Ανά τακτά χρονικά διαστήματα, τα νησιά Φώκλαντ -«μήλον της έριδος» μεταξύ Αργεντινής και Βρετανίας- επανέρχονται στο προσκήνιο, αναζωπυρώνοντας τις διπλωματικές κρίσεις.
- Γάλλοι και Βρετανοί ίδρυσαν τους πρώτους οικισμούς τον 18ο αιώνα, με την Ισπανία να αποκτά αργότερα τα γαλλικά δικαιώματα. Η ονομασία «Μαλβίνες» προέρχεται από τον Γάλλο εξερευνητή Λουί-Αντουάν ντε Μπουγκαινβίλ το 1764.
- Μετά την αποχώρηση των Ισπανών, η νεοσύστατη Αργεντινή διεκδίκησε τα νησιά το 1820. Το 1833, οι Βρετανοί επέστρεψαν, εκδίωξαν δια της βίας τους Αργεντινούς και εδραίωσαν την κυριαρχία τους, ξεκινώντας τη διαμάχη.
- Το αποκορύφωμα της έντασης ήρθε το 1982, όταν η στρατιωτική χούντα της Αργεντινής εισέβαλε στα νησιά. Η Βρετανία απάντησε στρατιωτικά και μετά από πόλεμο 74 ημερών, ανέκτησε τον έλεγχο προκαλώντας βαριές απώλειες.
- Οι κάτοικοι των νησιών ψήφισαν συντριπτικά υπέρ της παραμονής τους ως βρετανικό έδαφος σε δημοψήφισμα το 2013. Ο ΟΗΕ καλεί για διαπραγματεύσεις, όμως η Βρετανία αρνείται, επικαλούμενη την αρχή της αυτοδιάθεσης.
Με αφορμή το τελευταίο περιστατικό στο Μουντιάλ, όπου παίκτες της Αργεντινής κυμάτισαν πανό για τις Μαλβίνες (τα Φώκλαντ για τους Αργεντινούς) πανηγυρίζοντας τη νίκη τους επί της Αγγλίας, το θέμα των διαφιλονικούμενων νησιών βρίσκεται ξανά στα διεθνή πρωτοσέλιδα.
Στη μέση του Ατλαντικού, με μόλις 3.000 κατοίκους και εκατοντάδες χιλιάδες πιγκουίνους
Οι Νήσοι Φώκλαντ (ή νησιά Μαλβίνες) αποτελούνται από μια συστάδα νήσων - την Ανατολική Φώκλαντ (Σολεδάδ), τη Δυτική Φώκλαντ (Γκραν Μαλβίνα) και 100 πλέον νησίδες, 460 χιλιόμετρα ανατολικά από την ακτή της Αργεντινής στον Ατλαντικό.
Τουριστικά, τα νησιά Φώκλαντ είναι διάσημα για την άγρια ομορφιά τους και τους εκατοντάδες χιλιάδες πιγκουίνους που φιλοξενούν.
Για τους Αργεντινούς όμως είναι μια ανοιχτή «πληγή», καθώς, μετά τον πόλεμο το 1982, θεωρούνται υπερπόντιο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου.
Σήμερα, τα νησιά παρουσιάζουν έντονο ενδιαφέρον λόγω των πλούσιων αλιευτικών πεδίων, των μετάλλων και των πιθανών κοιτασμάτων πετρελαίου.
Πρωτεύουσα είναι το Πορτ Στάνλεϊ (Port Stanley) στην Ανατολική Φώκλαντ, η οποία είναι και μοναδική πόλη των Φώκλαντ. Συνολικά, τα νησιά έχουν έκταση 12.173 τ. χλμ. και πληθυσμό 3.200 κατοίκους, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2016.
Αγγλοι, Γάλλοι, Ισπανοί και πάλι Άγγλοι
Τα νησιά ανακαλύφθηκαν το 1520 από μέλη της αποστολής του Φερδινάνδου Μαγγελάνου, στην υπηρεσία του βασιλιά της Ισπανίας.
Ο Τζον Στρονγκ, καπετάνιος μιας αγγλικής εξερευνητικής αποστολής που έφθασε στα νησιά το 1690, ονόμασε τη στενή λωρίδα θάλασσας που χωρίζει τα δύο μεγαλύτερα νησιά Πορθμό Φώκλαντ, και έτσι τα νησιά ονομάστηκαν τότε Νήσοι Φώκλαντ.
Μέσα στους αιώνες τα νησιά άλλαξαν χέρια, με τους Ισπανούς, του Γάλλους και τους Βρετανούς να μάχονται για την κυριαρχία τους.
Μάλιστα, η ισπανική ονομασία του αρχιπελάγους, «Νήσοι Μαλβίνες» προέρχεται από τη γαλλική ονομασία των νησιών Îles Malouines, η οποία δόθηκε από τον Γάλλο εξερευνητή Λουί-Αντουάν ντε Μπουγκαινβίλ το 1764, οποίος ίδρυσε την πρώτη μόνιμη εγκατάσταση στα νησιά.
Οι Γάλλοι ίδρυσαν τον πρώτο οικισμό το 1764, το Πορτ Λουίς, ενώ οι Βρετανοί εγκαταστάθηκαν στο Πορτ Εγκμοντ έναν χρόνο αργότερα, το 1765.
Στη συνέχεια η Γαλλία παραχώρησε τα δικαιώματά της στην Ισπανία, η οποία ανάγκασε τους Βρετανούς να αποχωρήσουν προσωρινά.
Στα μέσα Μαΐου 1774 το Ηνωμένο Βασίλειο εγκατέλειψε τα Νησιά Φώκλαντ, αφήνοντας πίσω του μια μολύβδινη πλάκα που δήλωνε ότι ανήκαν στον βασιλιά της Μεγάλης Βρετανίας.
Η Αργεντινή για πρώτη φορά στο προσκήνιο, το 1820
Το 1811 οι Ισπανοί εγκατέλειψαν τα νησιά λόγω του πολέμου της ανεξαρτησίας στη Νότια Αμερική. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1820 εμφανίστηκε στο προσκήνιο ως διεκδικητής η νεοσύστατη Αργεντινή ως διάδοχος της Ισπανίας, πήρε τη διοίκηση των νησιών και ίδρυσε αποικία.
Στις 3 Ιανουαρίου 1833, οι Βρετανοί επέστρεψαν, κατέλαβαν διά της βίας τα νησιά Φώκλαντ, εκδιώκοντας τους Αργεντινούς αξιωματούχους και τον πληθυσμό και αντικαθιστώντας τους με Βρετανούς υπηκόους, οι οποίοι έκτοτε έχουν εισαγάγει περιοριστικά μέτρα για να αποτρέψουν την εγκατάσταση του αργεντίνικου πληθυσμού.
Ο βρετανικός σφετερισμός των Νήσων Φώκλαντ ξεκίνησε την εδαφική διαμάχη μεταξύ των δύο χωρών.
Από τότε η Αργεντινή διαμαρτύρεται σταθερά για τη βρετανική εισβολή και
τα κυριαρχικά της δικαιώματα στα νησιά.
Ο αιματηρός Πόλεμος των Φώκλαντ, το 1982 και η ήττα της Αργεντινής
Τα Νησιά Φώκλαντ, βρετανικό υπερπόντιο έδαφος στον νοτιοδυτικό Ατλαντικό Ωκεανό, παραμένουν αντικείμενο διαμάχης για την κυριαρχία τους μεταξύ Βρετανίας και Αργεντινής εδώ και 44 χρόνια.
Το αποκορύφωμα της έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες σημειώθηκε το 1982, με τον Πόλεμο των Φώκλαντ - ένα από τα πιο καθοριστικά γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας.
Στις 2 Απριλίου 1982, η στρατιωτική χούντα της Αργεντινής εισέβαλε και κατέλαβε αιφνιδιαστικά τα νησιά ενώ η βρετανική κυβέρνηση της Μάργκαρετ Θάτσερ απέστειλε αμέσως μια τεράστια ναυτική δύναμη για την ανακατάληψη των εδαφών.
Ο πόλεμος κράτησε μόλις 3 μήνες - από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο του 1982 - και έληξε με επικράτηση της Βρετανίας και βαριές απώλειες.
Μετά από 74 ημέρες σκληρών αεροναυτικών και επίγειων μαχών, οι δυνάμεις της Αργεντινής παραδόθηκαν στις 14 Ιουνίου 1982.
Ο πόλεμος κόστισε τη ζωή σε 649 Αργεντινούς στρατιώτες, 255 Βρετανούς και 3 ντόπιους κατοίκους.
Η Αργεντινή δεν έχει αποδεχτεί την ήττα της και υποστηρίζει διαχρονικά ότι κληρονόμησε την κυριαρχία των νησιών από την Ισπανία και ότι η Βρετανία ανέλαβε τον έλεγχό τους το 1833 μέσω παράνομης αποικιοκρατικής ενέργειας.
«Ναι» στη Βρετανία λένε οι κάτοικοι
Για την Αργεντινή, η διεκδίκηση των νησιών παραμένει ένα εξαιρετικά ευαίσθητο εθνικό ζήτημα που επηρεάζει τις διπλωματικές της σχέσεις.
Ωστόσο, οι κάτοικοι των Φώκλαντ θεωρούν εαυτούς Βρετανούς και δεν θέλουν να φύγουν από την προστασία του Στέμματος.
Ενδεικτικά, σε επίσημο δημοψήφισμα του 2013, το 99,8% των κατοίκων ψήφισε υπέρ της παραμονής των νησιών ως Βρετανικό Υπερπόντιο Έδαφος.
Ο ΟΗΕ θεωρεί τα νησιά ως μη αυτοκυβερνώμενο έδαφος και καλεί Βρετανία και Αργεντινή να επαναλάβουν τις διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, η Βρετανία αρνείται τη συζήτηση κυριαρχίας, επικαλούμενη την αυτοδιάθεση των κατοίκων της.
Σχετικά με την ονομασία, ο ΟΗΕ καθόρισε ότι, σε όλες τις γλώσσες εκτός από τα ισπανικά, όλα τα έγγραφα του ΟΗΕ θα χαρακτηρίζουν την περιοχή ως Νήσοι Φώκλαντ.
Στα ισπανικά η περιοχή θα χαρακτηρίζεται ως Νήσοι Μαλβίνες
Η ονοματολογία που θα χρησιμοποιείται από τα Ηνωμένα Έθνη για λόγους στατιστικής επεξεργασίας είναι Νήσοι Φώκλαντ (Μαλβίνες)