Ένα υποθετικό σενάριο για το 2030 περιγράφει αμερικανική δεξαμενή σκέψης για το πώς η Μόσχα θα μπορούσε να οδηγηθεί σε γενικευμένη πολεμική αναμέτρηση με το ΝΑΤΟ, αν ο Βλαντίμιρ Πούτιν πέθαινε.
Πρόκετιαι για ένα ενδεχόμενο πολέμου ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ, με αφετηρία τον θάνατο του Πούτιν και την ανάληψη της εξουσίας από έναν πρώην στρατηγό της FSB, το οποίο εξετάζει η αμερικανική δεξαμενή σκέψης RAND σε νέα έκθεσή της με τίτλο Ready for War 2030: A Scenario – Bolstering the UK and NATO's Preparedness.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2026 από τη RAND Europe, περιγράφει μια υποθετική εξέλιξη των γεγονότων, στην οποία η πολιτική μετάβαση στη Ρωσία δεν οδηγεί σε αποκλιμάκωση της αντιπαράθεσης με τη Δύση. Αντίθετα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια νέα περίοδο έντασης, με αποκορύφωμα μια ρωσική στρατιωτική επέμβαση στην Εσθονία και την ενεργοποίηση της συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.
Ο θάνατος του Πούτιν και η νέα ηγεσία στη Μόσχα
Σύμφωνα με το σενάριο, ο Πούτιν πεθαίνει από φυσικά αίτια τον Ιανουάριο του 2027, προκαλώντας κενό εξουσίας στο Κρεμλίνο. Ακολουθεί εσωτερική διαμάχη μεταξύ διαφορετικών κέντρων ισχύος του ρωσικού κρατικού μηχανισμού, από την οποία επικρατούν οι υπηρεσίες ασφαλείας.
Τον Μάρτιο του ίδιου έτους, ανακοινώνεται ως διάδοχός του ένας πρώην στρατηγός της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB), ο οποίος αναλαμβάνει την προεδρία της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Τον Απρίλιο, ο νέος πρόεδρος συμφωνεί σε κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία, έπειτα από διαπραγματεύσεις με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ και τη στήριξη της Βρετανίας και άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις για μια οριστική ειρηνευτική συμφωνία οδηγούνται σε αδιέξοδο, καθώς οι θεμελιώδεις ρωσικοί πολεμικοί στόχοι παραμένουν αμετάβλητοι. Ο πόλεμος μετατρέπεται έτσι σε μια παγωμένη σύγκρουση.
Η υβριδική επίθεση και η κρίση στη Νάρβα
Από το 2028 και μετά, η Μόσχα ξεκινά μια εκστρατεία υβριδικών επιχειρήσεων εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ. Στο στόχαστρο μπαίνουν δίκτυα επικοινωνιών, ενεργειακές υποδομές και κρίσιμες βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, ενισχύονται εκστρατείες παραπληροφόρησης που παρουσιάζουν τους ρωσόφωνους πληθυσμούς της Ανατολικής Ευρώπης ως θύματα διακρίσεων και διώξεων.
Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω το 2030, όταν η Ρωσία επιχειρεί να εκμεταλλευτεί την απασχόληση των ΗΠΑ με μια υποθετική κρίση στη Νότια Αμερική, ώστε να περιορίσει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη. Το Κρεμλίνο σχεδιάζει μια επιχείρηση στη Βαλτική, με στόχο να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα της Συμμαχίας και να αμφισβητήσει στην πράξη την αξιοπιστία του Άρθρου 5 περί συλλογικής άμυνας.
Τον Μάιο του 2030, η Ρωσία υποκινεί διαδηλώσεις στην εσθονική πόλη Νάρβα, όπου ζει μεγάλος αριθμός εθνοτικών Ρώσων. Οι διαδηλώσεις εξελίσσονται σε βίαιες ταραχές και, μετά την επέμβαση των εσθονικών αρχών, η Μόσχα επικαλείται την ανάγκη προστασίας του ρωσικού πληθυσμού για να δικαιολογήσει στρατιωτική εισβολή στην περιοχή.
Το ΝΑΤΟ ενεργοποιεί άμεσα το Άρθρο 5 και δεσμεύεται να συνδράμει στρατιωτικά την Εσθονία. Η ρωσική πλευρά, ωστόσο, κλιμακώνει την αντιπαράθεση, με αποτέλεσμα οι συγκρούσεις να επεκτείνονται στη Βαλτική, στη Βόρεια Ευρώπη και στον Βόρειο Ατλαντικό. Η Βρετανία αναδεικνύεται σε βασικό στόχο, με τη Ρωσία να εξαπολύει κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, καθώς και αεροπορικά και πυραυλικά πλήγματα εναντίον στρατιωτικών βάσεων, λιμανιών και κέντρων διοίκησης.
Η κατάπαυση του πυρός και οι προειδοποιήσεις της RAND
Τον Νοέμβριο του 2030, σύμφωνα με την εξέλιξη του σεναρίου, οι ρωσικές δυνάμεις εξακολουθούν να ελέγχουν τη Νάρβα και το μεγαλύτερο μέρος της περιφέρειας Ίντα-Βίρου. Η Μόσχα ανακοινώνει ότι πέτυχε τον στόχο της προστασίας των εθνοτικών Ρώσων και προτείνει κατάπαυση του πυρός, πριν προλάβει το ΝΑΤΟ να οργανώσει αντεπίθεση.
Η σύγκρουση οδηγείται σε νέα αδιέξοδη διαπραγμάτευση, με την Εσθονία να αρνείται να αποδεχθεί την απώλεια των εδαφών της και την ευρωπαϊκή ασφάλεια να εισέρχεται σε περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας.
Η RAND υπογραμμίζει ότι το σενάριο αποσκοπεί κυρίως στην ανάδειξη των αδυναμιών που θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν οι αντίπαλοι του ΝΑΤΟ. Η έκθεση περιλαμβάνει συστάσεις προς τη βρετανική κυβέρνηση για την ενίσχυση της στρατιωτικής ετοιμότητας, την προστασία κρίσιμων υποδομών και την προετοιμασία της κοινωνίας απέναντι σε ενδεχόμενη πολεμική σύγκρουση.
Οι συντάκτες διευκρινίζουν, πάντως, ότι πρόκειται για ένα από τα πιθανά σενάρια μελλοντικής σύγκρουσης και όχι για πρόβλεψη ότι τα συγκεκριμένα γεγονότα θα συμβούν.