Εικόνες που θυμίζουν περισσότερο «απόβαση» παρά καλοκαιρινές διακοπές καταγράφονται φέτος στις ακτές της Σαρδηνίας.
- Χιλιάδες τουριστικά σκάφη κατακλύζουν το Εθνικό Πάρκο της Μανταλένα στη Σαρδηνία, ξεπερνώντας κατά πολύ τη διαχειριστική του ικανότητα. Η κατάσταση περιγράφεται ως εισβολή «ακρίδων» που προκαλεί σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις στον θαλάσσιο χώρο.
- Παρά τη νομοθεσία που ορίζει αποστάσεις ασφαλείας, η αγκυροβόληση σκαφών παραμένει ανεξέλεγκτη. Πολλά μικρά σκάφη που νοικιάζουν τουρίστες πλησιάζουν επικίνδυνα τις ακτές, απειλώντας λουόμενους και το θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής.
- Η εξάπλωση των εφαρμογών ενοικίασης σκαφών επιδεινώνει το πρόβλημα, καθιστώντας την πρόσβαση ευκολότερη. Παράλληλα, η επιτήρηση του τεράστιου θαλάσσιου πάρκου είναι εξαιρετικά δύσκολη, δημιουργώντας τεράστιο όγκο εργασίας για τις λιμενικές αρχές.
- Το φαινόμενο του υπερτουρισμού επεκτείνεται και στις παραλίες, με την πρακτική της «κράτησης» θέσεων με πετσέτες και ομπρέλες. Οι αρχές επιβάλλουν αυστηρά πρόστιμα και προχωρούν σε κατασχέσεις για να διασφαλίσουν τη δημόσια πρόσβαση.
Χιλιάδες τουριστικά σκάφη κατακλύζουν έναν από τους πιο προστατευμένους και διάσημους θαλάσσιους προορισμούς της Ιταλίας, το Εθνικό Πάρκο της Μανταλένα, στα βορειοανατολικά της Σαρδηνίας, ένα εντυπωσιακό αρχιπέλαγος περίπου 60 νησιών και νησίδων. Το φετινό καλοκαίρι, όμως, οι εικόνες από τη θάλασσα έχουν προκαλέσει την έντονη αντίδραση κατοίκων και περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Βίντεο δείχνουν τον θαλάσσιο χώρο να έχει μετατραπεί σε έναν τεράστιο χώρο αναψυχής, με γιοτ, φουσκωτά και μικρά σκάφη να συνωστίζονται γύρω από τις παραλίες. Σε μία από τις εικόνες, μάλιστα, σκάφος με τουρίστες έχει στήσει ολόκληρο πάρτι με καραόκε, ενώ οι άγκυρες των σκαφών προκαλούν ζημιές στον βυθό.
«Έρχονται σαν ακρίδες» – Έως 6.500 σκάφη την ημέρα
Η πρόεδρος του Εθνικού Πάρκου της Μανταλένα, Rosanna Giudice, περιέγραψε την κατάσταση με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο, λέγοντας ότι οι επισκέπτες «έρχονται κατά σμήνη σαν ακρίδες».
Όπως ανέφερε στη «La Nuova Sardegna», έχουν καταγραφεί έως και 6.500 σκάφη στην περιοχή μέσα σε μία ημέρα, την ώρα που η υποδομή του πάρκου μπορεί να διαχειριστεί περίπου 2.500.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στη θάλασσα. Ο Λίνο Κοτζούτο, επικεφαλής της περιβαλλοντικής οργάνωσης Guardie Ambientali Sardegna, δήλωσε στους Times ότι οι τοπικές αρχές της Σαρδηνίας προσπαθούν εδώ και χρόνια να προστατεύσουν τις παραλίες περιορίζοντας τον αριθμό των επισκεπτών, όμως «στη θάλασσα η αγκυροβόληση είναι εκτός ελέγχου».
Η ιταλική νομοθεσία προβλέπει ότι τα σκάφη πρέπει να αγκυροβολούν σε απόσταση τουλάχιστον περίπου 200 μέτρων από τις παραλίες και 100 μέτρων από τις βραχώδεις ακτές. Ωστόσο, πολλά μικρά σκάφη που νοικιάζουν τουρίστες για μία ημέρα πλησιάζουν πολύ περισσότερο, δημιουργώντας κινδύνους τόσο για τους λουόμενους όσο και για το θαλάσσιο οικοσύστημα.
Οι εφαρμογές ενοικίασης και το πρόβλημα της επιτήρησης
Η εξάπλωση των εφαρμογών ενοικίασης σκαφών έχει κάνει την πρόσβαση ακόμη ευκολότερη, επιτρέποντας σε περισσότερους επισκέπτες να νοικιάζουν μικρά σκάφη χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία και να εξερευνούν τις ακτές.
Την ίδια ώρα, οι προσπάθειες των Αρχών να επιβάλουν αυστηρότερους κανόνες συναντούν αντιδράσεις από επαγγελματίες του κλάδου. Ενδεικτικά, οι ενώσεις εταιρειών ενοικίασης σκαφών είχαν αντιδράσει στους νέους περιορισμούς που τέθηκαν σε ισχύ την άνοιξη, υποστηρίζοντας ότι περιβαλλοντικές ανησυχίες χρησιμοποιούνται για να δικαιολογηθούν μέτρα που περιορίζουν τον ανταγωνισμό.
Η επιτήρηση, όμως, αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα. Το προστατευόμενο πάρκο εκτείνεται σε περίπου 47.000 εκτάρια, αλλά μόλις 2.500 από αυτά βρίσκονται στην ξηρά. Ο τεράστιος θαλάσσιος χώρος κάνει τον έλεγχο χιλιάδων σκαφών εξαιρετικά δύσκολο και δημιουργεί «τεράστιο όγκο δουλειάς» για το Λιμενικό, σύμφωνα με τον Κοτζούτο.
Η Μανταλένα δεν είναι, άλλωστε, ένας τυχαίος προορισμός. Η περιοχή αποτελεί εδώ και δεκαετίες αγαπημένο σημείο διακοπών πλούσιων και διάσημων, ενώ εκεί είχε σπίτι ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Ακόμη και η σημερινή πρωθυπουργός της χώρας, Τζόρτζια Μελόνι, επέλεξε την περιοχή για τις διακοπές της αυτόν τον μήνα.
Από τα σκάφη στις «κρατήσεις» παραλίας
Το πρόβλημα του υπερτουρισμού δεν περιορίζεται, πάντως, στη θάλασσα. Σε άλλες δημοφιλείς περιοχές της Ιταλίας οι αρχές έχουν αρχίσει να λαμβάνουν αυστηρά μέτρα απέναντι σε μια διαφορετική μορφή τουριστικής «κατάληψης»: την πρακτική να αφήνουν οι λουόμενοι πετσέτες, καρέκλες και ομπρέλες στην παραλία για να κρατούν τις καλύτερες θέσεις.
Οι λεγόμενοι «furbetti dell’ombrellone», δηλαδή οι «πονηροί της ομπρέλας», κινδυνεύουν πλέον με πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν τα 500 ευρώ, ενώ οι αρχές προχωρούν και σε κατάσχεση των αντικειμένων που παραμένουν χωρίς επίβλεψη.
Σε παραλία στην Torre del Greco απομακρύνθηκαν πρόσφατα περίπου 40 αντικείμενα, ενώ σε επιχειρήσεις στην Καμπανία και τη Σικελία κατασχέθηκαν εκατοντάδες ξαπλώστρες, πετσέτες, καρέκλες και ομπρέλες.
Όπως εξηγούν οι Αρχές της Σαρδηνίας, στόχος δεν είναι απλώς να τιμωρηθούν όσοι αφήνουν τις πετσέτες τους στην άμμο, αλλά να διασφαλιστεί ότι οι δημόσιες παραλίες παραμένουν πραγματικά δημόσιες και ότι κανείς δεν μπορεί να «κρατά» για ημέρες ένα κομμάτι ακτής που ανήκει σε όλους.