Ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, αναμένεται να συναντηθεί την Τετάρτη στην Αγία Πετρούπολη με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, προκειμένου να του παρουσιάσει μια αναθεωρημένη πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Στη συνάντηση θα συμμετάσχει διαδικτυακά και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios.
Η Ουάσιγκτον ελπίζει ότι η Μόσχα θα επιδείξει μεγαλύτερη διάθεση για συμβιβασμό, μετά την απόφαση του Τραμπ να άρει τις κυρώσεις στις πωλήσεις ρωσικού ντίζελ, καθώς και άλλες κινήσεις που έγιναν δεκτές θετικά από τη ρωσική πλευρά.
Οι συνομιλίες στο Όσλο και το κοινό πλαίσιο συμφωνίας
Η επίσκεψη του Γουίτκοφ στη Ρωσία ακολουθεί τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στο Όσλο της Νορβηγίας με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς και με τους ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας και εκπροσώπους της Γαλλίας, της Βρετανίας, της Γερμανίας, της Πολωνίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με το Axios, βασικός στόχος των συζητήσεων ήταν η διαμόρφωση μιας ενιαίας πρότασης για ένα «πλαίσιο συμφωνίας» που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η ουκρανική πλευρά παρουσίασε «νέες ιδέες και προτάσεις, οι οποίες συζητήθηκαν λεπτομερώς». Ο ίδιος έκανε λόγο για «ουσιαστική πρόοδο» και για «ισχυρή σύγκλιση σε επίπεδο ομάδων εργασίας» μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών όσον αφορά τα επόμενα βήματα.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει η νέα πρόταση να «δημιουργήσει μια πορεία προς άμεσες τριμερείς και ευρύτερες πολυμερείς διαπραγματεύσεις», όπως ανέφερε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Η απαίτηση Τραμπ για τερματισμό των ουκρανικών πληγμάτων
Στο παρασκήνιο των συνομιλιών, ο Τζάρεντ Κούσνερ φέρεται να επανέλαβε την απαίτηση του Τραμπ να σταματήσει η Ουκρανία τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου.
«Ο Τζάρεντ ήταν πολύ άμεσος», ανέφερε πηγή με γνώση των συζητήσεων, σύμφωνα με το Axios.
Μετά τη συνάντηση, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι διατεθειμένη να σταματήσει τα πλήγματα στις ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, εφόσον η Μόσχα προχωρήσει σε αντίστοιχα μέτρα.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι το επόμενο βήμα θα πρέπει να είναι μια τριμερής συνάντηση μεταξύ του ίδιου, του Πούτιν και του Τραμπ.
Ωστόσο, η Ρωσία έχει μέχρι στιγμής απορρίψει αυτή τη μορφή διαπραγματεύσεων.
Τραμπ: «Θέλουμε ο Ζελένσκι να κάνει συμφωνία»
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αισιόδοξος ως προς τη διάθεση της Ρωσίας να καταλήξει σε συμφωνία, εκφράζοντας παράλληλα αμφιβολίες για τις προθέσεις της ουκρανικής ηγεσίας.
«Πιστεύω ότι η Ρωσία θα ήθελε να το ολοκληρώσει», δήλωσε την Τρίτη ο Τραμπ, αναφερόμενος στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι αμφιβάλλει αν ο Ζελένσκι επιθυμεί πραγματικά τον τερματισμό των εχθροπραξιών. «Αν δεν το θέλει, θα είναι κάτι πολύ κακό», ανέφερε, συμπληρώνοντας: «Θέλουμε ο Ζελένσκι να κάνει συμφωνία. Αν δεν κάνουν συμφωνία, τα πράγματα θα γίνουν ακόμη χειρότερα για την Ουκρανία».
Οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Κιέβου έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η Ουκρανία θα πρέπει να αποκτήσει νέο πρόεδρο, ενώ πιο πρόσφατα υποστήριξε ότι θα πρέπει «κάποιος άλλος να διαπραγματευτεί εκ μέρους της Ουκρανίας».
Ζελένσκι: Αποκαταστάθηκε η ανταλλαγή πληροφοριών με τις ΗΠΑ
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα που συζητήθηκε στο Όσλο ήταν η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου. Η ουκρανική πλευρά είχε προηγουμένως κατηγορήσει τις ΗΠΑ ότι παρακρατούν κρίσιμες πληροφορίες, κατηγορία που η αμερικανική κυβέρνηση είχε απορρίψει ως «σκανδαλώδη».
Μετά τις συνομιλίες, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις λειτουργεί πλέον κανονικά.
«Είμαι ευγνώμων που η ανταλλαγή πληροφοριών λειτουργεί τώρα», ανέφερε.
Εξηγώντας τη σημασία της έγκαιρης προειδοποίησης, τόνισε: «Είναι πολύ σημαντική για τον λαό μας, για τα παιδιά μας, τους ενήλικες και τους αμάχους, επειδή μπορούμε να ακούμε την προειδοποίηση όταν έρχεται ένας βαλλιστικός πύραυλος. Γι' αυτό είμαστε ευγνώμονες στην αμερικανική πλευρά. Τώρα λειτουργεί και αυτό είναι εξαιρετικό».
Ο Ζελένσκι εξέφρασε επίσης την ελπίδα να υπάρξει θετική εξέλιξη σχετικά με την πρόσβαση της Ουκρανίας στο δορυφορικό δίκτυο Starlink της SpaceX. Τις τελευταίες ημέρες, ο ουκρανικός στρατός είχε αναφέρει περιορισμούς στις ταχύτητες σύνδεσης της πλατφόρμας, η οποία χρησιμοποιείται από το Κίεβο και για την υποστήριξη επιχειρήσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον ρωσικών στόχων.
Την προηγούμενη εβδομάδα, διακομματική ομάδα Αμερικανών γερουσιαστών ζήτησε επείγουσα έρευνα για τους περιορισμούς στο δίκτυο Starlink στην Ουκρανία.
Η μπάλα στο γήπεδο του Πούτιν
Πριν από τις συνομιλίες στο Όσλο, ο Ζελένσκι είχε χαρακτηρίσει «εποικοδομητική» την επικοινωνία του με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Παράλληλα, ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ανέφεραν ότι δεν είχε ακόμη εγκριθεί η μεταφορά επιπλέον αμερικανικών αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot στην Ουκρανία, οι οποίοι αποτελούν βασικό μέσο αντιμετώπισης των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων. Ο Ρούμπιο, ο οποίος πραγματοποιεί επίσκεψη στην Ινδία, παραδέχθηκε ότι ενδέχεται να ισχύει πως οι πύραυλοι δεν είχαν ακόμη φτάσει στην Ουκρανία, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι δεν είχε υπάρξει σκόπιμη άρνηση παροχής βοήθειας στο Κίεβο.
Στις συνομιλίες του Όσλο συζητήθηκαν ακόμη οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και προτάσεις για κατάπαυση του πυρός στον ενεργειακό τομέα.
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, έκανε λόγο για «πραγματική πρόοδο», προειδοποιώντας ωστόσο ότι θα χρειαστεί υπομονή. Από την πλευρά του, ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε υπογράμμισε ότι η Ευρώπη «πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι» των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Γουίτκοφ δεν συμμετείχε στην κοινή συνέντευξη Τύπου μετά τις συνομιλίες. Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε αργότερα τις συζητήσεις «πολύ παραγωγικές και εποικοδομητικές».
Ο Ρώσος πρόεδρος δεν είχε σχολιάσει δημόσια τις τελευταίες εξελίξεις, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε νωρίτερα ότι το Κρεμλίνο θα ακούσει τις προτάσεις του Αμερικανού απεσταλμένου, αποκλείοντας ωστόσο «οποιεσδήποτε πολιτικές παραχωρήσεις».
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη συνάντηση του Γουίτκοφ με τον Πούτιν, καθώς η απάντηση της Μόσχας στις προτάσεις που διαμορφώθηκαν στο Όσλο αναμένεται να δείξει εάν υπάρχει περιθώριο για ουσιαστική πρόοδο προς μια συμφωνία στο μέλλον.