Οι αερομεταφορές βρίσκονται αντιμέτωπες με μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις των τελευταίων ετών και όλες οι ενδείξεις συνηγορούν ότι έρχεται ένα δύσκολο καλοκαίρι.
Η εκρηκτική άνοδος στις τιμές των καυσίμων αεροσκαφών, ως άμεση συνέπεια της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν στη Μ. Ανατολή, αναγκάζει κορυφαίες αεροπορικές να επανεξετάσουν ριζικά τη λειτουργία και την τιμολογιακή τους πολιτική.
Το κόστος των καυσίμων αεροσκαφών έχει εκτοξευθεί
Η United Airlines και ο όμιλος Lufthansa συγκαταλέγονται μεταξύ των τελευταίων μεγάλων εταιρειών που προειδοποιούν για αυξήσεις τιμών και μαζικές περικοπές πτήσεων, καθώς το κόστος καυσίμων έχει εκτοξευθεί από τα 85-90 δολάρια ανά βαρέλι σε επίπεδα που κυμαίνονται πλέον μεταξύ 150 και 200 δολαρίων μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines δήλωσε ότι η εταιρεία ενδέχεται να αυξήσει τις τιμές των εισιτηρίων έως και κατά 20%, σε μια προσπάθεια να αντισταθμίσει το αυξανόμενο λειτουργικό κόστος. Παράλληλα, η εταιρεία αναγκάστηκε να αναθεωρήσει προς τα κάτω τις οικονομικές της προβλέψεις για το σύνολο του έτους, εκτιμώντας πλέον κέρδη μεταξύ 7 και 11 δολαρίων ανά μετοχή, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 12-14 δολαρίων πριν από την κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η πίεση είναι εξαιρετικά έντονη, δεδομένου ότι τα καύσιμα μπορούν να αντιπροσωπεύουν έως και το 25% των συνολικών λειτουργικών εξόδων μιας αεροπορικής εταιρείας. Η απότομη αύξηση των τιμών δεν αφήνει πολλά περιθώρια ελιγμών, οδηγώντας τις εταιρείες είτε σε αυξήσεις ναύλων είτε σε περιορισμό της δραστηριότητάς τους.
Η Ευρώπη με το «AccelerateEU»
Στην Ευρώπη, η κατάσταση είναι ακόμη πιο εύθραυστη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πακέτο μέτρων με την ονομασία «AccelerateEU», με στόχο τη διαχείριση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης στον τομέα των αερομεταφορών. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η καλύτερη κατανομή των καυσίμων αεροσκαφών μεταξύ των κρατών-μελών, προκειμένου να αποφευχθούν σοβαρές ελλείψεις.
Ήδη, ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ έχει προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη οδεύει προς ένα ιδιαίτερα δύσκολο καλοκαίρι, ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, εξαιτίας της πιθανής ανεπάρκειας καυσίμων.
Κεντρικό ρόλο στην κρίση διαδραματίζει το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται σημαντικό μέρος των ενεργειακών ροών. Περίπου το 75% του εφοδιασμού της Ευρώπης με καύσιμα αεροσκαφών προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, ενώ το ίδιο το στενό καλύπτει περίπου το 40% αυτής της προμήθειας.
Οι διαταραχές στη συγκεκριμένη διαδρομή έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές καθυστερήσεις και ανησυχία για εκτεταμένες ελλείψεις.
Οι επιπτώσεις του πολέμου στις αεροπορικές
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε επιμέρους εταιρείες. Η χαμηλού κόστους Transavia ανακοίνωσε ότι θα ακυρώσει έως και το 2% των προγραμματισμένων πτήσεών της για τους μήνες Μάιο και Ιούνιο, προκειμένου να περιορίσει τις επιπτώσεις από το αυξημένο κόστος καυσίμων. Η εταιρεία επιβεβαίωσε ότι η απόφαση αυτή ελήφθη ενόψει της επικείμενης κρίσης στον κλάδο των αερομεταφορών.
Οι επιβάτες που επηρεάζονται από τις ακυρώσεις θα ειδοποιούνται μέσω SMS και email, ενώ η πλειονότητα των πτήσεων αναμένεται να επαναπρογραμματιστεί εντός 24 ωρών. Παράλληλα, θα προσφέρονται επιλογές όπως δωρεάν αλλαγή κράτησης, κουπόνια ή πλήρης επιστροφή χρημάτων. Ωστόσο, δεν προβλέπεται επιπλέον αποζημίωση, καθώς οι ακυρώσεις εμπίπτουν στο πλαίσιο των «έκτακτων περιστάσεων», σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Η μητρική εταιρεία της Transavia, η Air France-KLM, ακολουθεί διαφορετική στρατηγική, επιλέγοντας να μετακυλήσει μέρος του κόστους στους επιβάτες. Συγκεκριμένα, σχεδιάζει την επιβολή επιπλέον χρεώσεων που φτάνουν έως και τα 100 ευρώ για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι αυξήσεις υπολογίζονται γύρω στα 50 ευρώ ανά εισιτήριο μετ’ επιστροφής.
Δραστικά μέτρα και προβλέψεις για ένα δύσκολο καλοκαίρι
Ανάλογες πιέσεις δέχεται και η EasyJet, η οποία προειδοποίησε για αυξημένες ζημίες προ φόρων στο πρώτο εξάμηνο, που εκτιμώνται μεταξύ 540 και 560 εκατομμυρίων λιρών. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται επιπλέον δαπάνες καυσίμων ύψους περίπου 25 εκατ. λιρών μόνο για τον Μάρτιο, γράφει ο Independent. Ο διευθύνων σύμβουλος Kenton Jarvis έχει ήδη επισημάνει ότι οι καταναλωτές στην Ευρώπη θα πρέπει να αναμένουν περαιτέρω αυξήσεις τιμών προς το τέλος του καλοκαιριού, όταν λήξουν τα συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου (hedging) που μέχρι τώρα συγκρατούσαν το κόστος.
Ο όμιλος Lufthansa προχώρησε σε ακόμη πιο δραστικά μέτρα, ανακοινώνοντας την ακύρωση 20.000 πτήσεων μέσα στους επόμενους έξι μήνες, με στόχο την εξοικονόμηση περίπου 40.000 τόνων καυσίμου, επισημαίνει η βρετανική εφημερίδα. Οι αεροπορικές εταιρείες ακυρώνουν πτήσεις και επιβάλλουν επιπλέον χρεώσεις εν μέσω της κρίσης στα καύσιμα αεροσκαφών. Η εταιρεία έχει ήδη ξεκινήσει την κατάργηση «μη κερδοφόρων» πτήσεων μικρών αποστάσεων μέσω της θυγατρικής της, Lufthansa CityLine, μειώνοντας τη συνολική της χωρητικότητα κατά 1% σε διαθέσιμα χιλιόμετρα θέσεων για το καλοκαίρι.
Οι πρώτες 120 ημερήσιες ακυρώσεις τέθηκαν σε ισχύ και θα συνεχιστούν έως τα τέλη Μαΐου, ενώ οι επιβάτες έχουν ήδη ενημερωθεί για τις αλλαγές. Παράλληλα, η εταιρεία προχώρησε στην οριστική απόσυρση 27 αεροσκαφών της Lufthansa CityLine από την κυκλοφορία.
Ορισμένες διαδρομές έχουν καταργηθεί πλήρως, όπως πτήσεις από τη Φρανκφούρτη προς πόλεις της Πολωνίας, όπως το Μπίντγκοστς και το Ρζέσοφ, καθώς και προς το Σταβάνγκερ της Νορβηγίας, οι οποίες αφαιρέθηκαν προσωρινά από το πρόγραμμα.
Με τις τιμές των καυσίμων να έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με πέρυσι και την εφοδιαστική αλυσίδα να βρίσκεται υπό πίεση, οι αεροπορικές εταιρείες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη διατήρηση της βιωσιμότητάς τους και στην εξυπηρέτηση της αυξανόμενης ταξιδιωτικής ζήτησης.Το αποτέλεσμα για τους επιβάτες αναμένεται να είναι ένα δύσκολο καλοκαίρι.