Το δημοσίευμα του Middle East Eye για διεργασίες επαναπροσέγγισης Γαλλίας και Τουρκίας στον τομέα της άμυνας και της αμυντικής βιομηχανίας επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον μελλοντικό ρόλο της Άγκυρας στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, σε μια περίοδο που η Αθήνα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις.
Η απόσταση που χώριζε τα τελευταία χρόνια το Παρίσι από την Άγκυρα ήταν από τις μεγαλύτερες που γνώρισαν δύο σύμμαχοι του ΝΑΤΟ τις τελευταίες δεκαετίες. Οι κρίσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Λιβύη και τη Συρία αλλά και οι σφοδρές δημόσιες αντιπαραθέσεις ανάμεσα στον Εμανουέλ Μακρόν και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχαν οδηγήσει τις σχέσεις των δύο χωρών σε πρωτοφανή ψυχρότητα. Ωστόσο, οι ανακατατάξεις που προκαλεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, η προσπάθεια της Ευρώπης να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία και η αναζήτηση ενός νέου πλαισίου ασφάλειας φαίνεται πως επαναφέρουν στο τραπέζι σενάρια επαναπροσέγγισης. Σε αυτό το κλίμα εντάσσεται και δημοσίευμα του Middle East Eye, σύμφωνα με το οποίο στο Παρίσι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις για μια πιθανή επαναπροσέγγιση με την Τουρκία στον τομέα της άμυνας και της αμυντικής βιομηχανίας.
Παρίσι και Άγκυρα ξαναχτίζουν γέφυρες -Στο επίκεντρο η αμυντική συνεργασία
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συζήτηση δεν περιορίζεται στο πολιτικό επίπεδο, αλλά αγγίζει και το πεδίο της αμυντικής βιομηχανίας. Το Παρίσι φαίνεται να εξετάζει εάν και με ποιους όρους θα μπορούσε να υπάρξει συνεργασία με την Άγκυρα σε τομείς όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα ελικόπτερα και τα συστήματα αεράμυνας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γαλλοϊταλικό σύστημα SAMP/T, το οποίο η Τουρκία επιδιώκει εδώ και χρόνια να εντάξει στην αντιαεροπορική της άμυνα, αλλά και στη συνεργασία της γαλλικής Safran με την τουρκική Baykar, την οποία το δημοσίευμα παρουσιάζει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας δυναμικής που αναπτύσσεται στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Το δημοσίευμα επισημαίνει ακόμη ότι, σε αντίθεση με την περίοδο της έντονης αντιπαράθεσης, Παρίσι και Άγκυρα εμφανίζουν σήμερα μεγαλύτερη σύγκλιση σε ορισμένα περιφερειακά μέτωπα, όπως η Συρία, ο Λίβανος και η αντιμετώπιση της ιρανικής κρίσης. Η σύγκλιση αυτή, σύμφωνα με την ανάλυση του Middle East Eye, δημιουργεί ευνοϊκότερο περιβάλλον για την επανεκκίνηση του διαλόγου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν εξαλειφθεί οι παλιές διαφορές.
Το ενδιαφέρον του δημοσιεύματος βρίσκεται ακριβώς σε αυτό το σημείο: δεν περιγράφει απλώς μια διπλωματική απόπειρα εξομάλυνσης, αλλά μια ευρύτερη συζήτηση για τον ρόλο που θα μπορούσε να αποκτήσει η Τουρκία στη μελλοντική ευρωπαϊκή ασφάλεια. Σύμφωνα με το Middle East Eye, η μεταβολή του ευρωπαϊκού περιβάλλοντος ασφαλείας οδηγεί το Παρίσι να επανεξετάζει τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Τουρκία στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, ιδίως απέναντι στη ρωσική απειλή και υπό το βάρος της αβεβαιότητας για τη μελλοντική στάση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι διεργασίες αυτές αποκτούν ιδιαίτερο βάρος ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, καθώς ανοιχτό παραμένει το ερώτημα εάν, μετά και τις πρόσφατες επαφές κορυφαίων αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την τουρκική ηγεσία, θα υπάρξουν αυτές τις μέρες στη Σύνοδο περαιτέρω βήματα ενίσχυσης της ευρωτουρκικής συνεργασίας στον τομέα της άμυνας. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας που διαμορφώνεται στην Ευρώπη, αλλά και των ανακατατάξεων που ενδέχεται να προκληθούν εφόσον η συνοχή της Συμμαχίας δοκιμαστεί από νέες αποκλίσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Ανησυχία στην Αθήνα: Κινδυνεύει να αλλάξει η γαλλική στάση στο ευρωπαϊκό αμυντικό μέτωπο;
Για την Αθήνα, η συζήτηση αυτή δεν μπορεί παρά να προκαλεί προβληματισμό. Η Γαλλία υπήρξε τα προηγούμενα χρόνια ο σταθερότερος ευρωπαϊκός υποστηρικτής της Ελλάδας απέναντι στις εντάσεις της Ανατολικής Μεσογείου. Ως γνωστόν, η στρατηγική σχέση των δύο χωρών, που θεμελιώθηκε με την ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία του 2021 και τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης, ανανεώθηκε πρόσφατα στην Αθήνα, με τις δύο πλευρές να επιβεβαιώνουν την κοινή τους βούληση για περαιτέρω εμβάθυνση της στρατηγικής τους συνεργασίας. Η ανανέωση της συμφωνίας υπογράμμισε εκ νέου τον κομβικό ρόλο που αποδίδουν Αθήνα και Παρίσι στη διμερή αμυντική τους σχέση, σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Ο προβληματισμός αυτός αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία υπό το πρίσμα της συζήτησης για το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του οποίου η Ε.Ε. επιδιώκει να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Ελλάδα και Κύπρος πέτυχαν κατά τις σχετικές διαπραγματεύσεις να ενσωματωθούν δικλίδες ασφαλείας, τις οποίες θεωρούν κρίσιμες προκειμένου να μην ανοίξει ο δρόμος για συμμετοχή της Τουρκίας όσο εξακολουθεί να διατηρείται το casus belli κατά της Ελλάδας. Σε αυτή την προσπάθεια, Αθήνα και Λευκωσία υπολόγιζαν τη Γαλλία ως έναν από τους βασικούς ευρωπαϊκούς συμμάχους τους, σε αντίθεση με χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία, που εμφανίζονται πιο θετικές στη στενότερη αμυντική συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Άγκυρα. Εφόσον, λοιπόν, οι διεργασίες που περιγράφει το Middle East Eye οδηγήσουν τελικά και σε αλλαγή της γαλλικής στάσης, η Αθήνα ενδέχεται να βρεθεί με έναν ακόμη λιγότερο σύμμαχο στις ευρωπαϊκές ισορροπίες γύρω από τη συμμετοχή της Τουρκίας στους νέους αμυντικούς σχεδιασμούς της Ένωσης.
Συνεπώς, οι συζητήσεις αυτές αποκτούν πρόσθετο ενδιαφέρον για την ελληνική πλευρά, καθώς συμπίπτουν με την ευρύτερη προσπάθεια της Άγκυρας να διεκδικήσει αναβαθμισμένο ρόλο στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας και να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της άμυνας και της αμυντικής βιομηχανίας. Για την Αθήνα, οι διεργασίες αυτές παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ενδέχεται να επηρεάσουν τις ισορροπίες που διαμορφώνονται τα επόμενα χρόνια στις σχέσεις Ευρώπης – Τουρκίας.