Οι αντιδράσεις που προκάλεσε στο Ισραήλ η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν έφεραν στην δημοσιότητα το χάσμα ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και μέλη της κυβέρνησης Νετανιάχου.
Λίγες ώρες πριν από την έναρξη των τεχνικών συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία, η προγραμματισμένη συνάντηση ανεστάλη, καθώς η ιρανική πλευρά φαίρεται να καθυστέρησε τη μετάβαση της αντιπροσωπείας της, επικαλούμενη τη συνεχιζόμενη ισραηλινή στρατιωτική δραστηριότητα στον Λίβανο, σύμφωνα με αναφορές.
Ο Λευκός Οίκος με τη σειρά του ανακοίνωσε ότι ο Τζέι Ντι Βανς δεν θα πραγματοποιήσει σήμερα το προγραμματισμένο ταξίδι του στην Ελβετία, καθώς οι οργανωτικές λεπτομέρειες των επαφών δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Ωστόσο σε συνέντευξή του χθες ο Βανς, τα έβαλε με μέλη της ισραηλινής κυβέρνησης, επικρίνοντας την στάση τους
Ο Βανς τα έψαλε σε υπουργούς του Νετανιάχου την Πέμπτη
Νωρίτερα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς επέκρινε σφοδρά την Πέμπτη Ισραηλινούς αξιωματούχους για τη μη υποστήριξή τους στη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, κατηγορώντας υπουργούς της ακροδεξιάς ότι δεν εκτιμούν την αμερικανική υποστήριξη, καθώς υπερασπιζόταν το πρόσφατα υπογεγραμμένο μνημόνιο κατανόησης κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στον Λευκό Οίκο.
«Έχετε δει άτομα στο υπουργικό συμβούλιο του Μπίμπι (σ.σ. Μπέντζαμιν Νετανιάχου), τα οποία βγήκαν και επιτέθηκαν στη συμφωνία, και κατά κάποιον τρόπο επιτέθηκαν πολύ προσωπικά στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε στους δημοσιογράφους, χρησιμοποιώντας το παρατσούκλι του πρωθυπουργού Νετανιάχου, τον οποίο εξαίρεσε από τη ρητή οργή του.
«Ο Τραμπ είναι ο μόνος ηγέτης σήμερα που συμπαθεί το Ισραήλ»
«Πρώτον, ο Ντόναλντ Τζ. Τραμπ είναι ο μόνος αρχηγός κράτους σε ολόκληρο τον κόσμο που συμπαθεί το έθνος του Ισραήλ αυτή τη στιγμή. Και τυγχάνει να είναι ο αρχηγός κράτους της παγκόσμιας υπερδύναμης», δήλωσε ο Βανς.
«Αν ήμουν μέλος του υπουργικού συμβουλίου της ισραηλινής κυβέρνησης, ίσως να μην τα έβαζα με τον μοναδικό ισχυρό σύμμαχο που μου έχει απομείνει σε ολόκληρο τον κόσμο».
«Το άλλο που θα ήθελα να πω είναι ότι, τους τελευταίους τρεις μήνες, τα δύο τρίτα των αμυντικών όπλων που προστάτευσαν την πατρίδα σας κατασκευάστηκαν από Αμερικανούς και χρηματοδοτήθηκαν από τα χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων», είπε.
«Το πρόβλημα για το Ισραήλ δεν είναι ο Ντόναλντ Τζ. Τραμπ. Και όποιος στο Ισραήλ πιστεύει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημά του είναι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών πρέπει να ξυπνήσει και να αντιληφθεί την πραγματικότητα της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα», κατέληξε ο Βανς.
Τα σχόλια του Αμερικάνου αντιπροέδρου στρέφονταν κυρίως κατά του υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμοτρίχ και του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, δύο ακροδεξιών εταίρων του Νετανιάχου, οι οποίοι έχουν καλέσει το Ισραήλ να αγνοήσει τους όρους της συμφωνίας, χαρακτηρίζοντάς την απειλή για την ασφάλεια της χώρας.
«Δεν μπορείτε να λύνετε κάθε πρόβλημα με τη βία»
Νωρίτερα, σε δηλώσεις του στους New York Times, ο Βανς είχε αφήσει να φανεί η ενόχλησή του για τις αντιδράσεις στο Ισραήλ, λέγοντας ότι θεωρεί «όλη αυτή την υστερία στο Ισραήλ λίγο περίεργη», υποστηρίζοντας ότι η ανησυχία για τη συμφωνία πηγάζει από αδικαιολόγητη δυσπιστία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Είναι σαφές ότι μεγάλα τμήματα του ισραηλινού πολιτικού συστήματος και του πληθυσμού είναι πολύ ευαίσθητα όσον αφορά αυτή τη συμφωνία», είπε. «Πιστεύω όμως επίσης ότι επηρεάζονται από κάποια παραπληροφόρηση σχετικά με τη συμφωνία, την υιοθετούν και, κατά κάποιον τρόπο, πανικοβάλλονται εξαιτίας της».
Όταν ρωτήθηκε πώς θα απαντούσε στους υπουργούς που αντιδρούν, ο Βανς είπε:
«Υποθέτω ότι η απάντησή μου προς αυτούς θα ήταν: Ποια είναι ακριβώς η πρότασή σας; Είστε μια χώρα με εννέα εκατομμύρια κατοίκους. Δεν μπορείτε απλώς να λύσετε κάθε πρόβλημα εθνικής ασφάλειας που αντιμετωπίζετε με τη βία».
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψαν το Μνημόνιο Συνεργασίας την Τετάρτη, δύο ημέρες νωρίτερα από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι Times of Israel, το μνημόνιο δεν επιλύει τους πολεμικούς στόχους που είχαν διακηρύξει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μετά τις κοινές επιθέσεις τους που πυροδότησαν τον πόλεμο τον Φεβρουάριο. Αντίθετα, μεταθέτει για μια περίοδο διαπραγματεύσεων 60 ημερών τις συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και άλλα κρίσιμα ζητήματα, μια διαδικασία που, σύμφωνα με τον Βανς, ξεκίνησε την Πέμπτη.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τις διαφορετικές προσεγγίσεις που διαμορφώνονται ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ισραήλ απέναντι στο Ιράν, ενώ η συνεχιζόμενη αστάθεια στον Λίβανο και οι περιφερειακές εντάσεις καθιστούν ακόμη πιο περίπλοκο το διπλωματικό εγχείρημα των επόμενων εβδομάδων, κατά τις οποίες οι ΗΠΑ και η Τεχεράνη θα επιχειρήσουν να μετατρέψουν την προσωρινή συμφωνία σε μια πιο μόνιμη διευθέτηση.