Οι προκλήσεις για τα ΜΜΕ στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης ήταν στο επίκεντρο των ομιλιών του European Publishing Congress στη Βιέννη, όπου έδωσαν το «παρών» εκδότες και δημοσιογράφοι.
Ποιος είναι ο ρόλος του δημοσιογράφου σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να δημιουργεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα κείμενα, εικόνες και βίντεο; Πώς προστατεύεται η αξιοπιστία της ενημέρωσης όταν τα fake news και η παραπληροφόρηση εξαπλώνονται με πρωτοφανή ταχύτητα;
Αυτά ήταν μερικά από τα βασικά ερωτήματα που κυριάρχησαν στο European Publishing Congress, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη, συγκεντρώνοντας για δύο ημέρες εκδότες, δημοσιογράφους και στελέχη κορυφαίων ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης.
Το iefimerida.gr παρακολούθησε τις ενδιαφέρουσες ομιλίες ενός συνεδρίου που επικεντρώθηκε στις προκλήσεις αλλά και στις ευκαιρίες που δημιουργεί η νέα εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης για τα μέσα ενημέρωσης.
Το μήνυμα που αναδείχθηκε σχεδόν από κάθε ομιλία ήταν κοινό: όσο εξελίσσεται η τεχνολογία τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευθύνη του δημοσιογράφου. Η διασταύρωση των πληροφοριών, η αξιολόγηση των πηγών και η αναγνώριση της παραπληροφόρησης δεν αποτελούν πλέον απλώς βασικές αρχές του επαγγέλματος, αλλά προϋπόθεση για την ύπαρξη αξιόπιστης ενημέρωσης.
Η παραγωγή ψεύτικων ειδήσεων, αλλά και φωτογραφιών ή άλλου οπτικού υλικού που δημιουργούνται μέσω εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, καθιστά σήμερα τη δημοσιογραφία πιο απαιτητική από ποτέ. Ο δημοσιογράφος καλείται να διακρίνει το αυθεντικό από το κατασκευασμένο και να επαληθεύει κάθε πληροφορία πριν αυτή φτάσει στο κοινό.
Στις θεματικές ενότητες του συνεδρίου παρουσιάστηκαν διαφορετικές προσεγγίσεις για το μέλλον των εκδοτικών οργανισμών και της ενημέρωσης. Μεταξύ αυτών ξεχώρισαν οι συζητήσεις γύρω από τη συνταγή μιας επιτυχημένης ψηφιακής μετάβασης, αλλά και για το πώς η δημοσιογραφία μπορεί να αναπτυχθεί ακόμη και πέρα από τα μεγάλα ειδησεογραφικά γεγονότα, αξιοποιώντας την υποστήριξη της Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς να χάνει την ποιότητα και την αξιοπιστία της.
Ωστόσο, ένας ήταν ο κοινός παρονομαστής σχεδόν όλων των παρεμβάσεων: το ρεπορτάζ. Γιατί, όσο εξελιγμένα κι αν γίνουν τα εργαλεία της Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον δημοσιογράφο που βρίσκεται στο πεδίο, συνομιλεί με ανθρώπους, συλλέγει πληροφορίες από πρώτο χέρι, εξασφαλίζει αποκλειστικές δηλώσεις και μεταφέρει την πραγματική εικόνα των γεγονότων. Η τεχνολογία μπορεί να υποστηρίξει τη δημοσιογραφία· δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει την ανθρώπινη παρουσία και κρίση.
Όσα ανέφερε ο πρώην αρχισυντάκτης του Der Spiegel
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τοποθέτηση του Stefan Aust, πρώην αρχισυντάκτη του Der Spiegel, ο οποίος υπογράμμισε ότι η αλήθεια εξακολουθεί να αποτελεί το θεμέλιο της σύγχρονης δημοσιογραφίας. Έχοντας βιώσει όλες τις μεγάλες τεχνολογικές μεταβάσεις του κλάδου, επισήμανε ότι στην εποχή του περιεχομένου που παράγεται από μηχανές η ανθρώπινη ευθύνη είναι πιο κρίσιμη από ποτέ.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη συλλογή και την επεξεργασία πληροφοριών, όμως η συγγραφή, η αξιολόγηση και κυρίως η επαλήθευση της είδησης παραμένουν ευθύνη του δημοσιογράφου. «Το AI βοηθά στη συλλογή και την επεξεργασία πληροφοριών, αλλά ο δημοσιογράφος πρέπει να γράφει και να επαληθεύει. Η τεχνητή νοημοσύνη, τουλάχιστον στο στάδιο που βρίσκεται σήμερα, κάνει αρκετά λάθη, και εδώ η ανθρώπινη κρίση είναι αδιαπραγμάτευτη», σημείωσε.
ΜΜΕ - Social media και ΑΙ
Στο επίκεντρο βρέθηκε και η σχέση των ειδησεογραφικών οργανισμών με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι Mathias Placek και Stefan Kem ανέλυσαν τις τρεις μεγαλύτερες αδυναμίες που αντιμετωπίζουν σήμερα οι εκδότες στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης: δεν έχουν ουσιαστικό έλεγχο στις αλλαγές και τις λειτουργίες των πλατφορμών, δεν είναι οι ίδιοι ιδιοκτήτες του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο διανέμεται το περιεχόμενό τους και, τελικά, δεν αποκομίζουν τα διαφημιστικά έσοδα που παράγει η επισκεψιμότητά τους.
Ξεχωριστή ήταν και η παρουσίαση του Matthias Kretschmer, ο οποίος εστίασε στον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στον εντοπισμό θεμάτων.
Όπως εξήγησε, όποιος επιθυμεί να δημιουργήσει ένα newsroom που αξιοποιεί ουσιαστικά το AI, πρέπει να ξεκινήσει από το πρώτο και σημαντικότερο στάδιο της δημοσιογραφικής διαδικασίας: την ανακάλυψη, την αξιολόγηση και την επιλογή των θεμάτων. Η υποστήριξη της τεχνολογίας, όπως τόνισε, πρέπει να είναι ολιστική και να ενσωματώνεται από την αρχή της παραγωγής της είδησης.
Το συμπέρασμα του Παγκόσμιου Συνεδρίου
Το συμπέρασμα του συνεδρίου ήταν σαφές: η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έρχεται να αντικαταστήσει τη δημοσιογραφία, αλλά να λειτουργήσει ως ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια της. Εκείνο που παραμένει αναντικατάστατο είναι η δημοσιογραφική κρίση, η εμπειρία, η δεοντολογία και πάνω απ' όλα το ρεπορτάζ. Γιατί, όσο εξελίσσεται η τεχνολογία, η αλήθεια εξακολουθεί να χρειάζεται ανθρώπους που θα βρίσκονται στο πεδίο, θα διασταυρώνουν την πληροφορία και θα τη μεταφέρουν με αξιοπιστία στους πολίτες.