Στη Νορβηγία μεταβαίνει ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι για άμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, καθώς εντείνονται οι πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ προς να αποδεχθεί παραχωρήσεις, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία με τη Ρωσία.
Ο Ουκρανός πρόεδρος επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον, την ώρα που το Κίεβο καταγγέλλει καθυστερήσεις στις παραδόσεις πυραύλων και περιορισμούς στην ανταλλαγή πληροφοριών από τις αμερικανικές υπηρεσίες.
Ο Στιβ Γουίτκοφ αναμένεται στο Όσλο, ενώ ο Τζάρεντ Κούσνερ θα συμμετάσχει διαδικτυακά στις συνομιλίες, στις οποίες θα λάβουν μέρος ο Νορβηγός πρωθυπουργός και ο πρόεδρος της Φινλανδίας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της νορβηγικής κυβέρνησης, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ αναμένεται να συμμετάσχει στις συνομιλίες που θα πραγματοποιηθούν την Τρίτη στο Όσλο, παρουσία του πρωθυπουργού της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, και του προέδρου της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ. Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου και επίσης απεσταλμένος της Ουάσιγκτον, θα συμμετάσχει εξ αποστάσεως.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις του Ζελένσκι με τον Τραμπ επιδεινώνονται, με τον Αμερικανό πρόεδρο να εντείνει δημόσια την κριτική του προς τον Ουκρανό ομόλογό του και το Κίεβο να εκφράζει ανησυχίες για τη συνέχιση της αμερικανικής στρατιωτικής και πληροφοριακής υποστήριξης.
Ο Ζελένσκι μίλησε με Ρούμπιο
Ο Ζελένσκι συνομίλησε σήμερα το πρωί με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο.
Οι δύο «επικεντρώθηκαν σε ζητήματα που έχουν σημασία», ανέφερε ο Ουκρανός ηγέτης σε ανάρτησή του στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με το Κίεβο, μίλησαν για την προμήθεια αντιπυραλυικών συστημάτων καθώς η ουκρανία αντιμετωπίζει εδώ και μήνες σοβαρή έλλειψη τέτοιων συστημάτων, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις
Επίσης, μετά από αναφορές ότι οι ΗΠΑ είχαν περιορίσει την ανταλλαγή πληροφοριών, το Κίεβο άρχισε να αναφέρει ότι οι σύμμαχοι είχαν σταματήσει να το προειδοποιούν για επικείμενες ρωσικές επιθέσεις. Αυτόπτες μάρτυρες στην πρωτεύουσα ανέφεραν ότι οι σειρήνες ηχούσαν μόνο μετά τις επιθέσεις. Η Ουάσιγκτον έχει δηλώσει ότι η ανταλλαγή πληροφοριών συνεχίζεται. Η συνομιλία με τον Ρούμπιο περιελάμβανε και αυτό το κρίσιμο θέμα.
Ο Ζελένσκι είχε δηλώσει προηγουμένως ότι εξακολουθούσε να μην παρέχεται απεριόριστη πρόσβαση στο ζωτικής σημασίας σύστημα Starlink/Starshield, το οποίο είναι κρίσιμο για την άμυνα και την επίθεση της Ουκρανίας. Ο Ουκρανός πρόεδρος επανέλαβε την επιθυμία της Ουκρανίας για ειρήνη, αλλά δεν ανέφερε καμία πρόοδο ή συμφωνία που επιτεύχθηκε στις συνομιλίες.
Αντίθετα, ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες θα συνομιλήσουν ξανά σύντομα. Χαρακτηριστικά, ο Ζελένσκι έκλεισε λέγοντας:
«Ευχαριστώ όλους στην Αμερική που υποστηρίζουν τις δίκαιες προσεγγίσεις!»
Νέα επίθεση Τραμπ κατά Ζελένσκι
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι θεωρεί πως κάποιος άλλος θα πρέπει να αναλάβει τη διαπραγμάτευση εκ μέρους της Ουκρανίας, αμφισβητώντας την ικανότητα του Ζελένσκι να οδηγήσει τη χώρα σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
«Ίσως ήρθε η ώρα ο Ζελένσκι να βρει κάποιον άλλον για να διαπραγματευτεί», είπε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους. Πρόσθεσε ότι ο Ουκρανός ηγέτης «δεν ξέρει για τι πράγμα μιλάει» και υποστήριξε ότι ο πόλεμος θα έπρεπε να είχε τερματιστεί εδώ και πολύ καιρό.
«Έχουμε δώσει πολλά στην Ουκρανία. Εκείνοι δεν μας έχουν δώσει τίποτα», δήλωσε ο Τραμπ, επαναλαμβάνοντας την ενόχλησή του για την πορεία της αμερικανικής βοήθειας προς το Κίεβο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι η Ρωσία έχει επιδείξει σχετικά ήπια στάση απέναντι στην Ουκρανία. «Η Ρωσία, για να είμαστε ειλικρινείς, έχει φερθεί καλά στο ζήτημα της Ουκρανίας. Δεν έχουν κάνει και πολλά», ανέφερε.
Το Κίεβο καταγγέλλει καθυστερήσεις στα όπλα και περιορισμούς στις πληροφορίες
Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις της Ουάσιγκτον δυσχεραίνουν την άμυνα της Ουκρανίας, επισημαίνοντας καθυστερήσεις στην παράδοση όπλων, περιορισμούς στην πρόσβαση σε δορυφορικές τεχνολογίες και περιστατικά κατά τα οποία η χώρα δεν έλαβε την έγκαιρη προειδοποίηση που συνήθως παρέχουν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών πριν από ρωσικές επιθέσεις.
Σε συνάντησή του τη Δευτέρα με αντιπροσωπεία του αμερικανικού Κογκρέσου, ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε τις συγκεκριμένες εξελίξεις «δύσκολο να εξηγηθούν», ιδίως από τη στιγμή που, όπως υποστήριξε, η βασική ευθύνη για τη συνέχιση του πολέμου ανήκει στην άρνηση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν να τον τερματίσει.
«Όλα αυτά σχετίζονται με την άρνηση του Πούτιν να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο και με αποφάσεις της αμερικανικής πλευράς που είναι δύσκολο να εξηγηθούν μεταξύ φίλων», ανέφερε.
Το Κίεβο έχει επίσης εκφράσει ανησυχίες για τη διακοπτόμενη παροχή πληροφοριών από τις ΗΠΑ, κάτι που, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, ενδέχεται να αφήνει τη χώρα χωρίς την αναγκαία προειδοποίηση για επερχόμενα πλήγματα.
Χωρίς έγκαιρη προειδοποίηση για ρωσική πυραυλική επίθεση
Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά τη ρωσική πυραυλική επίθεση που σημειώθηκε τη νύχτα της Κυριακής προς τη Δευτέρα. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, επρόκειτο για την τρίτη φορά μέσα σε διάστημα μίας εβδομάδας που η Ουκρανία δεν έλαβε εγκαίρως την προειδοποίηση που συνήθως παρέχουν οι εταίροι της για επικείμενη επίθεση.
Η ρωσική επίθεση περιλάμβανε 16 βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ στο στόχαστρο βρέθηκαν ενεργειακές εγκαταστάσεις και σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής στην περιοχή του Κιέβου. Ο εκπρόσωπος της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας, Γιούρι Ιχνάτ, δήλωσε ότι δεν υπήρξε προειδοποίηση πριν από το πλήγμα.
«Για ακόμη μία φορά, η Ρωσία εξαπέλυσε βαλλιστική επίθεση σε πολλαπλά κύματα κατά τη διάρκεια της νύχτας και, για ακόμη μία φορά, δεν υπήρξε προειδοποίηση από τους εταίρους μας», ανέφερε ο Ζελένσκι σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Παράλληλα, ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι το Πεντάγωνο καθυστερεί την παράδοση πυραύλων αναχαίτισης που έχουν ήδη πληρωθεί από ευρωπαϊκές χώρες μέσω του προγράμματος PURL, το οποίο προβλέπει την προμήθεια αμερικανικών όπλων για την Ουκρανία.
Όπως είπε, ένα πακέτο πυραύλων περιμένει ακόμη την υπογραφή του Αμερικανού υπουργού Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ.
«Όλα αυτά δείχνουν ότι έχει ληφθεί κάποια πολιτική απόφαση να επιβραδυνθεί η υποστήριξη προς εμάς», δήλωσε.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει εγκρίνει τη μεταφορά πυραύλων αναχαίτισης Patriot στην Ουκρανία, παρότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται έτοιμες να διαθέσουν συστήματα από τα δικά τους αποθέματα. Για να προχωρήσει η μεταφορά, απαιτείται η έγκριση των ΗΠΑ.
Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας στην εφημερίδα υπό καθεστώς ανωνυμίας, υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να διαδραματίζει εποικοδομητικό ρόλο στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου, διατηρώντας επαφές και με τις δύο πλευρές.
Πρόταση Ζελένσκι για 30ήμερη παύση επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια
Στο πλαίσιο της προσπάθειας να διατηρηθεί η αμερικανική υποστήριξη, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι διατεθειμένη να σταματήσει για 30 ημέρες τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, εφόσον οι ΗΠΑ προμηθεύσουν το Κίεβο με πυραύλους αναχαίτισης για τα συστήματα Patriot.
Ο Τραμπ έχει κατηγορήσει τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις ότι συμβάλλουν στην άνοδο των τιμών των καυσίμων, ένα ζήτημα με ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, που έχουν προγραμματιστεί για τις 3 Νοεμβρίου.
Οι σχέσεις των δύο προέδρων επιβαρύνθηκαν περαιτέρω μετά την ανακοίνωση συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν αυτόν τον μήνα για την προμήθεια ντίζελ στις αμερικανικές και διεθνείς αγορές, καθώς ο Λευκός Οίκος επιδιώκει να περιορίσει την αύξηση των τιμών των καυσίμων. Παράλληλα, ο Τραμπ ανέβαλε την επιβολή ευρείας κλίμακας νέων κυρώσεων στις ρωσικές ενεργειακές πωλήσεις.
Η απόφαση προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, με επικριτές να υποστηρίζουν ότι η χαλάρωση της πίεσης προς τη Μόσχα επιτρέπει στη Ρωσία να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τον πόλεμο που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022.
Ο Ζελένσκι είχε την Κυριακή τηλεφωνική επικοινωνία μέσω βιντεοκλήσης με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ, κατά την οποία συζητήθηκαν ο πόλεμος και οι δυνατότητες διεξαγωγής νέων συνομιλιών. Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στο Bloomberg ότι η αμερικανική πλευρά σχεδίαζε επίσης να συναντηθεί με τον Πούτιν.