Ρευστό παραμένει το σκηνικό στη Μ. Ανατολή με τις διαπραγματεύσεις να τρέχουν, ενώ είναι σε εξέλιξη ένα οικονομικό και στρατιωτικό μπρα ντε φερ στα Στενά του Ορμούζ.
Σήμερα, Πέμπτη, διαμορφώθηκε ένα συγκρατημένο κλίμα αισιοδοξίας, καθώς πολλαπλά κανάλια επικοινωνίας ενεργοποιήθηκαν με στόχο την αποκλιμάκωση, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται τόσο η προοπτική εκεχειρίας στον Λίβανο όσο και η επαναλειτουργία των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ.
Συζητήσεις για παράταση εκεχειρίας και ελπίδες μέσω Λιβάνου
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη φαίνεται να βρίσκονται σε μια λεπτή ισορροπία μεταξύ αντιπαράθεσης και διαλόγου. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο πλευρές συμμετέχουν σε έμμεσες διαπραγματεύσεις, με βασικό στόχο την παράταση της ήδη εύθραυστης εκεχειρίας που λήγει στις 22 Απριλίου. Αν και επισήμως οι ΗΠΑ αποφεύγουν να επιβεβαιώσουν ότι έχουν καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση, δηλώνουν πως παραμένουν ενεργά εμπλεκόμενες και εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία για την επίτευξη συμφωνίας.
Επίσης, το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ συνεδρίασε την Τετάρτη για να συζητήσει μια πιθανή κατάπαυση του πυρός στον γειτονικό Λίβανο, σύμφωνα με έναν ανώτερο Ισραηλινό αξιωματούχο, περισσότερο από έξι εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου με τη Χεζμπολάχ, που υποστηρίζεται από το Ιράν. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι συνομιλίες μεταξύ της ηγεσίας των δύο χωρών θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη, ενώ η Financial Times ανέφερε ότι μια κατάπαυση του πυρός θα μπορούσε να ανακοινωθεί σύντομα, επικαλούμενη Λιβανέζους αξιωματούχους.
Οι «ηγέτες» του Ισραήλ και του Λιβάνου θα μιλήσουν εντός της ημέρας, υποστήριξε Αμερικανός πρόεδρος, την επομένη απευθείας συνομιλιών των δυο χωρών στην Ουάσιγκτον.
«Προσπαθώ να δημιουργήσω λίγο χώρο για να ανασάνουν το Ισραήλ και ο Λίβανος. Έχει περάσει πολύς καιρός που οι δυο ηγέτες δεν έχουν μιλήσει, κάπου 34 χρόνια. Αυτό θα γίνει αύριο. Ωραία!», ανέφερε ο πρόεδρος των ΗΠΑ μέσω Truth Social. Δεν διευκρίνισε σε ποιους «ηγέτες» αναφέρεται ακριβώς.
Η Βηρυτός διαψεύδει Τραμπ -Το Ισραήλ λέει ότι θα γίνει η επαφή
Ωστόσο στην Βηρυτό ανέφεραν ότι ο Λίβανος «δεν έχει γνώση» για οποιαδήποτε επικείμενη επαφή με το Ισραήλ, όπως δήλωσε επίσημη πηγή στο AFP, διαψεύδοντας ουσιαστικά επικείμενη συνάντηση σε επίπεδο κορυφής.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπένιαμιν Νετανιάχου, θα συνομιλήσει σήμερα με τον πρόεδρο του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, δήλωσε από την άλλη η υπουργός Επιστημών και Τεχνολογίας Γκίλα Γκαμλιέλ στο Army Radio.
Η συνομιλία θα πραγματοποιηθεί «μετά από τόσα χρόνια πλήρους διακοπής του διαλόγου μεταξύ των δύο κρατών, και ελπίζουμε ότι αυτή η κίνηση θα οδηγήσει τελικά στην ευημερία», ανέφερε.
Υπενθυμίζεται ότι η παύση των εχθροπραξιών στο Λίβανο αποτελούσε βασικό σημείο διαφωνίας στις προηγούμενες ειρηνευτικές συνομιλίες, μαζί με το ζήτημα του πώς θα αντιμετωπιστούν οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης.
Οι συζητήσεις για τα πυρηνικά του Ιράν έχουν πλέον βάση πιθανής σύγκλισης
Παράλληλα, οι διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα το Ιράν θα κρίνουν πολλά τις επόμενες μέρες εάν επιτευχθεί νέος γύρος διαβουλεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης σε ανώτερο επίπεδο.
Όπως επισημαίνει το Reuters, oι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν αποτέλεσαν βασικό σημείο διαφωνίας στις διαπραγματεύσεις του περασμένου Σαββατοκύριακου. Οι ΗΠΑ πρότειναν την αναστολή όλων των πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν για 20 χρόνια -μια προφανής παραχώρηση σε σχέση με τις μακροχρόνιες απαιτήσεις για μόνιμη απαγόρευση -ενώ η Τεχεράνη πρότεινε αναστολή διάρκειας τριών έως πέντε ετών, σύμφωνα με πηγές
Η Ουάσιγκτον πίεσε επίσης για την απομάκρυνση κάθε εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού από το Ιράν, ενώ η Τεχεράνη απαίτησε την άρση των διεθνών κυρώσεων εναντίον της.
Μια πηγή που συμμετείχε στις συνομιλίες ανέφερε ότι οι παράλληλες συζητήσεις είχαν σημειώσει πρόοδο στη μείωση των διαφορών, φέρνοντας τις δύο πλευρές πιο κοντά σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να παρουσιαστεί σε έναν νέο γύρο συνομιλιών.
Μπρα ντε φερ στα Στενά του Ορμούζ
Ωστόσο, ενώ η διπλωματία κινείται, η ένταση στα Στενά του Ορμούζ κλιμακώνεται. Το πέρασμα αυτό, ζωτικής σημασίας για τη διεθνή αγορά ενέργειας, έχει μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ο αμερικανικός αποκλεισμός πλοίων που συνδέονται με ιρανικά λιμάνια έχει ήδη επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα, με αρκετά δεξαμενόπλοια να αναγκάζονται να επιστρέψουν.
Παρά τις πιέσεις, ορισμένα πλοία φαίνεται να αψηφούν τον αποκλεισμό. Σύμφωνα με ναυτιλιακά δεδομένα, υπερδεξαμενόπλοια που υπόκεινται σε αμερικανικές κυρώσεις κατάφεραν να διέλθουν από τα Στενά και να εισέλθουν στον Περσικό Κόλπο. Τα περιστατικά αυτά υπογραμμίζουν τις λεπτές ισορροπίες στην περιοχή και αναδεικνύουν τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση ισχύος.
Το Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι από την έναρξη του αποκλεισμού τη Δευτέρα, περίπου 10 πλοία αναγκάστηκαν να επιστρέψουν και κανένα δεν κατάφερε να τον διασπάσει. Μεταξύ αυτών αναφέρεται και το δεξαμενόπλοιο Rich Starry, κινεζικής ιδιοκτησίας, το οποίο υπόκειται σε αμερικανικές κυρώσεις και επέστρεψε μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Επιπλέον, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οκτώ δεξαμενόπλοια που συνδέονται με το Ιράν έχουν παρεμποδιστεί, ενώ αμερικανικό αντιτορπιλικό φέρεται να σταμάτησε δύο πλοία που επιχειρούσαν να αποπλεύσουν από το λιμάνι Τσαμπαχάρ στον Κόλπο του Ομάν.
Το ιρανικό πρακτορείο Fars μετέδωσε ότι υπερδεξαμενόπλοιο υπό κυρώσεις διέσχισε το Στενό του Ορμούζ και κατευθύνθηκε προς το λιμάνι Ιμάμ Χομεϊνί.
Παράλληλα, στοιχεία από τις εταιρείες παρακολούθησης ναυτιλίας LSEG και Kpler δείχνουν ότι το κενό δεξαμενόπλοιο VLCC RHN εισήλθε στον Κόλπο την Τετάρτη, ενώ μία ημέρα νωρίτερα το VLCC Alicia, επίσης υπό κυρώσεις, πέρασε από το Στενό με κατεύθυνση το Ιράκ. Και τα δύο πλοία έχουν ιστορικό μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια κατάσταση όπου ο αποκλεισμός λειτουργεί μερικώς, επιτρέποντας ορισμένες διελεύσεις, είτε λόγω επιχειρησιακών κενών είτε στο πλαίσιο μιας πιο «ελεγχόμενης» εφαρμογής που δεν θα φέρει σε κίνδυνο την εύρθαυστη εκεχειρία.
Σε προοπτική μιας θετικής εξέλιξης, το Ιράν δήλωσε ότι θα μπορούσε να εξετάσει την πιθανότητα να επιτρέπει σε πλοία να διαπλέουν ελεύθερα τα Στενά του Ορμούζ από την πλευρά του Ομάν, χωρίς να κινδυνεύουν να δεχτούν επίθεση.
Η πρόταση αυτή συμπεριλαμβάνεται, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, στο σχέδιο που έχει καταθέσει η Τεχεράνη στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, και θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί εφόσον επιτευχθεί συμφωνία για να αποτραπεί η αναζωπύρωση της σύγκρουσης, ανέφερε μια πηγή που έχει ενημερωθεί σχετικά.
Οικονομική ασφυξία στο Ιράν
Επιχειρείται να ασκηθεί με κάθε τρόπο οικονομική πίεση στο Ιράν. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προέβλεψε ότι οι αγορές ιρανικού πετρελαίου από την Κίνα θα «σταματήσουν» λόγω του αμερικανικού αποκλεισμού των πλοίων που προσεγγίζουν ιρανικά λιμάνια. Ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιβάλουν δευτερογενείς κυρώσεις σε χώρες που αγοράζουν ιρανικό αργό.
Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ είχε προειδοποιήσει δύο κινεζικές τράπεζες να μην διεκπεραιώνουν συναλλαγές με ιρανικά χρήματα, αλλιώς θα υποστούν κυρώσεις, ανέφερε, χωρίς να κατονομάσει τις τράπεζες. Η Κίνα αγόραζε στο παρελθόν περισσότερο από το 80% του πετρελαίου που εξήγαγε το Ιράν.
Μια εκεχειρία στον Λίβανο και τα μικρά έστω βήματα σύγκλισης σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν μπορεί να αποτελέσουν κρίσιμη βάση για αποκλιμάκωση αν και οι λεπτές ισορροπίες στα Στενά του Ορμούζ απειλούν καθημερινά να τινάξουν τις όποιες διαπραγματεύσεις στον αέρα.