Τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων στο Μπέλφαστ αναλύει στο iefimerida.gr o επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ Τριαντάφυλλος Καρατράντος.
Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στο Μπέλφαστ μοιάζουν να είναι η πλέον άγρια εκδοχή παρόμοιων εξάρσεων βίας που έχουν ξεσπάσει στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, με φόντο το μεταναστευτικό ζήτημα.
Ένας Σουδανός επιτέθηκε με πρωτοφανή αγριότητα σε έναν Βορειοϊρλανδό και οι εικόνες παραπέμπουν σε απόπειρα αποκεφαλισμού. Ο άνδρας νοσηλεύεται και έχει ήδη χάσει το μάτι του, ενώ ο μετανάστης, του οποίου τα κίνητρα ακόμα δεν έχουν ξεκαθαριστεί, κατηγορείται για απόπειρα ανθρωποκτονίας.
Η είδηση και ενδεχομένως ακόμα περισσότερο η διακίνηση του οπτικού υλικού που δείχνει την επίθεση πυροδότησε κύμα βίας στο κέντρο του Μπέλφαστ, με εκατοντάδες άτομα να καίνε οχήματα και να προξενούν σοβαρές ζημιές σε σπίτια μεταναστών. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε τα επεισόδια «σοκαριστικά και απαράδεκτα», ενώ και η οικογένεια του θύματος δήλωσε πως η βία «δεν είναι ευπρόσδεκτη».
Καρατράντος για Μπέλφαστ: Εκεί που η απειλή κατά της ασφάλειας συναντά το μεταναστευτικό
Τα γεγονότα στο Μπέλφαστ είναι ενδεικτικά ενός ιδιαιτέρως σύνθετου προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες, επισημαίνει μιλώντας στο iefimerida.gr ο Τριαντάφυλλος Καρατράντος, διδάκτωρ ευρωπαϊκής ασφάλειας και νέων απειλών και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
«Αυτό που βλέπουμε είναι ο συνδυασμός απειλών κατά της ασφάλειας -είτε πρόκειται για τρομοκρατικές επιθέσεις, για δράση συμμοριών ή το οργανωμένο έγκλημα- με το θέμα της μετανάστευσης. Στο ίδιο υπόβαθρο μπορούν να τοποθετηθούν για παράδειγμα τα επεισόδια στο Παρίσι μετά τον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ.
Καθώς οι πολιτικές ένταξης των μεταναστών στις ευρωπαϊκές χώρες δείχνουν να μην έχουν αποδειχθεί αρκετά αποτελεσματικές -αν και προσωπικά δεν θα τις χαρακτήριζα αποτυχημένες-, δημιουργείται ένα δίπολο στις ευρωπαϊκές κοινωνίες: Από τη μία άτομα που προτάσσουν την ασφάλεια του γηγενούς πληθυσμού βλέποντας τους μετανάστες ως απειλή και από την άλλη όσους εστιάζουν στα δικαιώματα των μεταναστών. Μέσα από αυτό το δίπολο προκύπτουν συγκρούσεις», τονίζει ο κ. Καρατράντος.
Ο επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ παρατηρεί πως τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυστηροποιήσει την πολιτική της ως προς την είσοδο μεταναστών, ιδιαίτερα μετά την κρίση του Έβρου το 2020 και περιστατικά στα βορειοανατολικά της ηπείρου που ερμηνεύτηκαν ως εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών από τη Ρωσία. Η μετατόπιση αυτή όμως δεν έχει αποτρέψει εξάρσεις βίας, όπως αυτή που σημειώθηκε στο Μπέλφαστ.
Καρατράντος: Στο Μπέλφαστ βλέπουμε τα αποτελέσματα της πόλωσης
Στην πρωτεύουσα της Βόρειας Ιρλανδίας, τόπο που ιστορικά έχει σημαδευτεί από τις συγκρούσεις μεταξύ Ιρλανδών για την ένωση ή όχι με το Ηνωμένο Βασίλειο, η αγριότητα της επίθεσης του Σουδανού εναντίον του Βορειοϊρλανδού πολίτη πυροδότησε αντιμεταναστευτική οργή.
«Με υπόβαθρο την πόλωση που περιγράψαμε, συμβαίνουν γεγονότα όπως αυτά που βλέπουμε στο Μπέλφαστ. Άτομα που είτε ανήκουν σε ακροδεξιούς σχηματισμούς ή απλά έχουν αντιμεταναστευτική ατζέντα αντιδρούν κατά των μεταναστών αλλά και απέναντι στο κράτος, στο οποίο καταλογίζουν ότι τους αφήνει απροστάτευτους», σημειώνει ο Τριαντάφυλλος Καρατράντος.
Η εικονολογία της επίθεσης παρέπεμψε στις πρακτικές του ISIS
Η τρομερή ένταση των επεισοδίων που προκάλεσαν οι διαδηλωτές στο Μπέλφαστ ενδεχομένως σχετίζεται με τα ειδικά χαρακτηριστικά της επίθεσης του Σουδανού προς τον 40χρονο άνδρα, που τελικά έχασε το μάτι του.
«Τα γεγονότα στο Μπέλφαστ έχουν εξελιχθεί με τόσο βίαιο τρόπο ενδεχομένως γιατί έχει παίξει ρόλο η εικονολογία της επίθεσης. Ο κόσμος είδε στο βίντεο τον δράστη να χτυπά με πολλαπλές μαχαιριές το θύμα, σαν να προσπαθούσε να τον αποκεφαλίσει. Η εικόνα αυτή ίσως παρέπεμψε στις πρακτικές του ISIS», επισημαίνει. Εξηγεί μάλιστα πως μια τέτοια παραπομπή τροφοδοτεί την άποψη ότι οι μετανάστες στις χώρες τους είναι συνηθισμένοι στην ωμή βία και φέρνουν αυτές τις συμπεριφορές σε όποια χώρα τυχαίνει να βρεθούν, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τον γηγενή πληθυσμό.
Τι μπορούν να κάνουν τα ευρωπαϊκά κράτη για να αποτρέπουν εξάρσεις βίας με φόντο τη μετανάστευση
«Σε σημεία όπως αυτό που βρισκόμαστε, οι αρχές των ευρωπαϊκών κρατών πρέπει να δράσουν με τρόπο που θα αποτρέψει τη συνέχιση της βίας από αυτές τις ομάδες αλλά και τυχόν αντίδραση από την πλευρά των μεταναστών», προσθέτει.
Ο κ. Καρατράντος υπογραμμίζει πως αρκετά περιστατικά βίας με δράστες μεμονωμένα άτομα -δηλαδή, όχι τρομοκρατικές επιθέσεις- συχνά συνδέονται με προβλήματα ψυχικής υγείας ή χρήση ουσιών και συνεπώς τα κράτη μπορούν να δουλέψουν περισσότερο πάνω σε αυτά τα προβλήματα.
Σε κάθε περίπτωση, οι πολιτικές ένταξης των μεταναστών μπορούν να γίνουν αποτελεσματικότερες, εξηγεί, ώστε να αποφεύγεται η ανάπτυξη αυτών που οι ειδικοί περιγράφουν ως «παράλληλες κοινότητες», δηλαδή κοινότητες μεταναστών που τείνουν να λειτουργούν με δικό τους νομικό κώδικα, αγνοώντας το νομικό πλαίσιο της κάθε χώρας.
«Στον αγγλοσαξονικό κόσμο, οι αρχές συχνά συνεργάζονται με μετανάστες», επισημαίνει ο συνομιλητής μας. «Όχι με όρους undercover, οι αρχές συχνά αξιοποιούν άτομα τα οποία, γνωρίζοντας τη γλώσσα της κοινότητας και τις πολιτιστικές της αναφορές, μπορούν να συνεισφέρουν στην καλύτερη αστυνόμευση στις μεταναστευτικές κοινότητες».
Όσον αφορά στο τι μπορούν να κάνουν οι αρχές ώστε να προλάβουν βίαιες αντιδράσεις μετά από περιστατικά όπως η άγρια επίθεση του Σουδανού στον Βορειοϊρλανδό, ο κ. Καρατράντος απαντά πως συνήθως η αστυνομία προχωρά γρήγορα σε μια πρώτη ενημέρωση, ώστε να περάσει το μήνυμα πως η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο.