Έκτακτη συνεδρίαση πραγματοποίησε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μετά τις αναφορές για μη εξουσιοδοτημένες ιρανικές πτήσεις από και προς την Υεμένη.
Οι αξιωματούχοι του Οργανισμού και οι εκπρόσωποι των κρατών-μελών προειδοποιούν ότι η χώρα δεν πρέπει να παρασυρθεί περαιτέρω στη δίνη της περιφερειακής έντασης.
Η πλειονότητα των μελών του Συμβουλίου ζήτησε αυτοσυγκράτηση, αποκλιμάκωση και επανέναρξη μιας πολιτικής διαδικασίας χωρίς αποκλεισμούς, η οποία θα βρίσκεται υπό την ηγεσία και την ευθύνη των ίδιων των Υεμενιτών.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η αυξανόμενη ένταση απειλεί να διαταράξει την εύθραυστη ηρεμία που έχει διαμορφωθεί στην Υεμένη και να επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη κρίσιμη ανθρωπιστική κατάσταση. Η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, όπως οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, περιορισμένη χρηματοδότηση ανθρωπιστικών προγραμμάτων, καθώς και κατάρρευση των υπηρεσιών υγείας και άλλων βασικών υποδομών.
Η θέση της Ελλάδας: Σεβασμός της κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγγελική Μπαλτά, υπογράμμισε ότι η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα, η ενότητα και η ανεξαρτησία της Υεμένης πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές, συμπεριλαμβανομένου του εναέριου χώρου της χώρας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Κάλεσε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να επιδείξουν τη μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση, να αποφύγουν ενέργειες που μπορούν να απειλήσουν την κυριαρχία της Υεμένης και να στηρίξουν τις προσπάθειες για αποκλιμάκωση, ειρήνη και σταθερότητα.
Η κ. Μπαλτά επανέλαβε τη σταθερή υποστήριξη της Ελλάδας στις προσπάθειες του Ειδικού Απεσταλμένου του ΟΗΕ, Χανς Γκρούντμπεργκ, για τη διευκόλυνση μιας συμπεριληπτικής πολιτικής διαδικασίας υπό την ευθύνη και την καθοδήγηση των ίδιων των Υεμενιτών, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Εθνών.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη πλήρους συμμόρφωσης με τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και με το ισχύον καθεστώς κυρώσεων του ΟΗΕ, καλώντας όλα τα κράτη-μέλη να διασφαλίσουν την αποτελεσματική και συνεπή εφαρμογή τους.
Υεμένη: «Δοκιμασία» για τις αρχές του διεθνούς συστήματος
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Υεμένης, πρέσβης Αμπντουλάχ Αλί Φαντέλ Αλ Σάντι, δήλωσε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στη χώρα αποτελούν «μια πραγματική δοκιμασία» για τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς συστήματος, κυρίως όσον αφορά τον σεβασμό της κυριαρχίας και την αρχή της μη επέμβασης.
Όπως ανέφερε, η Υεμένη ζήτησε τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς η πρόσφατη μη εξουσιοδοτημένη πτήση αποτελεί «εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο» και θέτει το ερώτημα αν το Συμβούλιο μπορεί να διασφαλίσει την τήρηση των κανόνων του διεθνούς συστήματος.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι πρόκειται για «εσκεμμένη προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων», καταγγέλλοντας ενέργειες που, όπως είπε, παρακάμπτουν τη νόμιμη κυβέρνηση της Υεμένης, παραβιάζουν αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και δοκιμάζουν το διεθνές καθεστώς κυρώσεων.
Σύμφωνα με τον Υεμενίτη πρέσβη, η χρήση του αεροδρομίου της Σαναά, το οποίο δεν βρίσκεται υπό τον έλεγχο της νόμιμης κυβέρνησης, μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο για την εκμετάλλευση μη στρατιωτικών εγκαταστάσεων από ένοπλες ομάδες που δεν ελέγχονται από νόμιμες αρχές.
ΗΠΑ: Η πτήση συνδέεται με υποστήριξη προς τους Χούθι
Η Αναπληρώτρια Μόνιμη Αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών, πρέσβης Τάμι Μπρους, δήλωσε ότι ο σκοπός της πτήσης της 3ης Ιουλίου ήταν η μεταφορά προσωπικού του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, συμπεριλαμβανομένων ειδικών σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραυλικά συστήματα, με στόχο – όπως ανέφερε – την υποστήριξη της δράσης των Χούθι.
Η ίδια υποστήριξε ότι αυτού του είδους η υποστήριξη επιτρέπει στους Χούθι να απειλούν τον πληθυσμό της Υεμένης και να θέτουν σε κίνδυνο την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στις γύρω θαλάσσιες οδούς.
Ανέφερε επίσης ότι οι ηγέτες των Χούθι παρουσίασαν δημόσια την πτήση ως επιτυχία στην παράκαμψη των διεθνών προσπαθειών απομόνωσής τους, επικαλούμενη το Ψήφισμα 2216 (2015) του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο προβλέπει στοχευμένο εμπάργκο όπλων και άλλα περιοριστικά μέτρα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, πρόσθεσε, θα συνεχίσουν να στηρίζουν τους εταίρους τους στον Κόλπο και την κυβέρνηση της Υεμένης απέναντι στην απειλή των Χούθι, την οποία χαρακτήρισε υποστηριζόμενη από το Ιράν.
Αντιδράσεις από το Μπαχρέιν για τις ενέργειες των Χούθι
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Μπαχρέιν, πρέσβης Τζαμάλ Φάρες Αλρογουέι, καταδίκασε τις επιθέσεις των Χούθι κατά της Σαουδικής Αραβίας, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ιδιαίτερα ευαίσθητη λόγω των επαναλαμβανόμενων παραβιάσεων που, όπως ανέφερε, πραγματοποιούνται με την υποστήριξη του Ιράν.
Κατήγγειλε επίσης τις ενέργειες του Ιράν απέναντι στα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και τη διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Όπως σημείωσε, οι απειλές των Χούθι έχουν διευρυνθεί και πλέον περιλαμβάνουν και απειλές για το κλείσιμο των Στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, παραβιάζει το Ψήφισμα 2722 (2024) του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το συγκεκριμένο ψήφισμα καλεί τους Χούθι να σταματήσουν άμεσα τις επιθέσεις που παρεμποδίζουν το διεθνές εμπόριο και επηρεάζουν τα δικαιώματα και τις ελευθερίες της ναυσιπλοΐας.
ΟΗΕ: «Δεν υπάρχει εναλλακτική στην πολιτική διαδικασία»
Ο Βοηθός Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ για τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη, την Αμερικανική Ήπειρο, την Ασία και τον Ειρηνικό, Χάλιντ Κιάρι, τόνισε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στην Υεμένη επιβεβαιώνουν πως δεν υπάρχει άλλη επιλογή πέρα από μια πολιτική διαδικασία χωρίς αποκλεισμούς, υπό την ηγεσία και την ευθύνη των ίδιων των Υεμενιτών.
Παρουσιάζοντας τα γεγονότα, ανέφερε ότι στις 3 Ιουλίου 2026 ένα ιρανικό αεροσκάφος φέρεται να πραγματοποίησε πτήση από την Τεχεράνη προς το Διεθνές Αεροδρόμιο της Σαναά και στη συνέχεια επέστρεψε στην ιρανική πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με τις αναφορές που παρουσιάστηκαν, το αεροσκάφος μετέφερε αντιπροσωπεία των Χούθι, η οποία επρόκειτο να παραστεί στην κηδεία του εκλιπόντος Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν.
Η κυβέρνηση της Υεμένης αντιμετώπισε την πτήση με «βαθιά ανησυχία», θεωρώντας ότι παραβιάζει τον εναέριο χώρο και την κυριαρχία της χώρας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι ένα ακόμη ιρανικό αεροσκάφος, το οποίο μετέφερε αντιπροσωπεία των Χούθι που επέστρεφε από την Τεχεράνη, φέρεται να προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο της Χοντέιντα.
Ανθρωπιστική κρίση: Έκκληση να μην παρασυρθεί η Υεμένη σε νέα σύγκρουση
Οι εξελίξεις ακολούθησαν αναφορές για αεροπορικά πλήγματα στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Σαναά, τα οποία οι Χούθι απέδωσαν στη Σαουδική Αραβία.
Η κυβέρνηση της Υεμένης ανέφερε ότι τα πλήγματα στόχευσαν τον διάδρομο προσγείωσης του αεροδρομίου, με σκοπό να αποτραπεί η άφιξη του ιρανικού αεροσκάφους.
Είχε προηγηθεί προειδοποίηση προς το Ιράν να μην πραγματοποιεί μη εξουσιοδοτημένες πτήσεις προς την Υεμένη, με την κυβέρνηση να δηλώνει ότι θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα.
Μετά τα πλήγματα, οι Χούθι ανακοίνωσαν το «τέλος της φάσης αποκλιμάκωσης» με τη Σαουδική Αραβία και, σύμφωνα με τις αναφορές, ακολούθησε εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων προς τη χώρα, οι οποίοι αναχαιτίστηκαν.
Ο ασκών χρέη Βοηθού Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για Ανθρωπιστικές Υποθέσεις, Ίντρικα Ρατβάτε, υπογράμμισε ότι η ανθρωπιστική κατάσταση στην Υεμένη επιδεινώνεται, ενώ ταυτόχρονα οι δυνατότητες αντιμετώπισης της κρίσης έχουν περιοριστεί σημαντικά.
Όπως ανέφερε, οι οικογένειες σε ολόκληρη τη χώρα βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν συνδυασμό πείνας, οικονομικής κατάρρευσης, εκτοπισμού, εξάρσεων ασθενειών και υποβάθμισης των βασικών υπηρεσιών.
Κάλεσε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, αλλά και όσους έχουν επιρροή πάνω τους, να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση.
«Μην επιτρέψετε στην Υεμένη να παρασυρθεί περαιτέρω στην περιφερειακή αστάθεια», ήταν το μήνυμα του αξιωματούχου του ΟΗΕ.