέχοντα εκπαιδευτικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένου του ενδεχομένου να παρασχέθηκε στους μαθητές ειδική διδασκαλία ή εξάσκηση με στόχο τη βελτίωση των αποτελεσμάτων στο PISA.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το PISA έχει σχεδιαστεί ώστε να αξιολογεί την ικανότητα των μαθητών να εφαρμόζουν τις γνώσεις τους σε άγνωστες καταστάσεις και όχι απλώς την εξοικείωσή τους με το εθνικό αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών. Επομένως, η ειδική προετοιμασία των μαθητών που συμμετέχουν στην αξιολόγηση θα μπορούσε να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύονται τα αποτελέσματα ως αντιπροσωπευτικός δείκτης των επιδόσεων του ευρύτερου εκπαιδευτικού συστήματος.

Η αξιολόγηση του 2025 πραγματοποιήθηκε από τις 14 Απριλίου έως τις 16 Μαΐου, με τη συμμετοχή 7.702 μαθητών από 203 σχολεία σε 56 επαρχίες της Τουρκίας. Η εξέταση διεξήχθη ηλεκτρονικά, σύμφωνα με τις διαδικασίες του ΟΟΣΑ, ενώ το τουρκικό υπουργείο Παιδείας είχε την ευθύνη του συντονισμού στο εσωτερικό της χώρας.

Ο Tekin αρνήθηκε ότι η κυβέρνηση παρενέβη στην επιλογή των μαθητών ή στην προετοιμασία τους. Υποστήριξε ότι το δείγμα καθορίστηκε από τον ΟΟΣΑ, βάσει στοιχείων για τις εγγραφές στα σχολεία και την περιφερειακή ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων δεικτών που παρείχε η Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία (TurkStat), η επίσημη στατιστική αρχή της χώρας.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η επιλογή των σχολείων υπό κοινοβουλευτικό έλεγχο

Σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, η κατανομή των μαθητών ανά κατηγορία σχολείου αποτέλεσε κεντρικό στοιχείο της υπερασπιστικής επιχειρηματολογίας της κυβέρνησης. Το σύστημα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Τουρκίας περιλαμβάνει τα λύκεια Ανατολικού τύπου (Anatolian high schools), ακαδημαϊκά προσανατολισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα που προετοιμάζουν κατά κανόνα τους μαθητές για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, καθώς και επαγγελματικά λύκεια, τα οποία προσφέρουν τεχνική και επαγγελματική κατάρτιση.

Στο σύστημα περιλαμβάνονται επίσης τα λύκεια Ιμάμ Χατίπ (Imam Hatip), δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα που διδάσκουν το εθνικό πρόγραμμα σπουδών παράλληλα με μαθήματα ισλαμικού θρησκευτικού περιεχομένου. Οι υπόλοιπες κατηγορίες σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων και εξειδικευμένα ακαδημαϊκά ιδρύματα, αντιπροσωπεύουν το υπόλοιπο του μαθητικού πληθυσμού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Tekin, τα λύκεια Ανατολικού τύπου συγκέντρωναν περίπου το 46% του μαθητικού πληθυσμού της σχετικής ηλικιακής ομάδας, τα επαγγελματικά λύκεια το 32% και τα Ιμάμ Χατίπ το 9,5%. Τα αντίστοιχα ποσοστά στο δείγμα του PISA ήταν περίπου 47%, 30% και 10%.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι το υπουργείο έλαβε τους καταλόγους των σχολείων που θα συμμετείχαν, προκειμένου να οργανώσει την απαραίτητη τεχνική προετοιμασία, αλλά δεν είχε πρόσβαση στα ονόματα των μαθητών που επιλέχθηκαν για την εξέταση. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συναντήσεις με τους διευθυντές αποσκοπούσαν στον έλεγχο των εργαστηρίων ηλεκτρονικών υπολογιστών, της σύνδεσης στο διαδίκτυο και της ηλεκτροδότησης, ενώ τη διαδικασία επέβλεπαν διεθνείς αρμόδιοι της αξιολόγησης.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η δημοσιευμένη έκθεση του ΟΟΣΑ για την Τουρκία αναφέρει ότι τα δεδομένα της αξιολόγησης πληρούσαν τα ποιοτικά πρότυπα του προγράμματος και ήταν κατάλληλα για δημοσιοποίηση. Το πλαίσιο δειγματοληψίας καλύπτει μαθητές συγκεκριμένου ηλικιακού εύρους, οι οποίοι έχουν ολοκληρώσει τουλάχιστον έξι έτη τυπικής εκπαίδευσης, με την επιφύλαξη των κριτηρίων επιλεξιμότητας και των εξαιρέσεων που εφαρμόζονται σε όλα τα συμμετέχοντα εκπαιδευτικά συστήματα.

Το συγκεκριμένο πλαίσιο αποτέλεσε ακόμη ένα σημείο κοινοβουλευτικής διερεύνησης. Οι 7.702 μαθητές αντιπροσώπευαν έναν εκτιμώμενο πληθυσμό 920.900 μαθητών που πληρούσαν τα κριτήρια συμμετοχής στην Τουρκία, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 72% του συνολικού πληθυσμού των 15χρονων της χώρας.

Το ποσοστό κάλυψης ήταν ένα από τα χαμηλότερα μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.

Αποτυπώνει το ποσοστό της ηλικιακής ομάδας που εκπροσωπήθηκε στα αποτελέσματα, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζει τις εκπαιδευτικές συνθήκες όλων των εφήβων που βρίσκονται εκτός του συγκεκριμένου πληθυσμού. Η εκτεταμένη εξ αποστάσεως εκπαίδευση και τα εναλλακτικά συστήματα κατάρτισης στην Τουρκία καθιστούν ακόμη σημαντικότερη την κατανόηση αυτών των ορίων.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι βαθιές ανισότητες μεταξύ των σχολείων

Οι διαφορές μεταξύ των σχολείων αποτελούν μία ακόμη σημαντική πρόκληση για την ερμηνεία της εθνικής βελτίωσης. Σύμφωνα με έρευνα του ΟΟΣΑ, η Τουρκία συγκαταλεγόταν στα 10 εκπαιδευτικά συστήματα όπου οι διαφορές μεταξύ των σχολείων αντιστοιχούσαν τουλάχιστον στο ήμισυ της συνολικής διακύμανσης των επιδόσεων στις φυσικές επιστήμες.

Η χώρα κατέλαβε την πέμπτη θέση στη σύγκριση που παρουσιάστηκε κατά την κοινοβουλευτική συνεδρίαση, γεγονός που καταδεικνύει ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος των διαφορών στις επιδόσεις εντοπίζεται μεταξύ των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και όχι μεταξύ μαθητών που φοιτούν στο ίδιο σχολείο.

Ο συγκεκριμένος δείκτης αποκαλύπτει τον έντονο διαχωρισμό που χαρακτηρίζει το εκπαιδευτικό σύστημα. Σχολεία στα οποία φοιτούν μαθητές με υψηλότερες ακαδημαϊκές επιδόσεις συνυπάρχουν με ιδρύματα που συγκεντρώνουν μεγάλα ποσοστά μαθητών με χαμηλότερες επιδόσεις. Έτσι, οι εθνικοί μέσοι όροι αδυνατούν να αποτυπώσουν το πραγματικό εύρος των διαφορών στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα.

Οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες παραμένουν έντονες. Ο ΟΟΣΑ κατέγραψε διαφορά 81 μονάδων στις φυσικές επιστήμες μεταξύ των μαθητών που ανήκουν στο πλέον ευνοημένο κοινωνικοοικονομικό τεταρτημόριο και εκείνων που προέρχονται από το λιγότερο ευνοημένο. Παράλληλα, η απόσταση μεταξύ των μαθητών με τις υψηλότερες και εκείνων με τις χαμηλότερες επιδόσεις στην Τουρκία διευρύνθηκε στα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες μεταξύ 2022 και 2025.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Την ίδια στιγμή, η βελτίωση δεν περιορίστηκε στον εθνικό μέσο όρο. Στις φυσικές επιστήμες, το 81% των Τούρκων μαθητών έφτασε τουλάχιστον στο βασικό επίπεδο επάρκειας του ΟΟΣΑ, έναντι διεθνούς μέσου όρου 74%. Στην ανάγνωση, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 76% έναντι 69%, ενώ στα μαθηματικά 64% έναντι 65%.

Σε σύγκριση με το 2015, το ποσοστό των Τούρκων μαθητών που βρίσκονταν κάτω από το ελάχιστο επίπεδο επάρκειας μειώθηκε κατά 25 ποσοστιαίες μονάδες στις φυσικές επιστήμες και κατά 16 μονάδες τόσο στην ανάγνωση όσο και στα μαθηματικά. Οι μακροπρόθεσμες αυτές εξελίξεις δείχνουν ότι οι τελευταίες βελτιώσεις αποτελούν συνέχεια μιας ήδη καταγεγραμμένης ανοδικής πορείας στις μετρούμενες επιδόσεις.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα εξακολουθούν να παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις ανάλογα με τις δεξιότητες που αξιολογούνται. Μόλις το 4% των Τούρκων μαθητών έφτασε στα υψηλότερα επίπεδα επάρκειας στην ανάγνωση, έναντι μέσου όρου 6% στον ΟΟΣΑ. Στην υπολογιστική επίλυση προβλημάτων, η Τουρκία συγκέντρωσε 473 μονάδες, έναντι μέσου όρου 500 για τον ΟΟΣΑ.

Η προσχολική εκπαίδευση στο επίκεντρο της κριτικής

Η κοινοβουλευτική συζήτηση ανέδειξε επίσης ανησυχίες σχετικά με τις επενδύσεις στην προσχολική εκπαίδευση. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ που επικαλέστηκαν κατά τη συζήτηση, η συμμετοχή των παιδιών ηλικίας 3 έως 5 ετών στην προσχολική εκπαίδευση στην Τουρκία ανέρχεται περίπου στο ήμισυ της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας. Ξεχωριστό προφίλ του ΟΟΣΑ καταγράφει ποσοστό συμμετοχής 53,7% για την Τουρκία το 2023.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το ποσοστό 89% του ΟΟΣΑ, το οποίο αναφέρθηκε κατά τη συνεδρίαση, αφορά τη συμμετοχή των παιδιών ηλικίας 4 ετών στις χώρες-μέλη του οργανισμού. Πρόκειται για διαφορετικό ηλικιακό δείκτη, ο οποίος δεν μπορεί να συγκριθεί άμεσα με το ποσοστό της Τουρκίας για παιδιά ηλικίας 3 έως 5 ετών. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν την περιορισμένη πρόσβαση στην προσχολική εκπαίδευση στην Τουρκία.

Το ζήτημα έχει ευρύτερες επιπτώσεις στις προτεραιότητες των δημόσιων δαπανών. Βουλευτές άσκησαν κριτική στο γεγονός ότι διατίθενται συγκριτικά περισσότεροι πόροι στα πανεπιστήμια από ό,τι στις πρώτες βαθμίδες της εκπαίδευσης, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται αυξημένες επενδύσεις στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και στα νηπιαγωγεία.

Η κριτική επεκτάθηκε και στη ραγδαία επέκταση του πανεπιστημιακού δικτύου μετά το 2002. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν κατά την κοινοβουλευτική συνεδρίαση, στα πανεπιστήμια που ιδρύθηκαν κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, εξαιρουμένων των ιδρυμάτων που προέκυψαν από τη διάσπαση ήδη υπαρχόντων πανεπιστημίων, προβλέπεται να διατεθούν περίπου 228 δισεκατομμύρια τουρκικές λίρες στο προτεινόμενο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027.

Το ποσό αυτό εντάχθηκε στο επιχείρημα υπέρ της ανακατεύθυνσης των μελλοντικών εκπαιδευτικών δαπανών προς τη φροντίδα των παιδιών και την πρώιμη μάθηση, αντί της συνέχισης της επέκτασης της πανεπιστημιακής δυναμικότητας. Η έλλειψη οικονομικά προσιτών δομών παιδικής φροντίδας επηρεάζει επίσης τις δυνατότητες απασχόλησης των γυναικών και έχει αναδειχθεί σε ζήτημα της δημόσιας συζήτησης στην Τουρκία για τη μείωση των γεννήσεων.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από την πλευρά του, ο Tekin απέδωσε τις καλύτερες διεθνείς επιδόσεις της χώρας στη διεύρυνση της πρόσβασης στην εκπαίδευση, στις αυξημένες προσλήψεις εκπαιδευτικών, στη δημιουργία πρόσθετων σχολικών αιθουσών, στη δωρεάν διάθεση σχολικών βιβλίων και στις σταθερές δημόσιες επενδύσεις.

Ακολουθήστε το iefimerida στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο iefimerida
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ Τουρκία pisa εκπαίδευση
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Δείτε επίσης

Περισσότερα