Οι μεγαλύτεροι ηγέτες της Τεχνητής Νοημοσύνης στον κόσμο συγκεντρώθηκαν στην Ινδία, στο πλευρό αρχηγών κρατών, για να χαράξουν την πορεία της ΑΙ το κρίσιμο επόμενο διάστημα.
Το «India AI Impact Summit 2026» συγκεντρώνει περισσότερους από 40 διευθύνοντες συμβούλους κορυφαίων τεχνολογικών εταιρειών, 20 αρχηγούς κρατών, μεταξύ των οποίων και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, και εκπροσώπους από πάνω από 60 χώρες, σε μια σύνοδο που φιλοδοξεί να διαμορφώσει το μέλλον της διακυβέρνησης της AI σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στο Νέο Δελχί οι παγκόσμιοι ηγέτες και πρωτοπόροι της ΑΙ
Η συνάντηση στο Νέο Δελχί αποτελεί την τέταρτη κατά σειρά μεγάλη διεθνή σύνοδο για την τεχνητή νοημοσύνη από το 2023, μετά τις αντίστοιχες διοργανώσεις στη Γαλλία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, είναι η πρώτη φορά που η ετήσια παγκόσμια σύνοδος φιλοξενείται σε χώρα του Νότιου Ημισφαιρίου, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο γεωπολιτικό και αναπτυξιακό βάρος στη διοργάνωση.
Παρά τις διακηρύξεις περί συνεργασίας, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, καθώς ναι μεν οι χώρες συμφωνούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται κανόνες, αλλά διαφωνούν έντονα για το ποιοι θα τους διαμορφώσουν και πώς θα εφαρμοστούν.
Στο επίκεντρο της φετινής ατζέντας βρίσκεται η αναστάτωση στην αγορά εργασίας, η ασφάλεια των παιδιών, οι γεωπολιτικές ισορροπίες και η ανάγκη για ένα ενιαίο, διεθνές πλαίσιο ρύθμισης.
Η Ινδία στο επίκεντρο της παγκόσμιας AI
Ο Ινδός πρωθυπουργός, Ναρέντρα Μόντι, εγκαινίασε τη σύνοδο κορυφής, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αντιμετωπιστεί ως «ένας κοινός πόρος προς όφελος όλης της ανθρωπότητας».
Με αναφορές στην πνευματική παράδοση της χώρας του, ο Μόντι τόνισε ότι «η σωστή δράση προέρχεται από τη σωστή κατανόηση», καλώντας σε έναν παγκόσμιο οδικό χάρτη που θα διασφαλίζει ότι η AI αναπτύσσεται με σεβασμό στις ανθρώπινες αξίες.
Η επιλογή της Ινδίας ως οικοδέσποινας δεν είναι τυχαία. Με πληθυσμό άνω του 1,4 δισ. ανθρώπων, ραγδαία αναπτυσσόμενο τεχνολογικό οικοσύστημα και τεράστια δεξαμενή μηχανικών και επιστημόνων, η χώρα διεκδικεί ρόλο παγκόσμιου κόμβου καινοτομίας.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η σύνοδος ενδέχεται να οδηγήσει σε επενδυτικές δεσμεύσεις, ύψους έως και 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μέσω συνεργασιών και συμφωνιών για υποδομές AI.
Ρύθμιση ή καινοτομία; Το ευρωπαϊκό δίλημμα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η παρέμβαση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος εστίασε στην ανάγκη προστασίας των παιδιών από την «ψηφιακή κακοποίηση».
Ο Μακρόν αναφέρθηκε στην πρόσφατη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία deepfake εικόνων, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας.
Παράλληλα, απάντησε στις επικρίσεις ότι η Ευρώπη υπερ-ρυθμίζει τον τομέα της AI, υποστηρίζοντας ότι η ήπειρος δεν αποτελεί τροχοπέδη στην καινοτομία, αλλά «έναν ασφαλή χώρο» όπου η τεχνολογία αναπτύσσεται με κανόνες. «Οι ασφαλείς χώροι κερδίζουν μακροπρόθεσμα» τόνισε, προβάλλοντας το όραμα της «κυρίαρχης τεχνητής νοημοσύνης», μιας AI που δεν ελέγχεται αποκλειστικά από λίγες πολυεθνικές ή κράτη.
Η τοποθέτηση Μακρόν αντικατοπτρίζει το ευρύτερο ρήγμα που έχει αναδειχθεί στις προηγούμενες συνόδους, καθώς από τη μία πλευρά βρίσκονται χώρες που δίνουν έμφαση στην καινοτομία και την ταχεία ανάπτυξη, και από την άλλη εκείνες που προκρίνουν ένα αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο για την αποφυγή κινδύνων.
Η φωνή της Silicon Valley
Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, το όνομα του οποίου συνδέθηκε με την «έκρηξη» που προκάλεσε το chatGPT, δήλωσε ότι η ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης είναι «επείγουσα», αλλά προειδοποίησε ότι η υπερβολική συγκέντρωση ισχύος σε μία εταιρεία ή χώρα «θα μπορούσε να οδηγήσει στην καταστροφή».
Για τον ίδιο, η «δημοκρατικοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης» αποτελεί τον καλύτερο δρόμο για τη διασφάλιση της παγκόσμιας ευημερίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος -ακόμα και αν η έχθρα καλά κρατεί- ο Nτάριο Αμοντέι, επικεφαλής της Anthropic, προειδοποίησε ότι οι μηχανές που ξεπερνούν τους ανθρώπους σε απόδοση μπορεί να απέχουν μόλις λίγα χρόνια. Περιέγραψε ένα μέλλον όπου «ένα κέντρο δεδομένων γεμάτο ιδιοφυΐες» θα μπορεί να συντονίζεται με υπεράνθρωπη ταχύτητα, προσφέροντας τεράστιες ευκαιρίες αλλά και σημαντικούς κινδύνους.
Οι δηλώσεις τους ανέδειξαν ίσως τον κεντρικό προβληματισμό της συνόδου γύρω από το πώς μπορεί η ανθρωπότητα να αξιοποιήσει τη δυναμική της AI -από την ανακάλυψη νέων φαρμάκων έως την αντιμετώπιση της φτώχειας-, χωρίς να διακινδυνεύσει κοινωνική αποσταθεροποίηση, μαζική ανεργία ή κατάχρηση της τεχνολογίας.
Η δραματική προειδοποίηση Γκουτέρες
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κάλεσε τις χώρες να διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη της AI δεν μπορεί να αποφασίζεται από «μερικές χώρες ή λίγους δισεκατομμυριούχους», και τόνισε την ανάγκη για ανοιχτή, πολυμερή συνεργασία και ενίσχυση της νεοσύστατης Ανεξάρτητης Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να είναι «ασφαλής για όλους» και ότι απαιτούνται επενδύσεις στους εργαζομένους, ώστε η τεχνολογία να ενισχύει -και όχι να αντικαθιστά- το ανθρώπινο δυναμικό.
Η αναφορά του στην ανάγκη αντικατάστασης του «ενθουσιασμού και του φόβου με την ανταλλαγή στοιχείων» συνοψίζει το πνεύμα της συνόδου: ισορροπία ανάμεσα στην καινοτομία και την υπευθυνότητα.
Αναστάτωση στην αγορά εργασίας
Ένα από τα κεντρικά θέματα των συζητήσεων είναι η επίδραση της AI στην απασχόληση.
Με την αυτοματοποίηση να επεκτείνεται σε τομείς που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «ασφαλείς» -όπως η νομική, η ιατρική διάγνωση ή η δημιουργική παραγωγή-, αυξάνονται οι ανησυχίες για εκτεταμένη αναδιάρθρωση της αγοράς εργασίας.
Οι ηγέτες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας, αλλά παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν αυτές θα επαρκούν για να αντισταθμίσουν τις απώλειες.
Η Ινδία, με το νεανικό και πολυπληθές εργατικό της δυναμικό, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να διασφαλίσει ότι η μετάβαση θα είναι ομαλή και συμπεριληπτική.
Η σκιά της αποχώρησης Γκέιτς
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε σήμερα η απόφαση του Μπιλ Γκέιτς να ακυρώσει την προγραμματισμένη κεντρική ομιλία του. Το Gates Foundation ανακοίνωσε ότι η απόφαση ελήφθη ώστε να διατηρηθεί η εστίαση στις βασικές προτεραιότητες της συνόδου, καθώς η εκτενής αναφορά του ονόματός του στα έγγραφα που δημοσιοποίησε το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης για τον Τζέφρι Έπσταϊν αναμενόταν να επισκιάσει την παρουσία του.
Η αποχώρηση, όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά το CNN, έρχεται εν μέσω αναζωπύρωσης της συζήτησης για τις παλαιότερες επαφές του Γκέιτς με τον Έπσταϊν, τις οποίες έχει χαρακτηρίσει «λάθος» και έχει αρνηθεί κατηγορηματικά τις πρόσφατες κατηγορίες.
Ένα αβέβαιο αλλά καθοριστικό μέλλον
Παρά τις διαφορές στις προσεγγίσεις, ένα σημείο σύγκλισης φαίνεται να αναδύεται, όπως επισημαίνουν διεθνή ΜΜΕ, μεταξύ των οποίων και το France24. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να αφεθεί ανεξέλεγκτη, αλλά ούτε και να περιοριστεί σε τέτοιο βαθμό που να στραγγαλίζει την καινοτομία. Η πρόκληση έγκειται στη δημιουργία ενός ευέλικτου, διεθνούς πλαισίου που θα προστατεύει τα δικαιώματα, θα ενισχύει την εμπιστοσύνη και θα διασφαλίζει ότι τα οφέλη της τεχνολογίας κατανέμονται δίκαια.
Η σύνοδος του Νέου Δελχί δεν αναμένεται να επιλύσει όλες τις διαφωνίες, αλλά ενδέχεται να σηματοδοτήσει μια κρίσιμη καμπή στην πορεία της Τεχνητής Νοημοσύνης και τον ρόλο της το επόμενο διάστημα.