Μήνυμα στην Ουάσιγκτον έστειλε ο Κινέζος πρόεδρος, Σι Τζινπίνγκ, στη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, συνδυάζοντας το θερμό διπλωματικό κλίμα και τις δημόσιες φιλοφρονήσεις με αυστηρές προειδοποιήσεις για το ζήτημα της Ταϊβάν.
- Ο Σι Τζινπίνγκ ξεκαθάρισε ότι η Ταϊβάν είναι η κρισιμότερη πτυχή των σινοαμερικανικών σχέσεων, προειδοποιώντας πως λανθασμένοι χειρισμοί ενδέχεται να οδηγήσουν σε σοβαρή αντιπαράθεση. Η ανεξαρτησία του νησιού θεωρείται ασύμβατη με την ειρήνη.
- Παρά τις αυστηρές προειδοποιήσεις, η υποδοχή του Τραμπ ήταν θερμή, με τον Σι να τονίζει την ανάγκη για συνεργασία. Ο Τραμπ ανταπέδωσε, χαρακτηρίζοντας τον Σι «μεγάλο ηγέτη» και υπογραμμίζοντας τη σημασία της οικονομικής συνεργασίας για καλύτερες σχέσεις.
- Στην ατζέντα των συζητήσεων βρέθηκαν ζητήματα εμπορίου, δασμών και περιορισμών σε εξαγωγές τεχνολογίας, με τις ΗΠΑ να επιδιώκουν μεγαλύτερη πρόσβαση στην κινεζική αγορά. Συζητήθηκε επίσης η ενίσχυση του ρόλου της Κίνας στην αποκλιμάκωση της κρίσης με το Ιράν.
- Η Ταϊβάν παραμένει βασική πηγή έντασης, με το Πεκίνο να αυξάνει τις στρατιωτικές ασκήσεις και την Ουάσιγκτον να στηρίζει την Ταϊπέι με εξοπλιστικά πακέτα. Οι επαφές των ηγετών συνεχίζονται για τη διατήρηση της εύθραυστης ισορροπίας.
Οι συνομιλίες των δύο ηγετών διήρκεσαν περίπου δύο ώρες -διπλάσιο χρόνο από τον αρχικά προγραμματισμένο- γεγονός που αποτυπώνει τη βαρύτητα της συνάντησης αλλά και την πρόθεση των δύο πλευρών να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.
Το μήνυμα Σι για την Ταϊβάν
Ο Κινέζος πρόεδρος ξεκαθάρισε πως το θέμα της Ταϊβάν αποτελεί την πιο κρίσιμη πτυχή των σινοαμερικανικών σχέσεων, προειδοποιώντας ότι τυχόν λανθασμένοι χειρισμοί θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε σοβαρή αντιπαράθεση μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη.
«Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το σημαντικότερο στις σχέσεις Κίνας - ΗΠΑ. Αν αντιμετωπιστεί σωστά, οι σχέσεις μπορούν να παραμείνουν γενικά σταθερές. Αν όμως δεν αντιμετωπιστεί σωστά, οι δύο χώρες μπορεί να συγκρουστούν ή ακόμη και να οδηγηθούν σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση», ανέφερε ο Σι Τζινπίνγκ σύμφωνα με τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Παράλληλα, τόνισε ότι η ανεξαρτησία της Ταϊβάν είναι «θεμελιωδώς ασύμβατη» με την ειρήνη στα Στενά της Ταϊβάν, επαναλαμβάνοντας τη σταθερή θέση του Πεκίνου ότι το νησί αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κινεζικής επικράτειας.
Θερμή υποδοχή και δημόσιες φιλοφρονήσεις
Παρά τις σαφείς αιχμές και τις προειδοποιήσεις, η ατμόσφαιρα στην έναρξη της συνάντησης ήταν ιδιαίτερα θερμή. Ο Τραμπ έγινε δεκτός με κάθε επισημότητα στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, σε μια τελετή με τιμητικά αγήματα, σημαίες και μαθητές που χαιρετούσαν τις δύο αντιπροσωπείες.
Ο Σι Τζινπίνγκ επέλεξε - και με αναφορά στην «Παγίδα του Θουκυδίδη»- να δώσει έμφαση στη συνεργασία αντί της αντιπαράθεσης, δηλώνοντας ότι «Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να είναι εταίροι και όχι αντίπαλοι» και ότι οι δύο χώρες οφείλουν να «βοηθήσουν η μία την άλλη να πετύχει και να ευημερήσει».
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ ανταπέδωσε με ιδιαίτερα θερμά λόγια προς τον Κινέζο πρόεδρο, τον οποίο χαρακτήρισε «μεγάλο ηγέτη», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι σχέσεις Ουάσιγκτον - Πεκίνου «θα γίνουν καλύτερες από ποτέ».
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στη μεγάλη επιχειρηματική αποστολή που τον συνοδεύει στην Κίνα, στην οποία συμμετέχουν κορυφαία στελέχη αμερικανικών κολοσσών τεχνολογίας και βιομηχανίας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.
Εμπόριο, τεχνολογία και γεωπολιτική στην ατζέντα
Πέρα από την Ταϊβάν, στο τραπέζι των συνομιλιών βρέθηκαν τα εμπορικά ζητήματα, οι δασμοί, οι αμερικανικοί περιορισμοί στις εξαγωγές προηγμένων τεχνολογιών προς την Κίνα, αλλά και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει μεγαλύτερη πρόσβαση αμερικανικών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες εξετάζεται ακόμη και περιορισμένη αμοιβαία χαλάρωση δασμών σε προϊόντα συνολικής αξίας περίπου 30 δισ. δολαρίων.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ επιθυμούν πιο ενεργό ρόλο της Κίνας στις διεθνείς προσπάθειες αποκλιμάκωσης της κρίσης με το Ιράν, ζήτημα που επίσης συζητήθηκε στις επαφές των δύο αντιπροσωπειών.
Η «σκιά» της Ταϊβάν παραμένει
Παρά το θετικό διπλωματικό κλίμα, η Ταϊβάν εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή έντασης ανάμεσα στις δύο δυνάμεις. Το Πεκίνο έχει αυξήσει θεαματικά τις στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από το νησί τα τελευταία χρόνια, πραγματοποιώντας ακόμη και προσομοιώσεις αποκλεισμού, ενώ η Ουάσιγκτον συνεχίζει να στηρίζει στρατιωτικά την Ταϊπέι.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη εγκρίνει σημαντικά εξοπλιστικά πακέτα προς την Ταϊβάν, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την κινεζική πλευρά, η οποία θεωρεί ότι οι αμερικανικές κινήσεις υπονομεύουν τη σταθερότητα στην περιοχή.
Το βράδυ της Πέμπτης, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να παραστεί σε επίσημο κρατικό δείπνο προς τιμήν του, ενώ οι επαφές των δύο ηγετών θα συνεχιστούν και την Παρασκευή με στόχο να διατηρηθεί η εύθραυστη ισορροπία στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου.