Μια παρ' ολίγον τραγωδία στο αεροδρόμιο του Λούτον αποφεύχθηκε την τελευταία στιγμή σε πτήση από Λονδίνο-Αθήνα.
- Αεροσκάφος Boeing 737 της Ascend Airways, που εκτελούσε πτήση για την Wizz Air από το Λονδίνο προς Αθήνα, ενεπλάκη σε σοβαρό περιστατικό κατά την απογείωση από το αεροδρόμιο του Λούτον τον Απρίλιο του 2025.
- Το πλήρωμα αποδέχθηκε την απογείωση από ενδιάμεση έξοδο του διαδρόμου, μειώνοντας τη διαθέσιμη απόσταση, χωρίς όμως να ενημερώσει σωστά τον υπολογιστή πτήσης με τις νέες, απαιτούμενες ταχύτητες και παραμέτρους.
- Το αεροσκάφος χρησιμοποίησε ανεπαρκή ισχύ κινητήρων και απογειώθηκε μόλις 162 μέτρα πριν από το τέλος του διαδρόμου. Πέταξε πάνω από το όριο του διαδρόμου σε ύψος κάτω των 4 μέτρων, παραβιάζοντας τα πρότυπα ασφαλείας.
- Η πτήση ολοκληρώθηκε κανονικά στην Αθήνα. Η έρευνα απέδωσε το περιστατικό σε διαδικαστικό λάθος του πληρώματος, με τη Wizz Air να επισημαίνει ότι την ευθύνη λειτουργίας είχε η συνεργαζόμενη εταιρεία Ascend Airways.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδας Corriere della Sera, έρευνα της βρετανικής υπηρεσίας διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων αποκάλυψε ότι ένα Boeing 737 MAX βρέθηκε μόλις 162 μέτρα, λίγο περισσότερο από δύο δευτερόλεπτα πτήσης, πριν από μια πιθανή καταστροφή κατά την απογείωσή του από το αεροδρόμιο του Λούτον.
Το αεροσκάφος έφτασε σχεδόν στο τέλος του διαδρόμου, με την επικίνδυνη κατάσταση να αποδίδεται σε λανθασμένες παραμέτρους πτήσης που είχαν εισαχθεί στον υπολογιστή του αεροσκάφους από το πλήρωμα.
Με βάση τα ευρήματα της διερεύνησης, αν η απογείωση καθυστερούσε ακόμη πέντε ή έξι δευτερόλεπτα, το αεροσκάφος θα μπορούσε να είχε καταλήξει στη σιδηροδρομική γραμμή και στον δρόμο ταχείας κυκλοφορίας που βρίσκονται στο τέλος του διαδρόμου.
Η διερεύνηση του περιστατικού
Το συμβάν σημειώθηκε τον Απρίλιο του 2025 στο αεροδρόμιο του Λούτον, ένα από τα πιο πολυσύχναστα αεροδρόμια του Λονδίνου.
Η σχετική αναφορά της Air Accidents Investigation Branch (AAIB), της βρετανικής υπηρεσίας διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων, δόθηκε στη δημοσιότητα λίγους μήνες αργότερα.
Στο περιστατικό ενεπλάκη αεροσκάφος της Ascend Airways, μιας εταιρείας ναυλωμένων πτήσεων που παρείχε αεροσκάφη και πληρώματα σε άλλες αεροπορικές εταιρείες σε περιόδους αυξημένης ζήτησης. Η εταιρεία έχει πλέον διακόψει τη λειτουργία της.
Η πτήση Λονδίνο - Αθήνα
Εκείνη την ημέρα το αεροσκάφος εκτελούσε την πτήση 5411 από το Λονδίνο προς την Αθήνα για λογαριασμό της Wizz Air UK, της βρετανικής θυγατρικής της ουγγρικής αεροπορικής εταιρείας χαμηλού κόστους.
Το Boeing 737 MAX, παρότι ο στόλος της Wizz Air αποτελείται αποκλειστικά από Airbus, μετέφερε 162 επιβάτες, δύο πιλότους και τέσσερα μέλη πληρώματος καμπίνας, σύμφωνα με την AAIB.
Το πλήρωμα, με κυβερνήτη που διέθετε 10.000 ώρες πτήσης συνολικά, εκ των οποίων 3.000 ώρες στο συγκεκριμένο μοντέλο αεροσκάφους, είχε αρχικά προετοιμάσει την απογείωση χρησιμοποιώντας ολόκληρο το μήκος του διαδρόμου 25.
Η αλλαγή σχεδίου κατά την τροχοδρόμηση
Κατά τη διάρκεια της τροχοδρόμησης, όμως, ο πύργος ελέγχου έδωσε στους πιλότους τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν μια ενδιάμεση έξοδο του διαδρόμου, μειώνοντας έτσι τη διαθέσιμη απόσταση απογείωσης.
Ο κυβερνήτης και ο συγκυβερνήτης αποδέχθηκαν την αλλαγή, ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν επιβεβαίωσαν σωστά ότι οι απαιτούμενες ταχύτητες απογείωσης -οι λεγόμενες «V speeds»- είχαν ενημερωθεί στον Flight Management Computer (FMC), τον υπολογιστή διαχείρισης πτήσης του αεροσκάφους.
Λανθασμένη ισχύς κινητήρων
Στην περίπτωση της πτήσης 5411, η ταχύτητα V2 δεν είχε ενημερωθεί σωστά μετά την αλλαγή του σημείου απογείωσης.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την έκθεση της AAIB, ήταν ότι το αεροσκάφος χρησιμοποίησε μικρότερη ισχύ κινητήρων από αυτή που απαιτούνταν για τη μικρότερη διαθέσιμη απόσταση.
Η μέγιστη ώθηση που χρησιμοποιήθηκε ήταν 82,1%, αντί για το απαιτούμενο 85,2% για απογείωση από τη συγκεκριμένη ενδιάμεση θέση. Η τιμή αυτή ήταν ελάχιστα υψηλότερη από το 81,4% που προβλεπόταν για απογείωση από ολόκληρο το μήκος του διαδρόμου.
Μόλις 162 μέτρα πριν από το τέλος του διαδρόμου
Με διαθέσιμο μήκος τροχοδρόμησης 1.771 μέτρων από την ενδιάμεση θέση Α, αντί για 2.116 μέτρα από την αρχή του διαδρόμου, το αεροσκάφος χρειάστηκε πολύ μεγαλύτερη απόσταση για να απογειωθεί.
Τελικά, αποκολλήθηκε από το έδαφος έχοντας μόλις 162 μέτρα ασφαλτοστρωμένου διαδρόμου να απομένουν.
Σύμφωνα με τα δεδομένα πτήσης από τρεις διαφορετικές υπηρεσίες παρακολούθησης, το Boeing κινούνταν κατά την απογείωση με περίπου 276 χιλιόμετρα την ώρα, δηλαδή 16 χιλιόμετρα την ώρα χαμηλότερα από την απαιτούμενη ταχύτητα.
Απογείωση κάτω από το ελάχιστο ύψος ασφαλείας
Το Boeing 737 MAX πέρασε πάνω από το τέλος του διαδρόμου σε ύψος μικρότερο των 4 μέτρων, ενώ οι διεθνείς κανονισμοί προβλέπουν ελάχιστο ύψος 10,67 μέτρων για την ασφαλή αποφυγή εμποδίων.
Οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης τα βίντεο από τις κάμερες ασφαλείας του αεροδρομίου του Λούτον και συνέκριναν την απογείωση της συγκεκριμένης πτήσης με άλλες κανονικές αναχωρήσεις.
Το αεροσκάφος πετούσε τόσο χαμηλά, ώστε μετά βίας διακρινόταν πάνω από τα κτίρια του αεροδρομίου.
«Ανεπαρκής ισχύς και αργή αρχική άνοδος»
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας ανέφεραν ότι το αεροσκάφος εμφανίστηκε στο ραντάρ σε ύψος 274 μέτρων, περίπου 1,48 χιλιόμετρα από το αεροδρόμιο, επιβεβαιώνοντας ότι η αρχική του άνοδος ήταν πιο αργή από το φυσιολογικό.
Πιλότοι που σχολίασαν το περιστατικό εξήγησαν ότι όταν το μήκος του διαδρόμου το επιτρέπει, οι απογειώσεις με μειωμένη ισχύ δεν είναι ασυνήθιστες, καθώς μειώνουν τη φθορά των κινητήρων και εξοικονομούν καύσιμα.
Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το πλήρωμα έπρεπε να αυξήσει την ισχύ ώστε να αντισταθμίσει τη μικρότερη διαθέσιμη απόσταση.
Ο κίνδυνος που αποφεύχθηκε
«Το πλήρωμα αποδέχθηκε την αλλαγή του προγραμματισμένου σημείου απογείωσης, αλλά δεν επιβεβαίωσε ότι οι επιδόσεις απογείωσης είχαν εισαχθεί σωστά στον υπολογιστή του αεροσκάφους», αναφέρει η έκθεση της AAIB.
«Αυτό είχε ως αποτέλεσμα χαμηλότερη ρύθμιση ισχύος από την απαιτούμενη, μεγαλύτερη διαδρομή απογείωσης και πιο αργή αρχική άνοδο».
Η υπηρεσία σημειώνει ότι, σε περίπτωση απώλειας ισχύος κατά την απογείωση, υπήρχε πιθανός κίνδυνος είτε το αεροσκάφος να μην μπορούσε να σταματήσει στον εναπομείναντα διάδρομο είτε να μην κατάφερνε να φτάσει στα ελάχιστα απαιτούμενα ύψη ασφαλείας.
Η απάντηση της Wizz Air
Η πτήση ολοκλήρωσε κανονικά το ταξίδι της και προσγειώθηκε στην Αθήνα.
Εκπρόσωπος της Wizz Air δήλωσε ότι «η ασφάλεια αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα» και ότι η εταιρεία λαμβάνει πολύ σοβαρά υπόψη τα συμπεράσματα της έρευνας της AAIB.
Η εταιρεία υπογράμμισε ότι η πτήση εκτελούνταν από την Ascend Airways, η οποία ήταν υπεύθυνη για τη συμπεριφορά του πληρώματος και την τήρηση όλων των επιχειρησιακών διαδικασιών και κανονιστικών απαιτήσεων.
Σύμφωνα με τη Wizz Air, η AAIB χαρακτήρισε το περιστατικό «μεμονωμένο διαδικαστικό λάθος του πληρώματος» και δεν εντόπισε τεχνική ανεπάρκεια ή πρόβλημα στο σύστημα διαχείρισης ασφάλειας της εταιρείας.
Η αεροπορική εταιρεία πρόσθεσε ότι εφαρμόζει αυστηρή εποπτεία σε όλους τους συνεργάτες της μέσω συμφωνιών wet lease, με συνεχείς ελέγχους ασφαλείας, αξιολογήσεις επιδόσεων και επιθεωρήσεις συμμόρφωσης.