Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν επιμένει στην πρότασή του για διαγραφή ή «πάγωμα» του τεράστιου γαλλικού δημόσιου χρέους, που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε Γαλλία και Ευρώπη.
- Ο Μελανσόν προτείνει το «πάγωμα» του δημοσίου χρέους που κατέχει η Τράπεζα της Γαλλίας, μετατρέποντάς το σε αιώνιο δάνειο με μηδενικό επιτόκιο. Η πρόταση αφορά περίπου 488 δισ. ευρώ σε κρατικούς τίτλους χωρίς ημερομηνία αποπληρωμής.
- Η πρόταση έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από κορυφαίους κεντρικούς τραπεζίτες, όπως η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, οι οποίοι την χαρακτηρίζουν «παράνομη» βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων που απαγορεύουν την άμεση χρηματοδότηση κρατών.
- Το σχέδιο αντιμετωπίζει πρακτικά εμπόδια, καθώς το απόθεμα του γαλλικού χρέους στα χαρτοφυλάκια της κεντρικής τράπεζας μειώνεται. Η ΕΚΤ έχει σταματήσει την αγορά κρατικών ομολόγων, περιορίζοντας το ποσοστό του χρέους που μπορεί να παγώσει.
- Παρά τις αντιδράσεις και τα εμπόδια, ο Μελανσόν επιμένει ότι θα αναζητήσει ευρωπαϊκούς συμμάχους για να προωθήσει το σχέδιό του εφόσον εκλεγεί, επικαλούμενος δημοσκόπηση που δείχνει σημαντική υποστήριξη από τους Γάλλους πολίτες.
Ο επικεφαλής της ακροαριστερής «Ανυπότακτης Γαλλίας» (La France Insoumise) έχει δηλώσει ότι θέλει να «βάλει φωτιά» στο χρέος, μιλώντας για διαγραφή ή «πάγωμα» των κρατικών τίτλων που βρίσκονται στην κατοχή της κεντρικής τράπεζας. Οι οικονομικοί του σύμβουλοι, ωστόσο, επιχειρούν να μεταφέρουν τη συζήτηση από τη διαγραφή στην πιο ήπια έννοια του «παγώματος».
Από τη «φωτιά» στην «κατάψυξη»
Σε συνέντευξη Τύπου τον Ιούνιο, ο Μελανσόν πρότεινε να «παγώσει» το δημόσιο χρέος που κατέχει η Τράπεζα της Γαλλίας, με μηδενικό επιτόκιο. Η πρόταση προβλέπει ουσιαστικά τη μετατροπή των συγκεκριμένων τίτλων σε αιώνιο χρέος χωρίς τόκο, δηλαδή σε δάνεια χωρίς ημερομηνία αποπληρωμής.
Η Τράπεζα της Γαλλίας κατέχει περίπου 488 δισ. ευρώ γαλλικού δημόσιου χρέους. Ο Μελανσόν αρχικά μίλησε για τοποθέτηση του χρέους «στο ψυγείο», προτού χρησιμοποιήσει τη μεταφορά της «φωτιάς», προκαλώντας πολιτικές αντιδράσεις.
Η πρόταση Μελανσόν, που έχει φέρει το θέμα του γααλλικού χρέους στο επίκεντρο της προεκλογικής συζήτησης, έχει δεχθεί πυρά από κορυφαίους κεντρικούς τραπεζίτες.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, ο διοικητής της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ και ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Εμανουέλ Μουλέν έχουν χαρακτηρίσει μια τέτοια διαγραφή «παράνομη», επικαλούμενοι τους ευρωπαϊκούς κανόνες που απαγορεύουν την άμεση χρηματοδότηση κρατών από την ΕΚΤ.
Το «παγωμένο» χρέος όμως… λιώνει
Οι οικονομολόγοι που βρίσκονται κοντά στον Μελανσόν υποστηρίζουν ότι το πραγματικό ζήτημα είναι η μείωση της εξάρτησης της Γαλλίας από τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Η ιδέα είναι να παραμείνουν οι κρατικοί τίτλοι στα χαρτοφυλάκια της κεντρικής τράπεζας, ώστε να μην πωλούνται στην αγορά και να μην αυξάνεται το κόστος δανεισμού της Γαλλίας.
Το σχέδιο, όμως, αντιμετωπίζει ένα σημαντικό πρακτικό εμπόδιο: το απόθεμα γαλλικού χρέους που κατέχει η κεντρική τράπεζα μειώνεται.
Στα τέλη του 2025 αντιστοιχούσε περίπου στο 15% του συνολικού χρέους, έναντι 18% που υπολόγιζε ο Μελανσόν τον Ιούνιο. Παράλληλα, η ΕΚΤ έχει σταματήσει την πολιτική αγοράς κρατικών ομολόγων και οι τίτλοι που λήγουν, σταδιακά αποπληρώνονται.
Σύμφωνα με τον βουλευτή της Ανυπότακτης Γαλλίας Ερίκ Κοκερέλ, το απόθεμα της Τράπεζας της Γαλλίας αναμένεται να μειωθεί κατά 80,6 δισ. ευρώ, στα 465,3 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους. Το ποσοστό του χρέους που θα μπορούσε να «παγώσει» ή να διαγραφεί θα μπορούσε έτσι να περιοριστεί στο 11%-12%.
Παρά τα εμπόδια, ο Μελανσόν επιμένει ότι, εφόσον εκλεγεί το 2027, θα αναζητήσει συμμάχους στην Ευρώπη για να προωθήσει την πρότασή του. Παράλληλα, επικαλείται δημοσκόπηση σύμφωνα με την οποία 43% των Γάλλων τάσσεται υπέρ της ακύρωσης μέρους του χρέους, έναντι 31% που διαφωνεί.
Η πρόταση Μελανσόν αποτελεί ήδη ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα οικονομικά ζητήματα της προεκλογικής μάχης στη Γαλλία.