Λίγο πριν από τα ξημερώματα του Σαββάτου, μια από τις πιο τολμηρές και αμφιλεγόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ ολοκληρώθηκε στη Βενεζουέλα σε μόλις δύο ώρες και 28 λεπτά.
Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, συνελήφθησαν μέσα στο ίδιο τους το συγκρότημα, στο Fuerte Tiuna -τη μεγαλύτερη στρατιωτική βάση στο Καράκας- και μεταφέρθηκαν εκτός χώρας υπό την κάλυψη μιας τεράστιας αεροναυτικής δύναμης των ΗΠΑ.
Από το Καράκας, σε φυλακή στο Μπρούκλιν
Αυτή τη στιγμή το ηγετικό ζεύγος της Βενεζουέλας βρίσκεται σε κέντρο κράτησης στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης.
Σύμφωνα με τον Guardian, ο Μαδούρο αναμένεται να εμφανιστεί σήμερα το απόγευμα, στις 19:00 ώρα Ελλάδος, στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν, όπου θα έρθει αντιμέτωπος με κατηγορίες για ναρκο-τρομοκρατία.
Η αμερικανική επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Operation Absolute Resolve», αποτέλεσε το αποκορύφωμα μηνών εντατικής κατασκοπείας και στρατιωτικού σχεδιασμού με πολιτικές αποφάσεις στο ανώτατο επίπεδο της αμερικανικής κυβέρνησης, από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ.
Παρά τη σύντομη διάρκειά της, τα αποτελέσματά της για τη Βενεζουέλα, τη Λατινική Αμερική και το διεθνές στερέωμα παραμένουν απρόβλεπτα.
Μήνες παρακολούθησης, γνώριζαν τα πάντα
Σύμφωνα με δηλώσεις του στρατηγού Νταν Κέιν, επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, η επιχείρηση δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς τη στενή συνεργασία των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Από τον Αύγουστο η CIA, η NSA και άλλες υπηρεσίες εργάζονταν συστηματικά για να καταγράψουν τον «τρόπο ζωής» του Μαδούρο.
Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε δημόσια ο Αμερικανός στρατηγός, οι υπηρεσίες των ΗΠΑ παρακολουθούσαν και μελετούσαν βήμα-βήμα την καθημερινότητα του Βενεζουελάνου ηγέτη: πού ζούσε, πώς μετακινούνταν, ποιες ήταν οι καθημερινές του συνήθειες, ακόμα και λεπτομέρειες που θεωρούνται δευτερεύουσες, όπως τι έτρωγε ή ποια κατοικίδια είχε.
Καθώς οι ΗΠΑ ενίσχυαν σταδιακά τη στρατιωτική τους παρουσία στην Καραϊβική από τον Σεπτέμβριο, ο Μαδούρο φέρεται να αντελήφθη ότι αποτελούσε στόχο. Περιόρισε δραστικά τις δημόσιες εμφανίσεις του, άλλαζε συχνά τόπο διαμονής και βασίστηκε όλο και περισσότερο σε Κουβανούς σωματοφύλακες και αντικατασκοπευτικές δομές που θεωρούσε πιο αξιόπιστες από τις δικές του. Ωστόσο, παρά τα μέτρα αυτά, οι αμερικανικές υπηρεσίες φαίνεται πως είχαν πλέον πλήρη εικόνα των κινήσεών του και ανέμεναν την κατάλληλη στιγμή για να θέσουν σε εφαρμογή το σχέδιό τους.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η ανακοίνωση της CIA, μετά τη σύλληψη, ότι διέθετε ανθρώπινη πηγή μέσα στην κυβέρνηση της Βενεζουέλας. Πέρα από τη σημασία της για την επιχείρηση, η δήλωση αυτή θεωρείται και ένα μήνυμα προς την πολιτική και στρατιωτική ελίτ της χώρας ότι η Ουάσιγκτον έχει μάτια και αυτιά ακόμα και μέσα στον στενό ηγετικό κύκλο της χώρας της Λατινικής Αμερικής.
Η νύχτα της επιχείρησης που έπιασε τον Μαδούρο στον ύπνο
Η τελική απόφαση ελήφθη το βράδυ της Παρασκευής, όταν οι καιρικές συνθήκες κρίθηκαν κατάλληλες. Στις 10:46 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής -5:46 το πρωί ώρα Ελλάδος- ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε την εντολή έναρξης της επιχείρησης. Ο βασικός στόχος ήταν η απόλυτη τακτική έκπληξη και η πλήρης αεροπορική υπεροχή.
Περισσότερα από 150 αμερικανικά αεροσκάφη συμμετείχαν στην επιχείρηση: μαχητικά F-22, F-35 και F-18, βομβαρδιστικά B-1, αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου και επιτήρησης, καθώς και drones.
Παράλληλα, αεροπορικές βάσεις, κέντρα επικοινωνιών και συστήματα αεράμυνας της Βενεζουέλας εξουδετερώθηκαν με πυραύλους Tomahawk και AGM-88 HARM.
Η Βενεζουέλα διέθετε θεωρητικά ισχυρή αεράμυνα, με ρωσικά συστήματα S-300 και Buk και μαχητικά Su-30. Ωστόσο, μέσα σε λίγα λεπτά το δίκτυο αυτό κατέρρευσε, επιβεβαιώνοντας την τεχνολογική υπεροχή των αμερικανικών δυνάμεων.
Τα ελικόπτερα που μετέφεραν τις ειδικές δυνάμεις της Delta Force πέταξαν σε ύψος μόλις 100 ποδιών πάνω από τη θάλασσα, εκμεταλλευόμενα το ανάγλυφο της περιοχής για να αποφύγουν τον εντοπισμό από ραντάρ. Στις 2:01 π.μ. τοπική ώρα έφτασαν στο συγκρότημα όπου βρισκόταν ο Μαδούρο.
Παρά την αρχική αιφνιδιαστική είσοδο, οι αμερικανικές δυνάμεις δέχθηκαν πυρά. Ένα ελικόπτερο υπέστη ζημιές, χωρίς όμως να τεθεί εκτός μάχης, δήλωσε ο Νταν Κέιν, όπως μεταδίδει το SkyNews.
Στο έδαφος ξέσπασαν σφοδρές συγκρούσεις με την προεδρική φρουρά. Σύμφωνα με τις Αρχές της Βενεζουέλας, μέλη των δυνάμεων ασφαλείας του Μαδούρο σκοτώθηκαν, ενώ συνολικά τουλάχιστον 40 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε όλη τη χώρα.
Η Delta Force είχε προετοιμαστεί σχολαστικά. Στις ΗΠΑ είχε κατασκευαστεί πιστό αντίγραφο του συγκροτήματος όπου διέμενε ο Μαδούρο, το οποίο οι Αμερικανοί στρατιωτικοί μελέτησαν με προσοχή για μεγάλο χρονικό διάστημα ώστε όταν βρεθούν στο πεδίο να κινούνται σαν να γνωρίζουν τον χώρο από πρώτο χέρι.
Είχαν ληφθεί όλα τα μέτρα για όλα τα σενάρια. Υπήρχε ακόμη και διαπραγματευτής του FBI μαζί με άλλον ειδικό εξοπλισμό σε περίπτωση που ο Μαδούρο προλάβαινε να κλειδωθεί σε κάποιο περιφραγμένο δωμάτιο ή χώρο. Τελικά, τίποτα από αυτά δεν χρειάστηκε. Ο Μαδούρο προσπάθησε να καταφύγει σε ασφαλές δωμάτιο, αλλά συνελήφθη πριν προλάβει, κι από εκεί και έπειτα όλα είναι ιστορία.
Οι 2,5 ώρες που άλλαξαν τη Βενεζουέλα
Τα ελικόπτερα με τους αιχμαλώτους απογειώθηκαν και κατευθύνθηκαν προς την Καραϊβική, υπό την προστασία μαχητικών αεροσκαφών. Ο Μαδούρο και η σύζυγός του Φλόρες μεταφέρθηκαν αρχικά στο αμφίβιο πλοίο εφόδου USS Iwo Jima, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ δημοσίευσε αργότερα φωτογραφία του Μαδούρο υπό κράτηση.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την επιχείρηση «επίθεση χωρίς προηγούμενο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», τονίζοντας ότι δεν υπήρξαν απώλειες Αμερικανών στρατιωτών. Από στρατιωτική άποψη, η επιχείρηση θεωρείται υποδειγματική. Από πολιτική, όμως, αφήνει πίσω της ένα τεράστιο κενό εξουσίας σύμφωνα με τον Guardian.
Από την πλευρά του, ο Μάθιου Σάβιλ, αναλυτής στο think tank Royal United Services Institute, επισημαίνει: «Οι Αμερικανοί έχουν απομακρύνει το ζεύγος. Εντυπωσιακό, αλλά δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί "αποκεφαλισμός"».
Η Βενεζουέλα εισέρχεται σε περίοδο βαθιάς αβεβαιότητας, με τον κίνδυνο εσωτερικής σύγκρουσης και διεθνούς έντασης να παραμένει υψηλός. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Operation Absolute Resolve θα καταγραφεί ως μια από τις πιο εντυπωσιακές -και αμφιλεγόμενες- επιδείξεις αμερικανικής ισχύος των τελευταίων δεκαετιών, με ενδεχόμενες συνταρακτικές γεωπολιτικές συνέπειες.