«Πιστεύουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων πρέπει να διέπονται από φιλία και σεβασμό», σημείωσε στην αρχική του τοποθέτηση ο Αντόνιο Κόστα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες για τις διατλαντικές σχέσεις.
Επέμεινε στη σχέση που έχουν οικοδομήσει οι δύο πλευρές και έχει διαμορφωθεί, όπως σημείωσε, ιστορικά.
Αναφερόμενος στις αποφάσεις κατά την άτυπη συνάντηση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο κ. Κόστα τόνισε ότι «η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της Αρκτικής, κυρίως μέσω ΝΑΤΟ». Για τον ρόλο της ΕΕ στην περιοχή, επισήμανε πως θα είναι «πιο ισχυρός», ενώ, όπως είπε, μόνο το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για τα θέματα που τους αφορούν, με την Ευρώπη να έχει ως πυξίδα τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας.
Ο κ. Κόστα χαρακτήρισε «θετική» την ανακοίνωση ότι δεν θα υπάρξουν νέοι αμερικανικοί δασμοί στην Ευρώπη, καθώς κάτι τέτοιο «θα ήταν ασύμβατο με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ».
Για τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε ότι «ο στόχος παραμένει η αποτελεσματική σταθεροποίηση των (διμερών) εμπορικών σχέσεων».
«Η ΕΕ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και να προστατεύει τον εαυτό της, τα κράτη-μέλη της, τους πολίτες της και τις επιχειρήσεις της από οποιαδήποτε μορφή καταναγκασμού. Διαθέτει τη δύναμη και τα εργαλεία για να το πράξει και θα το πράξει εάν και όποτε είναι αναγκαίο».
Αμφισβητήσιμο το λεγόμενο «Συμβούλιο για την Ειρήνη»
Ο Αντόνιο Κόστα αναφέρθηκε ευθέως στο λεγόμενο «Συμβούλιο για την Ειρήνη» που πρότεινε ο Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σοβαρές αμφιβολίες για αρκετά στοιχεία του καταστατικού του». Ειδικότερα, μίλησε για προβλήματα ως προς το πεδίο αρμοδιοτήτων, τη διακυβέρνηση και τη συμβατότητα του οργάνου αυτού με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, αφήνοντας να εννοηθεί ότι, με τη σημερινή του μορφή, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από την ΕΕ.
Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι οι «27» είναι πρόθυμοι να εργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την υλοποίηση ενός συνολικού ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, υπό την προϋπόθεση ότι το «Συμβούλιο για την Ειρήνη» θα λειτουργήσει ως μεταβατική διοίκηση σε πλήρη ευθυγράμμιση με την απόφαση 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Με αυτόν τον τρόπο έστειλε το μήνυμα ότι η ΕΕ δεν απορρίπτει εκ προοιμίου το σχήμα, αλλά θέτει σαφείς νομικές και θεσμικές προϋποθέσεις για να το στηρίξει.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, από την πλευρά του, δήλωσε στον Τύπο ότι η Μαδρίτη αποφάσισε να «απορρίψει» την πρόσκληση που έλαβε να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης».
Η Γαλλία αρνήθηκε επίσης να συμμετάσχει στο όργανο αυτό, καθώς το Παρίσι κρίνει πως είναι ασύμβατο με τη δέσμευση στον ΟΗΕ, ενώ η Βρετανία δεν θέλησε να συμμετάσχει στην τελετή υπογραφής του «χάρτη» του εξαιτίας του ότι ο κ. Τραμπ έχει αναγγείλει πως θα ενταχθεί σε αυτό ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε χθες Πέμπτη στο Νταβός το νέο «Συμβούλιο Ειρήνης» του, με παρόντες κάπου είκοσι ηγέτες χωρών που εντάχθηκαν σε αυτό το όργανο υπό τον προσωπικό έλεγχο του κ. Τραμπ.
Φον ντερ Λάιεν: «Ενίσχυση της ασφάλειας της Αρκτικής μέσα από ευρωπαϊκό πακέτο επενδύσεων»
«Βρισκόμαστε σαφώς σε καλύτερη θέση απ' ό,τι ήμασταν πριν από 24 ώρες», δήλωσε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τονίζοντας πως «αντλήσαμε διδάγματα από τη συλλογική μας στρατηγική». Όπως επισήμανε, «υπήρξε αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς τη Γροιλανδία και τη Δανία» και «σταθήκαμε επίσης ακλόνητοι δίπλα στα έξι κράτη μέλη που απειλούνταν με δασμούς». Αναφερόμενη στον «ενεργό ρόλο στην εμπλοκή με τις ΗΠΑ», η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε πως «το κάναμε σε διάφορα επίπεδα», με «αυστηρότητα, αλλά χωρίς κλιμάκωση» και «ήμασταν καλά προετοιμασμένοι με αντιμέτρα εμπορίου και εργαλεία», επισημαίνοντας πως ακολουθήθηκαν τέσσερις βασικοί πυλώνες: «αυστηρότητα, επαφή, ετοιμότητα και ενότητα».
Η ίδια δήλωσε πως «για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, έχουμε ήδη προτείνει να διπλασιαστεί η οικονομική υποστήριξη προς τη Γροιλανδία», ενώ το επόμενο διάστημα θα κατατεθεί πρόταση για ουσιαστικό πακέτο επενδύσεων και «πιστεύουμε ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την αύξηση των αμυντικών δαπανών μας για εξοπλισμούς κατάλληλους για την Αρκτική, όπως για παράδειγμα ένα ευρωπαϊκό παγοθραυστικό. Και πρέπει να ενισχύσουμε τις συμφωνίες ασφάλειας και άμυνας με τους εταίρους στην περιοχή, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ισλανδία και άλλοι. Αυτό έχει γίνει γεωπολιτική ανάγκη για τη Γροιλανδία». Αναφερόμενη στην ασφάλεια της Αρκτικής, τόνισε ότι «είναι κρίσιμο θέμα και το πλαίσιο στο οποίο είναι καλύτερο να το χειριστούμε είναι σίγουρα το ΝΑΤΟ. Αυτή τη στιγμή, οι συζητήσεις γίνονται μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Φυσικά, η Αρκτική και η ασφάλεια της Αρκτικής είναι επίσης υψίστης σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Τα τέσσερα μηνύματα της Φον ντερ Λάιεν
Όπως αποκάλυψε το Politico, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, περιέγραψε τα βασικά συμπεράσματα της Συνόδου:
- Αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς τη Δανία και τη Γροιλανδία
- Στήριξη στα κράτη-μέλη που απειλήθηκαν με αμερικανικούς δασμούς
- Διάλογος με τις ΗΠΑ με «σταθερό αλλά μη κλιμακούμενο» τρόπο
- Ετοιμότητα για εμπορικά αντίμετρα, εφόσον η Ουάσιγκτον αλλάξει ξανά στάση
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στην ασφάλεια στην Αρκτική και στη συνεχιζόμενη στήριξη προς την Ουκρανία.
Η στρατηγική αυτονομία και ο ρόλος της ενιαίας αγοράς
Στο επίκεντρο της συζήτησης των ηγετών βρέθηκε η ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει μεγαλύτερο βαθμό ανεξαρτησίας, χωρίς όμως να υπονομευθεί η διατλαντική συμμαχία. Η κ. Φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στην οικονομική ισχύ και στην αρχιτεκτονική ασφάλειας ως τους δύο βασικούς πυλώνες μιας πιο ανεξάρτητης Ευρώπης, επισημαίνοντας ότι για τον σκοπό αυτό απαιτείται μια ισχυρή ενιαία αγορά.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν πως πρέπει να διευρυνθεί περαιτέρω το δίκτυο εμπορικών συμφωνιών της Ένωσης, ώστε να διαφοροποιηθούν οι αγορές και οι προμηθευτές και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού. Όλα αυτά θα συζητηθούν στην έκτακτη σύνοδο κορυφής στις 12 Φεβρουαρίου, που θα είναι αφιερωμένη σε έναν «στρατηγικό καταιγισμό ιδεών» για την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς στο νέο γεωοικονομικό περιβάλλον.
Η ΕΕ απαντά στις απειλές των ΗΠΑ
Στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι δύο πρόεδροι ρωτήθηκαν για την αντίδραση της ΕΕ στις απειλές της Ουάσιγκτον και στην επιλογή της «μη κλιμάκωσης» στις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. «Είμαστε πολύ ειλικρινείς με τους φίλους και τους συμμάχους», δήλωσε ο κ. Κόστα, προσθέτοντας πως «μεταξύ φίλων, συμμάχων και εταίρων, πρέπει να διαχειριζόμαστε τις σχέσεις μας με φιλία και σεβασμό. Αυτό κάνουμε με τις ΗΠΑ και θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στις αρχές μας».
«Καταφέραμε να αντισταθούμε παραμένοντας αποφασισμένοι αλλά χωρίς κλιμάκωση και, το πιο σημαντικό, με μεγάλη ενότητα», τόνισε από την πλευρά της η κ. Φον ντερ Λάιεν.
Ο κ. Κόστα αναφέρθηκε στη φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα που επικεντρώνεται στην άμυνα, τον ανταγωνισμό και την στρατηγικά πιο αυτόνομη Ευρώπη, θέματα που θα συζητήσουν οι ηγέτες στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής, τη 12η Φεβρουαρίου, η οποία θα είναι αφιερωμένη στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς σε νέο γεωοικονομικό πλαίσιο.
Αποκλιμακώνεται η εμπορική ένταση -«Ξεπαγώνει» η συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίστηκαν έτοιμοι να επαναφέρουν το κλίμα συνεργασίας με την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, η ΕΕ εξετάζει την επανέναρξη της διαδικασίας επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, η οποία είχε «παγώσει» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξαιτίας των πρόσφατων εντάσεων.
Η συμφωνία, που είχε υπογραφεί τον Ιούλιο από τον Ντόναλντ Τραμπ και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε μπλοκαριστεί λόγω της έντονης ρητορικής των τελευταίων εβδομάδων.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, δήλωσε ότι η αποκλιμάκωση «ανοίγει τον δρόμο» για την επανεκκίνηση των εσωτερικών συζητήσεων για την επικύρωση της συμφωνίας. Παράλληλα, η επικεφαλής διαπραγματεύτρια του ΕΛΚ, Ζέλιανα Ζόβκο, εξέφρασε την ελπίδα ότι η διαδικασία θα προχωρήσει άμεσα.