Αδημοσίευτα πλάνα από την ιστορική εξέγερση της πλατείας Τιενανμέν στην Κίνα, το 1989, η οποία κατέληξε σε αιματηρή καταστολή από το κομμουνιστικό καθεστώς, παρουσίασε το βρετανικό ITN.
- Ομάδα του βρετανικού ITN κατέγραψε τα γεγονότα υπό συνθήκες ακραίου κινδύνου. Εν μέσω ασφυκτικού ελέγχου από τις κινεζικές αρχές, το συνεργείο κατάφερε να φυγαδεύσει κρυφά τις βιντεοκασέτες εκτός Κίνας και να τις στείλει στο Λονδίνο.
- Από το 1989, το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας απαγόρευσε κάθε αναφορά στις διαδηλώσεις, λογοκρίνοντας άμεσα οποιαδήποτε μνεία. Έτσι, η νέα γενιά Κινέζων αγνοεί τα γεγονότα, με το Χονγκ Κονγκ να αποτελεί τη μόνη εξαίρεση μνήμης.
- Η φοιτητική εξέγερση ξεκίνησε την άνοιξη του 1989 με αφορμή τον θάνατο του μεταρρυθμιστή Χου Γιαομπάνγκ. Πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι κατέλαβαν για εβδομάδες την πλατεία Τιενανμέν ζητώντας δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, ελευθερία και τέλος στη διαφθορά.
- Μετά την κήρυξη στρατιωτικού νόμου, ο στρατός εισέβαλε στην πλατεία με άρματα μάχης και πραγματικά πυρά τη νύχτα της 3ης προς 4η Ιουνίου. Η βίαιη καταστολή προκάλεσε εκατοντάδες έως και χιλιάδες νεκρούς, σύμφωνα με ανεξάρτητες πηγές.
Τα πλάνα -4 ώρες αποκατεστημένου, προηγουμένως σφραγισμένου οπτικοακουστικού υλικού- γυρίστηκαν από την ομάδα του βρετανικού δικτύου εκείνη την περίοδο στην Κίνα, που στη συνέχεια έβγαλε λαθραία τις κασέτες από τη χώρα και το υλικό παρέμενε αρχειοθετημένο για 35 χρόνια.
Τώρα, για πρώτη φορά, παρουσιάζονται 2 ώρες καταστολής και 90 λεπτά κρυφά μαγνητοσκοπημένων ακατέργαστων σκηνών από τις επόμενες ημέρες, που δείχνουν στρατιωτικά φορτηγά στους δρόμους του Πεκίνου, πλήθη και τα επακόλουθα της αιματηρής εξέγερσης.
Το 1989 οι τηλεοπτικοί σταθμοί είχαν μεταδώσει μόνο ελάχιστα σύντομα αποσπάσματα λόγω των χρονικών περιορισμών των δελτίων ειδήσεων.
Τα πλάνα τραβήχτηκαν υπό συνθήκες ακραίου προσωπικού κινδύνου από μια τριμελή ομάδα του ITN στο Πεκίνο: τον Jeremy Thompson (ανταποκριτή), τον Mick Deane (εικονολήπτη) και τον Andy Rex (μηχανικό ήχου).
Καθώς οι κινεζικές αρχές ασκούσαν ασφυκτικό έλεγχο και παρακολουθούσαν στενά τα ξένα μέσα ενημέρωσης, η ομάδα κατάφερε να φυγαδεύσει κρυφά τις βιντεοκασέτες έξω από την Κίνα και να τις στείλει στα κεντρικά γραφεία του ITN στο Λονδίνο.
Από το 1989 και μετά, το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας απαγόρευσε οποιαδήποτε αναφορά στις διαδηλώσεις, και όποια γίνεται, λογοκρίνεται άμεσα.
Λόγω αυτής της απαγόρευσης, η νέα γενιά Κινέζων, που δεν έζησαν εκείνη την περίοδο, πιθανότατα δεν γνωρίζει καν για την ύπαρξη των γεγονότων αυτών.
Το Χονγκ Κονγκ είναι η μόνη περιοχή της Κίνας που κάθε χρόνο στις 4 Ιουνίου τιμά τη μνήμη των θυμάτων της σφαγής, πραγματοποιώντας αγρυπνία.
Η εξέγερση της Τιενανμέν με εκατοντάδες νεκρούς
Η φοιτητική εξέγερση στην Πλατεία Τιενανμέν (Πλατεία της Ουράνιας Γαλήνης) στο Πεκίνο της Κίνας έλαβε χώρα την άνοιξη του 1989 (15 Απριλίου – 4 Ιουνίου 1989) και κατέληξε σε αιματηρή καταστολή από το Κομμουνιστικό Kόμμα Κίνας.
Με αφορμή τον θάνατο του μεταρρυθμιστή και πρώην ηγέτη του ΚΚΚ Χου Γιαομπάνγκ στις 15 Απριλίου 1989 - λαοφιλής πολιτικός που υποστήριζε τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις -, φοιτητές και εργάτες βγήκαν στους δρόμους ζητώντας δημοκρατικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις, ελευθερία του Τύπου, ελευθερία του λόγου και τερματισμό της διαφθοράς.
Σε μία πρωτοφανή για την Κίνα κινητοποίηση, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι κατέλαβαν την κεντρική πλατεία του Πεκίνου για εβδομάδες.
Η αιματηρή καταστολή
Μετά την κήρυξη στρατιωτικού νόμου από το ΚΚ Κίνας, ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός εισέβαλε στην πλατεία τη νύχτα της 3ης προς 4η Ιουνίου με άρματα μάχης και πραγματικά πυρά, διαλύοντας βίαια τους διαδηλωτές.
Οι επίσημες Αρχές της Κίνας έκαναν τότε λόγο για 241 νεκρούς, ενώ ανεξάρτητες πηγές και ο Κινεζικός Ερυθρός Σταυρός εκτιμούν ότι οι νεκροί κυμάνθηκαν από εκατοντάδες έως και μερικές χιλιάδες - ο Ερυθρός Σταυρός της Κίνας κάνει λόγο για 2.400 νεκρούς.
Το σύμβολο της Τιενανμέν
Στις 5 Ιουνίου 1989, ένας άγνωστος άντρας (ο επονομαζόμενος «Tank Man», ο Άνθρωπος με το Τανκ), κρατώντας σακούλες, στάθηκε μόνος του μπροστά σε μια φάλαγγα από τανκς εμποδίζοντάς τα, σε μια εικόνα που έκανε τον γύρο του κόσμου και έγινε παγκόσμιο σύμβολο αντίστασης.
Ο άνδρας, ζητώντας να τερματιστεί η πρόσφατη βία και αιματοχυσία εναντίον διαδηλωτών υπέρ της δημοκρατίας, απομακρύνθηκε από περαστικούς και τα τανκς συνέχισαν τον δρόμο τους.