Ο ακραίος καύσωνας που έπληξε τη δυτική Ευρώπη στα τέλη Ιουνίου άφησε πίσω του έναν βαρύ απολογισμό, καθώς σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία καταγράφηκαν περισσότεροι από 10.000 επιπλέον θάνατοι μέσα σε μία μόλις εβδομάδα.
Τα δεδομένα που δημοσίευσε το EuroMOMO, το ευρωπαϊκό δίκτυο παρακολούθησης της θνησιμότητας που υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, δείχνουν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψαν συνολικά 10.650 επιπλέον θανάτους την εβδομάδα από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου, όταν ο καύσωνας έφτασε στην κορύφωσή του.
Χιλιάδες επιπλέον θάνατοι στην Ευρώπη
Η συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων ήταν ηλικιωμένοι, καθώς περισσότεροι από 9.000 θάνατοι αφορούσαν άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, μια ομάδα ιδιαίτερα ευάλωτη στις ακραίες θερμοκρασίες.
Η υπερβολική ζέστη μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο όχι μόνο μέσω θερμοπληξίας, αλλά και μέσω της επιδείνωσης υπαρχόντων καρδιαγγειακών και αναπνευστικών προβλημάτων. Οι ηλικιωμένοι, ειδικά όσοι αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα υγείας, θεωρούνται από τις ομάδες που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
«Ασυνήθιστα υψηλή» αύξηση της θνησιμότητας
«Το να παρατηρείται τέτοια υπερβολική θνησιμότητα αυτή την εποχή του χρόνου είναι ασυνήθιστο. Είναι πραγματικά υψηλή», δήλωσε στο Reuters ο Λάσε Βέστεργκαρντ, επικεφαλής ιατρός του Statens Serum Institut της Δανίας, το οποίο φιλοξενεί το EuroMOMO.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η μεγάλη αύξηση των θανάτων είναι δύσκολο να εξηγηθεί από άλλους παράγοντες εκτός από την ακραία ζέστη.
Τα στοιχεία συγκεντρώθηκαν από τις εθνικές υπηρεσίες καταγραφής θανάτων σε 27 ευρωπαϊκές χώρες και αφορούν όλους τους θανάτους, ανεξάρτητα από την αιτία, όχι μόνο όσους καταγράφηκαν ως άμεσες συνέπειες της θερμοκρασίας.
Οι επιστήμονες σημείωσαν ότι δεν υπήρχαν άλλοι σημαντικοί παράγοντες, όπως μεγάλα κύματα COVID-19 ή άλλες υγειονομικές κρίσεις, που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την αύξηση της υπερβολικής θνησιμότητας.
Μάλιστα, κατά τις προηγούμενες οκτώ εβδομάδες, η συνολική θνησιμότητα στις ίδιες χώρες ήταν κατά μέσο όρο περίπου 500 θάνατοι την εβδομάδα χαμηλότερη από τα συνηθισμένα επίπεδα, γεγονός που ενισχύει τη σύνδεση της απότομης αύξησης με τον καύσωνα.
Η κλιματική αλλαγή ενισχύει τα ακραία φαινόμενα
Οι επιστήμονες έχουν υποστηρίξει ότι ο συγκεκριμένος καύσωνας στα τέλη Ιουνίου θα ήταν «σχεδόν αδύνατος» χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει αυξήσει τη συχνότητα και την ένταση των καυσώνων, μετατρέποντας ακραία φαινόμενα που παλαιότερα θεωρούνταν σπάνια σε ολοένα και συχνότερες απειλές για τη δημόσια υγεία.
Ο καύσωνας προκάλεσε σοβαρά προβλήματα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με διακοπές στην ηλεκτροδότηση, κλείσιμο σχολείων και νέα ρεκόρ θερμοκρασίας στη Γαλλία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Γαλλία και Βέλγιο κατέγραψαν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση
Το EuroMOMO δεν δημοσιεύει αναλυτικά στοιχεία ανά χώρα, ωστόσο ανέφερε ότι η Γαλλία και το Βέλγιο ήταν οι μόνες ευρωπαϊκές χώρες που κατέγραψαν «πολύ υψηλή» υπερβολική θνησιμότητα την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου.
Στο Βέλγιο, η αύξηση των θανάτων ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί κατά τη διάρκεια κύματος καύσωνα από το 2000, σύμφωνα με το ινστιτούτο δημόσιας υγείας Sciensano.
Παράλληλα, ξεχωριστή επιστημονική μελέτη εκτίμησε ότι περίπου 2.700 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονται με τη ζέστη στην Αγγλία και την Ουαλία κατά τη διάρκεια των καυσώνων του Μαΐου και του Ιουνίου.
Σύμφωνα με την έρευνα επιστημόνων από το Imperial College London, τη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου και τη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου, το 42% αυτών των θανάτων συνδέεται με την επιπλέον ζέστη που προκάλεσε η κλιματική αλλαγή.
Τα στοιχεία του EuroMOMO αναμένεται να αναθεωρηθούν τις επόμενες εβδομάδες, καθώς θα συγκεντρώνονται περισσότερα δεδομένα. Ωστόσο, η πρώτη εικόνα δείχνει ότι ο καύσωνας του Ιουνίου αποτέλεσε ένα από τα σοβαρότερα πρόσφατα πλήγματα δημόσιας υγείας που έχει αντιμετωπίσει η Ευρώπη.