Το ιστορικό υπερωκεάνιο SS United States, που κάποτε ήταν το ταχύτερο πλοίο στον κόσμο και διέσχισε τον Ατλαντικό περισσότερες από 800 φορές, βυθίστηκε την Τετάρτη στα νερά του Κόλπου του Μεξικού, έπειτα από μια πολύωρη επιχείρηση στα ανοιχτά της Φλόριντα.
Το πλοίο, το οποίο είναι μεγαλύτερο σε μήκος ακόμη και από τον Τιτανικό, ξεκίνησε έτσι ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του, καθώς πρόκειται να αποτελέσει τον μεγαλύτερο τεχνητό ύφαλο στον κόσμο.
Η διαδικασία της ελεγχόμενης βύθισης ξεκίνησε ένα συννεφιασμένο απόγευμα, χθες ωστόσο εξελίχθηκε πολύ πιο αργά από ό,τι είχαν υπολογίσει οι διοργανωτές, οι οποίοι εκτιμούσαν ότι θα ολοκληρωνόταν μέσα σε περίπου μία ώρα. Για αρκετές ώρες, μεγάλο μέρος του ογκώδους πλοίου παρέμενε ορατό στα σκοτεινά νερά. Τελικά, γύρω στις 21:00, τοπική ώρα το σκάφος έγειρε προς τη μία πλευρά και στη συνέχεια βυθίστηκε γρήγορα.
«Είναι μια καταπληκτική κυρία που δεν θα παραδοθεί χωρίς μάχη. Όπως ακριβώς και το καταπληκτικό έθνος από το οποίο πήρε το όνομά της», δήλωσε πριν από την εξαφάνιση του πλοίου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας η Κόλιν Ο'Μάλεϊ, πρόεδρος της Coleen Marine, της εταιρείας που ανέλαβε τη βύθιση.
Ένα σχέδιο 13,5 εκατομμυρίων δολαρίων
Η επιχείρηση, συνολικού κόστους 13,5 εκατομμυρίων δολαρίων, σχεδιάστηκε με στόχο τη δημιουργία ενός νέου πόλου έλξης για δύτες και λάτρεις του ψαρέματος, αλλά και ενός θαλάσσιου οικοσυστήματος.
Η καθυστέρηση οφειλόταν εν μέρει στην ανάγκη να γεμίσουν με θαλασσινό νερό 128 δεξαμενές καυσίμων και λιπαντικών, ώστε το πλοίο να ακουμπήσει ομοιόμορφα στον πυθμένα. «Η διαδικασία διήρκεσε περισσότερο από όσο υπολογίζαμε», εξήγησε ο Νικ Τομέτσεκ, εκπρόσωπος της κομητείας Οκαλούσα, η οποία συνέβαλε στην οργάνωση της επιχείρησης. «Είναι ένα μεγάλο πλοίο», πρόσθεσε.
Για την προετοιμασία της βύθισης αφαιρέθηκαν οι δύο καπνοδόχοι του, ύψους 19 μέτρων, οι οποίες πρόκειται να χρησιμοποιηθούν ως σημεία στήριξης ενός νέου μουσείου αφιερωμένου στην ιστορία του. Παράλληλα, αφαιρέθηκαν περισσότερα από 400 φινιστρίνια και ανοίχτηκαν τρύπες διαστάσεων 3 επί 3 μέτρα στα καταστρώματα. Η χρήση εκρηκτικών αποκλείστηκε λόγω των ομοσπονδιακών περιβαλλοντικών κανονισμών και των κανόνων για τα εκρηκτικά.
Από τον Ατλαντικό στον βυθό του Κόλπου του Μεξικού
Το SS United States κατασκευάστηκε στη Βιρτζίνια το 1950 και το 1951, με τη συμμετοχή περισσότερων από 3.000 εργαζομένων. Πραγματοποίησε το παρθενικό του ταξίδι το 1952, μεταφέροντας περίπου 1.700 επιβάτες, μεταξύ των οποίων η Μάργκαρετ Τρούμαν, κόρη του τότε Αμερικανού προέδρου Χάρι Τρούμαν.
Κατά το πρώτο του ταξίδι κατέγραψε μέση ταχύτητα σχεδόν 41 μιλίων την ώρα, καταρρίπτοντας κατά 4,5 μίλια την ώρα το προηγούμενο ρεκόρ του βρετανικού RMS Queen Mary, το οποίο είχε σημειωθεί το 1938. Το επίτευγμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι το ταξίδι πραγματοποιήθηκε εν μέσω σφοδρής καταιγίδας, με ανέμους που έφταναν τα 69 μίλια την ώρα. Σύμφωνα με το Associated Press, η κακοκαιρία ήταν τόσο έντονη ώστε παρέσυρε ένα τραπέζι πινγκ πονγκ από το κατάστρωμα.
Με μήκος 301 μέτρων, το πλοίο ήταν κατά 33 μέτρα μεγαλύτερο από τον Τιτανικό. Στους διάσημους επιβάτες του συγκαταλέγονταν οι ηθοποιοί Γκρέις Κέλι και Ελίζαμπεθ Τέιλορ, οι Αμερικανοί πρόεδροι Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και Τζον Φ. Κένεντι, καθώς και ο πρώην βασιλιάς της Βρετανίας Εδουάρδος Η'. Το 1968, μάλιστα, ταξίδεψε με αυτό και ο νεαρός τότε Μπιλ Κλίντον, όταν αναχώρησε για σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Η πολυτέλεια αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας των επιβατών, με τα γεύματα να περιλαμβάνουν χαβιάρι, ψητή πάπια, καπνιστή γλώσσα βοδινού και μοσχαροκεφαλή σε σάλτσα χελώνας.
Ένας νέος προορισμός για τους δύτες
Το SS United States παροπλίστηκε το 1969. Παρά τις προσπάθειες να αξιοποιηθεί από έναν μεγιστάνα των ξενοδοχείων και την Norwegian Cruise Line, τα σχέδια δεν προχώρησαν. Από το 1996 παρέμενε αγκυροβολημένο στη Φιλαδέλφεια, μέχρι την πρόσφατη μεταφορά του στη Φλόριντα.
Η τελική του θέση βρίσκεται περίπου 25 μίλια νοτιοδυτικά του Ντέστιν, σε βάθος περίπου 54 μέτρων, με το ανώτερο κατάστρωμα να υπολογίζεται ότι θα βρίσκεται 18 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, επιτρέποντας την επίσκεψη ακόμη και σε λιγότερο έμπειρους δύτες.
Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν ήδη περισσότεροι από 500 τεχνητοί ύφαλοι. Μέχρι σήμερα, ο μεγαλύτερος ήταν το αεροπλανοφόρο USS Oriskany, μήκους 277 μέτρων, το οποίο βυθίστηκε σκόπιμα το 2006 στα ανοιχτά της Πενσακόλα. Τα δύο ναυάγια βρίσκονται αρκετά κοντά ώστε ένας έμπειρος δύτης να μπορεί να επισκεφθεί και τα δύο μέσα στην ίδια ημέρα.
«Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε τον καλύτερο καταδυτικό προορισμό στον κόσμο», δήλωσε ο Τομέτσεκ, σύμφωνα με την New York Post.
«Είμαι απλώς πολύ χαρούμενη που καταφέραμε να σώσουμε τμήματά του», ανέφερε η Σούζαν Γκιμπς, εγγονή του σχεδιαστή του πλοίου, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης της κληρονομιάς ενός σκάφους που, όπως είπε, «αντιπροσωπεύει την υπερηφάνεια, την ανθεκτικότητα, τη δύναμη και την ομορφιά».
Φωτογραφίες AP
