Φωτογραφικά ντοκουμέντα από το μεσημέρι της 5ης Μαΐου 2010, όταν γράφτηκε μια από τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας, με τρεις νεκρούς από τον εμπρησμό της Marfin, φέρνει στο φως το iefimerida.
Η χώρα μόλις είχε μπει στο μνημόνιο. Οι αντιδράσεις ήταν σφοδρές και ξεχείλιζε η οργή των πολιτών, οι οποίοι εκείνη την ημέρα είχαν βγει κατά χιλιάδες στους δρόμους της Αθήνας, σε μια από τις μεγαλύτερες πορείες που έχουν γίνει ποτέ στην Ελλάδα.
Στις 2 το μεσημέρι, ωστόσο, τα πράγματα πήραν οδυνηρή τροπή. Οι διαδηλωτές ανέβαιναν τη Σταδίου, περνώντας μπροστά από το υποκατάστημα της Marfin, όταν άγνωστοι έσπασαν την τζαμαρία της τράπεζας και πέταξαν μολότοφ, με συνέπεια το κτίριο να τυλιχτεί στις φλόγες. Τρεις νέοι άνθρωποι, η 32χρονη Αγγελική Παπαθανασοπούλου -έγκυος τεσσάρων μηνών-, η 35χρονη Βιβή Ζούλια και ο 36χρονος Νώντας Τσάκαλης, όλοι τους υπάλληλοι της τράπεζας, έχασαν τη ζωή τους με φρικτό τρόπο και δεκάδες άλλοι κινδύνεψαν.
Το iefimerida έχει στη διάθεσή του 205 φωτογραφίες από εκείνο το μεσημέρι, από τη μεγάλη διαδήλωση, τις οποίες τράβηξε ο δημοσιογράφος Ηλίας Προβόπουλος. Ο ίδιος εξιστορεί τα όσα έζησε και είδε από απόσταση αναπνοής.
Ο Ηλίας Προβόπουλος βρέθηκε εκεί για να παρακολουθήσει τη διαδήλωση ως δημοσιογράφος. Αν και δεν είναι επαγγελματίας φωτογράφος, τραβά καρέ-καρέ τα όσα συμβαίνουν. «Είχα πάντα μαζί μου μια μικρή Kodak», διευκρινίζει στο iefimerida.
Εκείνη την ημέρα βρισκόταν μέσα στο βιβλιοπωλείο «Ιανός», μαζί με τον τότε υπεύθυνο του καταστήματος, Βασίλη Χατζηιακώβου, και παρακολουθούσαν την εξέλιξη της πορείας. Βλέποντας τους διαδηλωτές να ανεβαίνουν την οδό Σταδίου με κατεύθυνση το Σύνταγμα και τελικό προορισμό τη Βουλή, διαπίστωσαν πως ανάμεσα στους διαδηλωτές υπήρχαν και διάσπαρτα άτομα με καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους.
Όσα είδε από το πατάρι του «Ιανού»
«Ήμουν στο πατάρι του ''Ιανού'' με τον Βασίλη Χατζηιακώβου», λέει στο iefimerida ο Ηλίας Προβόπουλος. «Τότε δεν δούλευα σε κάποιο Μέσο, αλλά, επειδή ζούσα στο κέντρο της πόλης, κυκλοφορούσα στην Αθήνα και από χόμπι με τη φωτογραφική μου μηχανή κατέγραφα διάφορα σημεία» εξηγεί. Μάλιστα, τονίζει ότι κάλυπτε δημοσιογραφικά τις πορείες και γνώριζε τι συμβαίνει συνήθως, όπως πότε και πώς ξεσπούσαν τα επεισόδια.
Οι κρίσιμες στιγμές λίγο πριν από τη δολοφονική επίθεση στο υποκατάστημα της τράπεζας Marfin
«Το ρολόι έγραφε 14:05 όταν μια ομάδα μπαχαλάκηδων εξαπέλυσε επίθεση στο βιβλιοπωλείο "Ιανός". Έσπασαν τις τζαμαρίες και προσπάθησαν να εισβάλουν στο εσωτερικό, αλλά όσοι ήμασταν εκεί καταφέραμε να τους απωθήσουμε», περιγράφει στο iefimerida ο Ηλίας Προβόπουλος.
«Παράλληλα, έκαναν επέμβαση τα ΜΑΤ, κάνοντας χρήση δακρυγόνων για να διώξουν τους μπαχαλάκηδες από το σημείο. Ο κόσμος κάλυπτε το πρόσωπό του, καθώς τα χημικά είχαν δημιουργήσει μια αποπνικτική ατμόσφαιρα», προσθέτει.
Η ομάδα των «12»
«Επειδή πήγαινα στις πορείες, σε αυτήν ξεχώρισα κάποιους ανθρώπους που δεν είναι συνηθισμένοι στις διαδηλώσεις. Συνήθως στις πορείες είναι συγκεκριμένα τα μπλοκ, ενώ οι μπαχαλάκηδες ξεχώριζαν με τις βερμούδες και τα καπέλα τους. Αυτοί που μου τράβηξαν την προσοχή φορούσαν συγκεκριμένα ρούχα, όπως παντελόνια εργασίας, μαύρες μπλούζες οι μισοί, και χακί. Ήταν μία ομάδα 12 ατόμων, η οποία είχε φτάσει στο σημείο στις 14:03». Ανάμεσά τους βρίσκονταν οι δύο άνδρες ηλικίας 42 ετών που συνελήφθησαν προ ημερών και προφυλακίστηκαν, 16 ολόκληρα χρόνια μετά τα τραγικά γεγονότα στο υποκατάστημα της Marfin, καθώς και μια 46χρονη γυναίκα που συνελήφθη στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η επίθεση και ο εμπρησμός της Marfin
Λίγα λεπτά αργότερα οι δράστες πραγματοποίησαν την εμπρηστική επίθεση στη Marfin.
Όπως αναφέρει ο κ. Προβόπουλος ως αυτόπτης μάρτυρας, «ο πρώτος έσπασε με κάτι σαν σφυρί την τζαμαρία, ο δεύτερος πέταξε στο εσωτερικό της τράπεζας κάτι εύφλεκτο και ο τρίτος έριξε κάτι αναμμένο, μολότοφ. Τότε έγινε ένα ''παφ'' και είδαμε να ανεβαίνει ψηλά στην οροφή και στον όροφο η φωτιά. Ο καπνός που δημιουργήθηκε ήταν από τις μπογιές στους τοίχους της τράπεζας».
Τα γεγονότα αυτά σημειώθηκαν λίγο μετά τις 14:00, και σχεδόν μία ώρα αργότερα, όπως αναφέρει ο δημοσιογράφος, έγινε γνωστό πως υπήρχαν θύματα από την εμπρηστική επίθεση στην τράπεζα.
«Σταδιακά, στο σημείο είχε φτάσει η Πυροσβεστική, το όχημα της οποίας δυσκολεύτηκε να προσεγγίσει την τράπεζα λόγω των συγκεντρωμένων, ενώ στην οδό Σταδίου αναπτύχθηκαν δυνάμεις των ΜΑΤ και αστυνομικοί».
Η κατάθεση των φωτογραφιών στην Αστυνομία -«Με πήραν με ένα μηχανάκι»
Ο Ηλίας Προβόπουλος καθ' όλη τη διάρκεια των γεγονότων έβγαζε φωτογραφίες από όσα συνέβαιναν. Όταν αυτό έγινε γνωστό στους αστυνομικούς που βρέθηκαν στο σημείο, του ζητήθηκε να τις καταθέσει.
«Κάποιος αστυνομικός ρώτησε στον ''Ιανό'' αν υπάρχουν φωτογραφίες. Του είπαν ''ο Ηλίας έχει''. Εκείνος ήρθε και μου ζήτησε το υλικό. Είπα ''θα σας το δώσω το υλικό, αλλά θέλω να κάνω αναδημοσίευση στην Ελευθεροτυπία''. Στη συνέχεια με πήγαν με ένα μηχανάκι για να δώσω κατάθεση και τις φωτογραφίες που είχα τραβήξει. Αυτό έγινε στις 4 το απόγευμα. Αφού ολοκληρώθηκε η διαδικασία, με γύρισαν πίσω με το μηχανάκι», σημειώνει.
Κάποιες από τις φωτογραφίες αλλά και περιγραφές από τα γεγονότα εκείνης της ημέρας έχει δημοσιεύσει κατά καιρούς ο Ηλίας Προβόπουλος σε προσωπικό του blog, αλλά και στο facebook.
Ακολουθούν 30 φωτογραφίες-ντοκουμέντα από την πορεία και τον εμπρησμό της Marfin
Στο υλικό των 205 φωτογραφιών που έχει στη διάθεσή του το iefimerida υπάρχουν καρέ από την πορεία, από τα επεισόδια στον «Ιανό», από τη συγκέντρωση των δραστών που χτύπησαν τη Marfin, από την ομάδα των 12, από τον εμπρησμό και όλα όσα ακολούθησαν. Το iefimerida δημοσιεύει, ενδεικτικά, 30 από αυτές.
Η πορεία σε εξέλιξη
Τα επεισόδια στον «Ιανό»
Η αποκαλούμενη «ομάδα των 12» λίγο πριν από τον εμπρησμό της Marfin
Όπως έχει γίνει ήδη γνωστό, η Κρατική Ασφάλεια, από το υλικό που είχε συγκεντρώσει από τις φωτογραφίες του Ηλία Προβόπουλου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τις επιθέσεις στο υποκατάστημα της τράπεζας Μarfin εξαπέλυσε η ομάδα των 12 ατόμων, που είχε χωριστεί σε δύο υποομάδες.
Τρία από αυτά τα άτομα ταυτοποίησαν και συνέλαβαν οι Αρχές. Συγκεκριμένα, πρόκειται για έναν 42χρονο που έχει καλυμμένο το πρόσωπό του με κόκκινο μαντήλι.
Ο άλλος 42χρονος φορούσε ένα ανοιχτόχρωμο καπέλο, καθώς και γυαλιά μυωπίας. Κρατούσε, επίσης, ένα σακίδιο με το λογότυπο του μουσικού συγκροτήματος Dead Kennedys (DK), στο οποίο είχε μια χειροποίητη ζωγραφιά σε συγκεκριμένο σημείο και ένα σταυρουδάκι, το οποίο βοήθησε στον εντοπισμό του. Το τρίτο άτομο από την ομάδα των 12 είναι η 46χρονη που συνελήφθη στην Αγγλία και εμφανίζεται παρακάτω στο μέσον με την ξανθιά κοτσίδα.
Η Marfin στις φλόγες
Η επέμβαση της Πυροσβεστικής
