Πολιτικό σεισμό προκαλεί στο Βερολίνο το αποτέλεσμα των εκλογών της 20ής Σεπτεμβρίου, καθώς η γερμανική Αριστερά (Die Linke) αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στην πρωτεύουσα, με επικεφαλής την 45χρονη Τουρκάλα δικηγόρο Ελίφ Εράλπ.
- Η προεκλογική εκστρατεία της Die Linke, υπό την Ελίφ Εράλπ, υιοθέτησε στρατηγικές από τη Νέα Υόρκη, εστιάζοντας στην στεγαστική κρίση και την ανάγκη για προσιτά ενοίκια, ένα κεντρικό ζήτημα που απασχολεί έντονα τους κατοίκους του Βερολίνου.
- Η Ελίφ Εράλπ, δικηγόρος με τουρκική καταγωγή, έχει συνδέσει την πολιτική της δράση με την καταπολέμηση της στεγαστικής κρίσης, του ρατσισμού και την προάσπιση των δικαιωμάτων των ενοικιαστών, δηλώνοντας ότι υπάρχει ελπίδα για ένα καλύτερο Βερολίνο.
- Παρά την εκλογική νίκη, η Die Linke δεν διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία στο τοπικό κοινοβούλιο. Η Ελίφ Εράλπ καλείται να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό, πιθανότατα με τους Πράσινους και το SPD, σε ένα περίπλοκο διαπραγματευτικό πλαίσιο.
- Οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης αντιμετωπίζουν εμπόδια λόγω κατηγοριών για αντισημιτισμό εντός της Die Linke, μετά από περιστατικό σε κομματική εκδήλωση. Το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και επιφυλάξεις από εβραϊκές οργανώσεις.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα, η Die Linke συγκέντρωσε 25,7%, αφήνοντας δεύτερη τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) με 18,8%. Τρίτη αναδείχθηκε η AfD με 16,3%, ενώ ακολούθησαν οι Πράσινοι με 14,3% και το SPD με 12,1%.
Πρόκειται για ιστορική επίδοση για την Die Linke, η οποία στις εκλογές του 2023 είχε λάβει 12,2% και πλέον υπερδιπλασιάζει τη δύναμή της.
Το αποτέλεσμα στο Βερολίνο έχει ήδη συνδεθεί από διεθνή Μέσα με την επιτυχία του Ζόραν Μαμντάνι στη Νέα Υόρκη, καθώς η προεκλογική εκστρατεία της Εράλπ έδωσε ιδιαίτερο βάρος στο κόστος στέγασης, στα ενοίκια και στην οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι της γερμανικής πρωτεύουσας.
Η «συνταγή Μαμντάνι» και η μάχη για τα ενοίκια
Η Die Linke είχε στείλει, μάλιστα, αντιπροσωπεία στη Νέα Υόρκη για να μελετήσει την προεκλογική στρατηγική του Μαμντάνι και στη συνέχεια επιχείρησε να προσαρμόσει μέρος αυτής της προσέγγισης στο Βερολίνο.
Στο επίκεντρο βρέθηκε ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα την πόλη: η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή κατοικία.
Η ίδια η Εράλπ έχει δηλώσει ότι θέλει οι κάτοικοι να μπορούν να αντέχουν οικονομικά το σπίτι τους, ενώ τάσσεται υπέρ της κοινωνικοποίησης μεγάλων στεγαστικών χαρτοφυλακίων και της ενίσχυσης των μέτρων ελέγχου των ενοικίων.
Μετά τη νίκη της, επανέλαβε ότι παραμένει προσηλωμένη στην κοινωνικοποίηση μεγάλων εταιρειών κατοικίας, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί μέσο για να παραμείνουν τα σπίτια οικονομικά προσιτά.
Το ζήτημα δεν είναι καινούργιο για το Βερολίνο. Το 2021 οι πολίτες είχαν ψηφίσει σε δημοψήφισμα υπέρ της προώθησης σχεδίου για την κοινωνικοποίηση μεγάλων εταιρειών ακινήτων. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει θεσπιστεί νόμος που να υλοποιεί την απαλλοτρίωση των μεγάλων στεγαστικών χαρτοφυλακίων.
Η πρόταση παραμένει εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, καθώς θα απαιτούσε σημαντικούς δημόσιους πόρους και θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακρά πολιτική και νομική διαδικασία.
Ποια είναι η Ελίφ Εράλπ
Η Εράλπ, γεννημένη το 1981 στο Μόναχο, έχει τουρκική οικογενειακή καταγωγή και είναι νομικός. Εξελέγη στο τοπικό κοινοβούλιο του Βερολίνου το 2021 και από το 2025 είναι αντιπρόεδρος της Die Linke στο κρατίδιο του Βερολίνου.
Η πολιτική της διαδρομή έχει συνδεθεί ιδιαίτερα με ζητήματα όπως η στεγαστική κρίση, η καταπολέμηση του ρατσισμού και η αντίθεση στον εκτοπισμό κατοίκων λόγω της αύξησης των ενοικίων.
Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, η Εράλπ δήλωσε ότι οι εκλογές έδειξαν πως υπάρχει «ελπίδα για ένα καλύτερο, πιο οικονομικά προσιτό Βερολίνο».
Η Die Linke, πάντως, δεν μπορεί να σχηματίσει μόνη της κυβέρνηση.
Το δύσκολο παζλ της επόμενης ημέρας
Το νέο Κοινοβούλιο του Βερολίνου διαθέτει 158 έδρες, με την απόλυτη πλειοψηφία να απαιτεί 80. Με βάση την κατανομή των εδρών, η Die Linke διαθέτει 47, η CDU 34, η AfD 29, οι Πράσινοι 26 και το SPD 22.
Έτσι, η Εράλπ θα χρειαστεί εταίρους για να σχηματίσει κυβέρνηση. Ένα πιθανό κυβερνητικό σχήμα θα μπορούσε να περιλαμβάνει την Αριστερά, τους Πράσινους και το SPD, όμως οι διαφορές μεταξύ των κομμάτων σε κρίσιμα ζητήματα καθιστούν τις διαπραγματεύσεις περίπλοκες.
Παράλληλα, η Die Linke βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται καταγγελίες περί αντισημιτισμού στο εσωτερικό της.
Το θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο μετά από εμφάνιση του ράπερ Dahabflex σε εκδήλωση της κομματικής οργάνωσης στο Neukölln του Βερολίνου, όπου
χρησιμοποίησε στίχους και συνθήματα όπως «Yalla Yalla Intifada» και «Death to the IDF» (Θάνατος στον Ισραηλινό Στρατό), προκαλώντας αντιδράσεις. Η Εράλπ καταδίκασε την εμφάνιση και έχει δηλώσει ότι τάσσεται κατά κάθε μορφής αντισημιτισμού.
Ωστόσο, εκπρόσωποι εβραϊκών οργανώσεων στη Γερμανία έχουν εκφράσει δημόσια επιφυλάξεις για το κατά πόσον η Die Linke μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το ζήτημα. Το θέμα αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα δύσκολα σημεία των ενδεχόμενων κυβερνητικών διαπραγματεύσεων.
Το βέβαιο είναι πως η εκλογική νίκη της Die Linke αλλάζει τους πολιτικούς συσχετισμούς στη γερμανική πρωτεύουσα. Για πρώτη φορά μετά την επανένωση, η Αριστερά βρίσκεται στην πρώτη θέση μιας εκλογικής αναμέτρησης για το Κοινοβούλιο του Βερολίνου και η Ελίφ Εράλπ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας προσπάθειας ώστε να μετατρέψει την προεκλογική υπόσχεση για «πιο προσιτό Βερολίνο» σε κυβερνητική πολιτική.