Σκαρφαλωμένο σε μια άγρια, καταπράσινη νησίδα με φόντο τον αφρισμένο Ατλαντικό, βρίσκεται ένα μικρό λευκό σπίτι.
Η εικόνα του κάνει εδώ και χρόνια τον γύρο του διαδικτύου, συνοδευόμενη από τον τίτλο «το πιο μοναχικό σπίτι στον κόσμο». Βρίσκεται στην απομονωμένη νησίδα Elliðaey, που ανήκει στο σύμπλεγμα των Vestmannaeyjar, περίπου 6,5 χιλιόμετρα νότια της ηπειρωτικής Ισλανδίας, και έγινε σκηνικό ενός σύγχρονου διαδικτυακού μύθου.
Οι θεωρίες που φούντωσαν στο διαδίκτυο
Όταν οι πρώτες φωτογραφίες άρχισαν να κυκλοφορούν γύρω στο 2010, η φαντασία πήρε φωτιά. Άλλοι μιλούσαν για έναν εκκεντρικό δισεκατομμυριούχο, κάποιοι έκαναν λόγο για θρησκευτικό ερημίτη που αναζητά απόλυτη απομόνωση. Δεν έλειψαν και οι πιο ποπ εκδοχές: ότι το σπίτι ήταν δώρο της ισλανδικής κυβέρνησης προς την Björk. Υπήρξαν ακόμη και εκείνοι που υποστήριξαν πως πρόκειται για ψηφιακή απάτη και επρόκειτο για προϊόν Photoshop.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πολύ πιο... γήινη, αν και εξίσου ενδιαφέρουσα.
Ποιος το έχτισε και γιατί
Το σπίτι ανεγέρθηκε το 1953 από τον τοπικό σύλλογο κυνηγών της Elliðaey. Σκοπός του δεν ήταν η μόνιμη κατοίκηση, αλλά η εξυπηρέτηση της παραδοσιακής κυνηγετικής δραστηριότητας για τους παπαγάλους του Ατλαντικού (puffins), που αφθονούν στην περιοχή.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, για ιδιωτική έπαυλη ούτε για μυστικό καταφύγιο. Είναι ένα απλό καταφύγιο, χτισμένο σε μια εποχή που η απομόνωση αποτελούσε μέρος της καθημερινότητας των νησιωτών.
Χωρίς ρεύμα, νερό και μόνιμους κατοίκους
Σήμερα κανείς δεν ζει μόνιμα στο νησί. Το σπίτι δεν διαθέτει ηλεκτρικό ρεύμα, τρεχούμενο νερό ή σύγχρονες εγκαταστάσεις υγιεινής. Στον χώρο υπάρχει δεξαμενή, η οποία λειτουργεί με σύστημα συλλογής βρόχινου νερού, μια απλή, αλλά ευρηματική λύση.
Κι όμως, η Elliðaey δεν ήταν πάντα έρημη. Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, πέντε οικογένειες ζούσαν εκεί, επιβιώνοντας με την κτηνοτροφία, την αλιεία και το κυνήγι. Το 1930 οι τελευταίοι κάτοικοι εγκατέλειψαν το νησί. Σήμερα αποτελεί προστατευόμενη φυσική περιοχή και κατά διαστήματα φιλοξενεί επιστημονικές αποστολές.
Μπορεί κάποιος να το επισκεφθεί;
Παρά την απομονωμένη του εικόνα, το «μοναχικό σπίτι» δεν είναι απρόσιτο. Διοργανώνονται οργανωμένες ημερήσιες εκδρομές με σκάφος από το νησί Heimaey, το μεγαλύτερο των Vestmannaeyjar. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν από κοντά το διάσημο κτίσμα και να διαπιστώσουν ότι, τελικά, η γοητεία του δεν οφείλεται σε μυστήριο ή συνωμοσίες, αλλά στη δύναμη του τοπίου και της ανθρώπινης φαντασίας.
Ίσως αυτό να είναι και το πραγματικό μυστικό της Elliðaey: ένα απλό σπίτι που, χάρη στην απομόνωσή του, έγινε παγκόσμιο σύμβολο απόδρασης.