Η φοιτητρία Ahoo Daryaei, έγινε σύμβολο διαμαρτυρίας στο Ιράν, όταν τον Νοέμβριο του 2024 αφαίρεσε τα ρούχα της σε ένδειξη αντίστασης απέναντι στην αστυνομία ηθών.
Σήμερα, σύμφωνα με στενή φίλη της, η πράξη εκείνη εξακολουθεί να έχει βαρύ τίμημα για την ίδια και την οικογένειά της, ενώ η υπόθεσή της έγινε παγκόσμια είδηση.
Η Daryaei, φοιτήτρια στο Ισλαμικό Πανεπιστήμιο Azad της Τεχεράνης και μητέρα δύο παιδιών, ανέβαινε τα σκαλιά του πανεπιστημίου όταν η χιτζάμπ της γλίστρησε στιγμιαία από το κεφάλι της. Απορροφημένη από το κινητό της, συνέχισε να περπατά χωρίς να αντιληφθεί αμέσως τι είχε συμβεί, αναφέρει το ρεπορτάζ της Daily Mail.
Σύμφωνα με τη φίλη της, άνδρες της αστυνομίας ηθών την πλησίασαν, της φώναξαν και άρχισαν να την τραβούν με επιθετικό τρόπο. Η κατάσταση κλιμακώθηκε, καθώς, όπως υποστηρίζει, προσπάθησαν να την οδηγήσουν σε χώρο που χρησιμοποιούνταν για την τιμωρία φοιτητριών.
«Την χειρίζονταν επιθετικά, καθώς προσπαθούσαν να την τραβήξουν σε ένα δωμάτιο και εκείνη είχε αρχίσει να εκνευρίζεται πολύ. Ήθελε να την αφήσουν ήσυχη, αλλά εκείνοι δεν άφηναν τα ρούχα της», περιέγραψε η φίλη της στη βρετανική εφημερίδα.
Τότε η Daryaei πήρε μια απόφαση που θα την έκανε διεθνές σύμβολο αντίστασης.
«Έβγαλε όλα τα ρούχα της και τα πέταξε μπροστά τους, λέγοντας: “Λοιπόν, τι θα κάνετε τώρα;”».
Σύμφωνα με τη φίλη της, το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: «Αν πρόκειται να μου τα βγάλετε εσείς, θα τα βγάλω μόνη μου».
Η εικόνα από το Ιράν που έκανε τον γύρο του κόσμου
Η Daryaei περπάτησε στην αυλή του πανεπιστημίου μόνο με τα εσώρουχά της και στη συνέχεια κάθισε σε έναν τοίχο. Λίγο αργότερα έφτασαν αστυνομικοί και την έβαλαν με τη βία σε ένα βαν.
Η φίλη της καταγγέλλει ότι κατά τη μεταφορά της στο αστυνομικό τμήμα υπέστη περαιτέρω εξευτελιστική μεταχείριση. Όπως υποστηρίζει, το κεφάλι της τοποθετήθηκε ανάμεσα στα γόνατα μιας γυναίκας αστυνομικού, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να αναπνεύσει.
«Δεν μπορούσε να αναπνεύσει και κρατούνταν σε μια θέση σαν να προσπαθούσαν να την πονέσουν. Έχει δύο παιδιά και σκεφτόταν: “Αν αυτή η γυναίκα δεν με αφήσει, θα πεθάνω από ασφυξία και τα παιδιά μου θα μείνουν ορφανά”».
Σε μια προσπάθεια να πάρει ανάσα, φέρεται να δάγκωσε το χέρι της αστυνομικού, η οποία τελικά άνοιξε τα πόδια της και της επέτρεψε να αναπνεύσει.
Η ένεση και οι 18 ημέρες στο νοσοκομείο
Στο αστυνομικό τμήμα, σύμφωνα πάντα με τη φίλη της, η Daryaei άρχισε να φωνάζει και να αντιστέκεται. Οι αστυνομικοί προσπάθησαν να της χορηγήσουν φάρμακο με ένεση.
«Την πρώτη φορά η βελόνα έσπασε. Τη δεύτερη φορά κατάφεραν να της κάνουν την ένεση και έχασε τις αισθήσεις της», ανέφερε.
Η Daryaei ξύπνησε σε νοσοκομείο, με τα χέρια και τα πόδια της δεμένα σε κρεβάτι. Δεν γνώριζε πού βρισκόταν και, όπως υποστηρίζει η φίλη της, ζητούσε να δει την οικογένειά της χωρίς να παίρνει απαντήσεις.
«Κάθε φορά που προσπαθούσε να πάρει πληροφορίες, της έκαναν άλλη μία ένεση, με αποτέλεσμα να ξανακοιμάται ή να χάνει τις αισθήσεις της».
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια πηγή, άνθρωποι την ανέκριναν για την πράξη της και την κατηγορούσαν ότι σχεδίαζε να εγκαταλείψει το Ιράν και να ζητήσει άσυλο στο εξωτερικό.
Παρέμεινε στο νοσοκομείο για 18 ημέρες.
Η «ψυχικά ασθενής» εκδοχή του καθεστώτος
Οι ιρανικές αρχές παρουσίασαν διαφορετική εκδοχή. Υποστήριξαν ότι η γυναίκα ήταν «άρρωστη» και ότι η συμπεριφορά της οφειλόταν σε προβλήματα ψυχικής υγείας.
Η φίλη της, ωστόσο, υποστηρίζει ότι αυτό αποτέλεσε μέρος μιας προσπάθειας των αρχών να αποπολιτικοποιήσουν την υπόθεση και να αποδυναμώσουν το μήνυμα της διαμαρτυρίας της.
«Το καθεστώς έπρεπε, επειδή το βίντεο είχε γίνει viral, να την αναγκάσει να παραδεχθεί ότι ήταν άρρωστη και ότι το περιστατικό οφειλόταν στα ψυχικά της προβλήματα», είπε.
Σύμφωνα με την ίδια, οι αρχές άσκησαν πιέσεις και στην οικογένεια της Daryaei. Επισκέπτονταν συγγενείς της, ακόμη και τα παιδιά της, ενώ φέρεται να πίεσαν και τον πρώην σύζυγό της να επιβεβαιώσει ότι αντιμετώπιζε ψυχικά προβλήματα.
Μετά από αυτή την «επιβεβαίωση», η Daryaei αφέθηκε ελεύθερη, αναφέρει το δημοσίευμα.
Υπό παρακολούθηση και με υποχρεωτική αγωγή
Η ελευθερία της, ωστόσο, δεν σήμαινε ότι η υπόθεση είχε τελειώσει. Όπως υποστηρίζει η φίλη της, οι αρχές την ενημέρωσαν ότι θα παρακολουθείται και ότι το τηλέφωνό της θα παρακολουθείται επίσης.
Αρχικά της χορηγήθηκε αντιψυχωσική αγωγή, την οποία πλήρωνε μέσω της ασφάλισής της. Σύμφωνα με τη φίλη της, οι αρχές αντιλήφθηκαν κάποια στιγμή ότι δεν έπαιρνε τα φάρμακά της, επειδή «περπατούσε φυσιολογικά», ενώ η συγκεκριμένη αγωγή θα την έκανε να φαίνεται ζαλισμένη.
Σήμερα, σύμφωνα με την ίδια αφήγηση, λαμβάνει μηνιαίες ενέσεις φλουπεντιξόλης, φαρμάκου που χρησιμοποιείται και στη θεραπεία της σχιζοφρένειας, οι οποίες χορηγούνται από τους γιατρούς ώστε να διασφαλίζεται ότι λαμβάνει την αγωγή.
«Η οικογένειά της είπε ότι είναι καλύτερο να κάνει αυτές τις ενέσεις και να έχει την ταμπέλα της ψυχικά ασθενούς, παρά να την κρεμάσουν, να τη φυλακίσουν ή να τη βασανίσουν», ανέφερε η φίλη της. «Αυτός είναι ο μόνος δρόμος που έχει τώρα».
«Αυτό είναι το σώμα μου, αυτή είναι η ζωή μου»
Η Daryaei, πλέον 32 ετών και φοιτήτρια υφαντουργίας σε άλλο πανεπιστήμιο, φέρεται να βλέπει την πράξη της ως μια προσπάθεια να πάρει ξανά τον έλεγχο πάνω στο σώμα της.
«Δεν της άρεσε ο τρόπος με τον οποίο την τραβούσαν και ο τρόπος με τον οποίο της φέρονταν για μια μαντίλα», είπε η φίλη της. «Σκέφτηκε: “Ας κάνω κάτι περισσότερο, ώστε όλο αυτό το τράβηγμα και η ταπείνωση να αξίζουν. Ας αντισταθώ με τρόπο αντίστοιχο με αυτό που μου κάνουν”».
Και πρόσθεσε: «Ήθελε να δείξει ότι έχει τον έλεγχο του δικού της σώματος και των δικών της επιλογών. Σαν να έλεγε: “Αυτό είμαι εγώ. Αυτό είναι το σώμα μου. Αυτή είναι η ζωή μου”».
Η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε την πράξη της διαμαρτυρία απέναντι στην «καταχρηστική επιβολή της υποχρεωτικής κάλυψης» και ζήτησε την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωσή της.
Στο Ιράν, οι γυναίκες υποχρεούνται από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 να καλύπτουν το κεφάλι και τον λαιμό τους, με την τήρηση των κανόνων να επιβάλλεται μεταξύ άλλων από την αστυνομία ηθών, γνωστή ως Gasht-e Ershad, δηλαδή «Περιπολία Καθοδήγησης».