Οι κοινοβουλευτικές εκλογές στην Αρμενία ολοκληρώθηκαν με νίκη του Νικόλ Πασινιάν και του κόμματός του, το Πολιτικό Συμβόλαιο, το οποίο εξασφάλισε το 49,8% των ψήφων.
Το κόμμα «Ισχυρή Αρμενία» του Σαμβέλ Καραπετιάν ήρθε δεύτερο με 23,29% και το «Αρμενία» του Ρόμπερτ Κοτσαριάν τρίτο με περίπου 10%. Και τα δύο κόμμα ακολουθούν ανοιχτά φιλορωσικές πολιτικές θέσεις.
Όπως εξηγεί σε νέα του ανάλυση ο δημοσιογράφος Νικολάι Μαρτσένκο, οι εκλογές αυτές πραγματοποιήθηκαν εν μέσω πρωτοφανούς πολιτικής έντασης, και οι οποίες θεωρήθηκαν ευρέως ως μια ψηφοφορία για τη μελλοντική κατεύθυνση της χώρας: στενότερη ευθυγράμμιση με την Ευρώπη ή επιστροφή στην τροχιά της ρωσικής επιρροής. Η νίκη του φιλοδυτικού Πασινιάν ενίσχυσε τη στροφή της εξωτερικής πολιτικής της Αρμενίας προς την ΕΕ. Ωστόσο, μια ευρωπαϊκή πορεία δεν σημαίνει αυτομάτως και την άνοδο της δημοκρατίας. Η διεξαγωγή της προεκλογικής εκστρατείας κατέδειξε σαφώς αυτό το χάσμα, επισημαίνει ο Μαρτσένκο.
Μόνο την ημέρα των εκλογών, στις 7 Ιουνίου, η Ερευνητική Επιτροπή της Αρμενίας ανέφερε 59 ποινικές υποθέσεις για φερόμενες παραβιάσεις που σχετίζονται με τις εκλογές. Την επόμενη ημέρα, το Υπουργείο Εσωτερικών της Αρμενίας δημοσίευσε επίσημα στοιχεία που δείχνουν ότι καταγράφηκαν 619 αναφορές για εκλογικές παραβιάσεις κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων διπλής ψήφου, παραβιάσεων του απορρήτου της ψηφοφορίας, παρεμπόδισης των εκλογικών δικαιωμάτων, προσπάθεια εξαγοράς ψήφων και παρέμβασης στην εκλογική διαδικασία. Μέχρι το πρωί της 8ης Ιουνίου, 18 άτομα είχαν συλληφθεί, ενώ άλλες 322 αναφορές για παραβιάσεις βρίσκονται υπό εξέταση.
Όπως επισημαίνει στην ανάλυση του ο Μαρτσένκο, η ανεξάρτητη αρμενική αποστολή παρατήρησης, η Συμμαχία Ανεξάρτητων Παρατηρητών, της οποίας οι παρατηρητές επισκέφθηκαν σχεδόν όλα τα εκλογικά τμήματα σε όλη τη χώρα (1.906 από τα 2.005), κατέγραψε μια ακόμη πιο έντονη εικόνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, εντοπίστηκαν παραβιάσεις και προβλήματα στο 44% των εκλογικών τμημάτων - δηλαδή, σχεδόν σε κάθε δεύτερο εκλογικό τμήμα - κάτι που δεν συνάδει με την εικόνα μιας «δημοκρατικής» εκλογικής διαδικασίας.
Μια άλλη τοπική αποστολή παρατήρησης, η Hayakve, κατέγραψε τη χρήση των λεγόμενων «ghost-voters». Οι παρατηρητές της σημείωσαν ότι οι εκλογικοί κατάλογοι περιλάμβαναν άτομα που είχαν ήδη πεθάνει. «Παραδείγματα όπως αυτά καταδεικνύουν πόσο μακριά παραμένει η Αρμενία από τη δημοκρατία στην πράξη, παρά τις δηλώσεις και διακηρύξεις περί του αντιθέτου», υπογραμμίζει ο Μαρτσένκο.
Σύμφωνα με προκαταρκτική δήλωση της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΟΑΣΕ (ΚΣ ΟΑΣΕ) μετά την παρατήρηση των κοινοβουλευτικών εκλογών στην Αρμενία: «Η εκστρατεία είχε έντονες αντιπαραθέσεις, χαρακτηρίστηκε από διχαστική ρητορική και από ισχυρισμούς για εξαγορά ψήφων και άλλες εκλογικές παραβιάσεις που οδήγησαν σε πολυάριθμες ποινικές διαδικασίες κατά υποψηφίων και ακτιβιστών της αντιπολίτευσης».
Η Farah Karimi, Ειδική Συντονίστρια και επικεφαλής της αποστολής των παρατηρητών του ΟΑΣΕ, δήλωσε: «Οι συλλήψεις και ποινικές διώξεις εναντίον προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης συνέβαλαν στην αίσθηση περί επιλεκτικής δικαιοσύνης, ενώ η εικόνα πόλωσης των μέσων ενημέρωσης, η εμπρηστική ρητορική, η παραπληροφόρηση και η επίμονη ξένη πίεση και παρέμβαση αμφισβήτησαν την δημοκρατική ανθεκτικότητα της Αρμενίας και την ακεραιότητα του δημόσιου διαλόγου».
Το πόσο αντικειμενικοί είναι οι ισχυρισμοί για πίεση στην αντιπολίτευση είναι θέμα που πρέπει να καθορίσουν οι αρμόδιες αρχές, επισημαίνει ο Μαρτσένκο. Ωστόσο, συνεχίζει, μια ματιά στα απλά στατιστικά στοιχεία δείχνει ότι, σύμφωνα με το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Αρμενίας, 210 ποινικές υποθέσεις που σχετίζονται με τις εκλογές κινήθηκαν μεταξύ 7 Φεβρουαρίου και 7 Ιουνίου και ασκήθηκε ποινική δίωξη εναντίον 349 ατόμων. Ξεχωριστά, η Επιτροπή Καταπολέμησης της Διαφθοράς ανέφερε 194 άτομα τα οποία συνελήφθησαν τις τελευταίες εβδομάδες της προεκλογικής εκστρατείας, 84 από τα οποία κρατήθηκαν στη φυλακή ή σε κατ' οίκον περιορισμό με κατηγορίες εξαγοράς ψήφων, τις οποίες η αντιπολίτευση αρνείται. Είναι χαρακτηριστικό, όπως υπογραμμίζει ο Μαρτσένκο, ότι μεταξύ των εκατοντάδων συλληφθέντων δεν υπήρχε ούτε ένας εκπρόσωπος των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων.
Οι αναφορές για προσπάθειες της αντιπολίτευσης να κινητοποιήσει την αρμενική διασπορά μέσω παράνομων μεθόδων, έτυχαν επίσης ευρείας κάλυψης στον διεθνή Τύπο, δηλώνει ο αναλυτής Μαρτσένκο. Στα τέλη Μαΐου, το Reuters ανέφερε ότι ανώτεροι Ρώσοι αξιωματούχοι συζητούσαν την πιθανότητα αποστολής Ρωσοαρμενίων στην Αρμενία για να ψηφίσουν τους αντιπάλους του Πασινιάν. Στις 7 Ιουνίου, ο Ύπατος Αρμοστής της Αρμενίας για Θέματα Διασποράς, Ζαρέ Σινανιάν, σημείωσε ότι οι Αρμένιοι στη Γαλλία είχαν λάβει κλήσεις από τη Ρωσία που τους προέτρεπαν να ταξιδέψουν στην Αρμενία και να υποστηρίξουν έναν συγκεκριμένο υποψήφιο. «Εδώ, η πολιτική κινητοποίηση δεν βασιζόταν μόνο στην προεκλογική εκστρατεία, αλλά στη δωροδοκία και την πίεση. Αυτό αποτελεί περαιτέρω απόδειξη του πόσο πολύ οι μέθοδοι των πολιτικών δυνάμεων της Αρμενίας σε αυτές τις εκλογές δεν ανταποκρίνονταν στα δημοκρατικά πρότυπα», τονίζει ο Μαρτσένκο.
Και συνεχίζει υποστηρίζοντας ότι «σε αυτό το πλαίσιο, η στάση της ΕΕ απέναντι στην Αρμενία προκαλεί ερωτήματα. Στις 8 Ιουνίου, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συγχαίροντας τον Πασινιάν για τη νίκη του, πρόσθεσε: «Εκτιμούμε βαθιά τη συνεργασία μας με μια δημοκρατική Αρμενία που πλησιάζει όλο και περισσότερο την Ευρώπη». Με παραβιάσεις αυτής της κλίμακας, το να αποκαλούμε αυτές τις εκλογές «δημοκρατικές» ακούγεται σαν χλευασμός», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Μαρτσένκο.
«Η δημοκρατία δεν μπορεί να περιοριστεί απλώς σε μια επιλογή μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας. Σημαίνει επίσης δίκαιο ανταγωνισμό, την υπεροχή των αρχών και των κανόνων έναντι των προσωπικών κρίσεων, την άρνηση δίωξης όσων θεωρούνται δύσκολοι και την ελευθερία από οποιαδήποτε πίεση στην κάλπη. Ωστόσο, αντί για μια αμερόληπτη αξιολόγηση των εκλογών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει στην Αρμενία περισσότερα από 50 εκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια και θα χορηγήσει σε μια σειρά αρμενικών προϊόντων αδασμολόγητη πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ. Για την ΕΕ σήμερα, η γεωπολιτική στροφή του Ερεβάν έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από την ποιότητα της αρμενικής δημοκρατίας. Μια τέτοια προσέγγιση υποτιμά την ίδια την ιδέα των ευρωπαϊκών προτύπων. Εάν οι Βρυξέλλες είναι έτοιμες να αποκαλέσουν δημοκρατική οποιαδήποτε χώρα αποστασιοποιείται από τη Ρωσία, τότε, για την ΕΕ, η δημοκρατία δεν γίνεται σύστημα αξιών αλλά ανταμοιβή για γεωπολιτική αφοσίωση», καταλήγει στην ανάλυσή του ο Μαρτσένκο.