Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον ετοιμάζεται να ασκήσει πρωτοφανή οικονομική πίεση στο Ιράν .
Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει αποκαλύψει ποια μέτρα εξετάζει, όμως υπάρχουν αρκετά σημεία στα οποία μπορεί να επικεντρωθεί το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών γράφει το Bloomberg.Το βασικό πρόβλημα είναι ότι ορισμένες κινήσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις και στην αμερικανική οικονομία.
Όπως εκτιμά ο αναλυτής της Bloomberg Economics, Κρις Κένεντι, εάν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν αποφασίσει να δώσει στην αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής προτεραιότητα έναντι άλλων ζητημάτων, κυρίως της Κίνας, δύσκολα οι νέες κινήσεις θα αλλάξουν ουσιαστικά τους υπολογισμούς της Τεχεράνης.
Οι σχέσεις με την Κίνα
Η Κίνα αγοράζει περισσότερο από το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Επομένως, η επιβολή κυρώσεων σε εταιρείες και οργανισμούς που διευκολύνουν αυτές τις αγορές θα μπορούσε να πλήξει άμεσα τα έσοδα της Τεχεράνης.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένα κινεζικά διυλιστήρια και εταιρείες, όμως μέχρι σήμερα έχουν αποφύγει να στοχεύσουν τις μεγάλες κινεζικές τράπεζες που χρηματοδοτούν το εμπόριο.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να επιδεινώσει τις σχέσεις Ουάσιγκτον-Πεκίνου, ιδιαίτερα ενόψει της προγραμματισμένης συνάντησης Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. Παράλληλα, η απομάκρυνση ιρανικού πετρελαίου από την παγκόσμια αγορά θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τις ήδη υψηλές τιμές του πετρελαίου.
Τον Μάιο, το Πεκίνο έδωσε εντολή σε κινεζικές εταιρείες να μην εφαρμόζουν αμερικανικές κυρώσεις σε πέντε διυλιστήρια, ενώ οι μεγαλύτερες κινεζικές τράπεζες βρέθηκαν ανάμεσα στις απαιτήσεις της κυβέρνησης και στον κίνδυνο απώλειας πρόσβασης στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι εταιρείες συναλλάγματος
Ένα ακόμη σημείο πίεσης είναι οι εταιρείες συναλλάγματος, ιδιαίτερα σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέσω αυτών, το Ιράν μπορεί να μετατρέπει έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου, συχνά σε κινεζικό γουάν, σε νομίσματα που μπορεί να χρησιμοποιήσει.
Το υπουργείο Οικονομικών έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένες ιρανικές εταιρείες συναλλάγματος στο πλαίσιο της εκστρατείας «Economic Fury», κατηγορώντας τες ότι βοηθούν στη νομιμοποίηση δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας στρατηγικής έχει όρια. Το Ιράν έχει περάσει χρόνια δημιουργώντας εναλλακτικά κανάλια για τη μεταφορά χρημάτων εκτός του επίσημου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Το κλείσιμο συγκεκριμένων εταιρειών μπορεί έτσι να οδηγήσει απλώς σε νέους μεσάζοντες, διαφορετικά νομίσματα ή ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.
Οι εμπορικοί εταίροι του Ιράν
Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε επίσης να επιβάλει δευτερογενείς κυρώσεις σε οποιαδήποτε εταιρεία ή τράπεζα συνεχίζει να συναλλάσσεται με το Ιράν.
Μια τέτοια πολιτική θα ανάγκαζε ξένες επιχειρήσεις να επιλέξουν μεταξύ της ιρανικής αγοράς και της πρόσβασης στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, επεκτείνοντας σημαντικά την επιρροή της Ουάσιγκτον.
Το μέτρο θα μπορούσε να πιέσει χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα, αλλά και γειτονικές χώρες του Ιράν, μεταξύ των οποίων η Τουρκία, που διατηρεί σημαντικές εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί μια παρόμοια πολιτική, απειλώντας με δασμούς 25% τις χώρες που πραγματοποιούν εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν, χωρίς μέχρι στιγμής να προχωρήσει στην εφαρμογή τους.
Τα περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό
Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να κινηθούν πέρα από το πάγωμα ιρανικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων και να επιχειρήσουν την κατάσχεση όσων βρίσκονται υπό αμερικανική δικαιοδοσία.
Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να βασιστεί σε προηγούμενο της κυβέρνησης Τζορτζ Μπους μετά την εισβολή στο Ιράκ το 2003. Ωστόσο, τα ιρανικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται πραγματικά εντός αμερικανικής εμβέλειας είναι πιθανό να είναι περιορισμένα.
Επιπλέον, η κατάσχεση θα ήταν πολύ πιο περίπλοκη νομικά και διπλωματικά από ένα απλό πάγωμα. Μεγάλο μέρος του ιρανικού πλούτου βρίσκεται σε τρίτες χώρες, γεγονός που θα απαιτούσε τη συνεργασία των κυβερνήσεών τους.
Ο «σκιώδης στόλος»
Τέλος, η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να διευρύνει την πίεση στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» που χρησιμοποιεί το Ιράν για τη μεταφορά πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων.
Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει ήδη περιορίσει την κίνηση προς τα ιρανικά λιμάνια, όμως μια πιο ολοκληρωμένη επιχείρηση θα μπορούσε να στοχεύσει όχι μόνο μεμονωμένα πλοία, αλλά και τις εταιρείες, τους τερματικούς σταθμούς και τις υπόλοιπες υποδομές που επιτρέπουν τη λειτουργία του δικτύου.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει κυρώσεις σε πλοία και εταιρείες που συνδέονται με τον «σκιώδη στόλο». Το ερώτημα πλέον είναι εάν η κυβέρνηση Τραμπ θα κλιμακώσει αυτά τα μέτρα και, κυρίως, εάν θα μπορέσει να το κάνει χωρίς να προκαλέσει σημαντικό οικονομικό κόστος για τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.