Νέα ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης προκαλεί η απόφαση της Ιταλίας να αρνηθεί τη χρήση στρατηγικής αεροπορικής βάσης από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη για αποστολές στη Μέση Ανατολή.
- Αμερικανικά αεροσκάφη αιτήθηκαν προσγείωση σε ιταλική βάση χωρίς έγκριση, προκαλώντας την άμεση αντίδραση της Ρώμης και την άρνηση χρήσης της βάσης λόγω μη τήρησης των προβλεπόμενων διαδικασιών.
- Η βάση Σιγκονέλα θεωρείται κρίσιμη για επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, ενώ η άρνηση της Ιταλίας αντανακλά την αυξανόμενη ευρωπαϊκή επιφυλακτικότητα για εμπλοκή στη Μέση Ανατολή και την ανάγκη πολιτικής έγκρισης.
- Η Ισπανία επίσης αρνήθηκε τη χρήση του εναέριου χώρου και βάσεων για επιχειρήσεις σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν, υπογραμμίζοντας την ανησυχία για κλιμάκωση της σύγκρουσης.
- Οι αναλυτές τονίζουν ότι οι κινήσεις αυτές φανερώνουν τον φόβο των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για επέκταση της σύγκρουσης, ενώ το περιστατικό ανακαλεί προηγούμενες διπλωματικές εντάσεις μεταξύ Ιταλίας και ΗΠΑ.
Σύμφωνα με ιταλικά ΜΜΕ, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέβαλαν σχέδιο πτήσης που προέβλεπε προσγείωση βομβαρδιστικών στη Νατοϊκή βάση Σιγκονέλα στη Σικελία πριν συνεχίσουν προς τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, το αίτημα φέρεται να κατατέθηκε χωρίς προηγούμενη έγκριση ή διαβούλευση με τις ιταλικές Αρχές.
Το περιστατικό, όπως αποκαλύπτει η «Corriere della Sera», σημειώθηκε ενώ τα αεροσκάφη βρίσκονταν ήδη εν πτήσει, γεγονός που προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Ρώμης.
«Δεν μπορούν να προσγειωθούν χωρίς άδεια»
Η ιταλική στρατιωτική ηγεσία, σε συνεννόηση με το υπουργείο Άμυνας, ξεκαθάρισε ότι η χρήση της βάσης δεν μπορεί να γίνει χωρίς τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τα συγκεκριμένα αεροσκάφη δεν εντάσσονταν σε «τυπικές» πτήσεις που καλύπτονται από διμερείς συμφωνίες, καθώς έφεραν ειδικούς περιορισμούς (caveats), που απαιτούν ρητή έγκριση για προσγείωση εκτός έκτακτης ανάγκης.
Η απόφαση μεταφέρθηκε άμεσα στην αμερικανική πλευρά: «Δεν μπορούν να προσγειωθούν στη Σιγκονέλα επειδή δεν έχουν λάβει άδεια και δεν προηγήθηκε καμία διαβούλευση».
Η βάση στη Σιγκονέλα της Σικελίας θεωρείται κομβικής σημασίας για επιχειρήσεις του NATO και των ΗΠΑ στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, λειτουργώντας ως βασικός κόμβος υλικοτεχνικής και αεροπορικής υποστήριξης.
Πολιτική ευαισθησία και φόβοι εμπλοκής της Ιταλίας
Η στάση της Ιταλίας αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη επιφυλακτικότητα ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στην εμπλοκή στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και ειδικά στη σύγκρουση με το Ιράν.
Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι έχει υιοθετήσει προσεκτική γραμμή, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις απαιτεί πολιτική και κοινοβουλευτική έγκριση.
Στο εσωτερικό της χώρας, κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ήδη καλέσει την κυβέρνηση να αποτρέψει τη χρήση ιταλικών βάσεων για επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε άμεση εμπλοκή της χώρας στη σύγκρουση.
Ευρωπαϊκές αντιδράσεις και «μπλόκο» και από την Ισπανία
Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Λίγες ημέρες νωρίτερα, η Ισπανία είχε επίσης αρνηθεί τη χρήση του εναέριου χώρου και στρατιωτικών βάσεων για επιχειρήσεις που σχετίζονται με τον πόλεμο στο Ιράν.
Η υπουργός Άμυνας, Μαργκαρίτα Ρόμπλες, είχε δηλώσει ξεκάθαρα: «Δεν θα επιτρέψουμε τη χρήση των βάσεων για οποιαδήποτε ενέργεια που σχετίζεται με τον πόλεμο στο Ιράν», υπογραμμίζοντας ότι η θέση αυτή είχε γνωστοποιηθεί εξ αρχής στην Ουάσιγκτον.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοιες κινήσεις αντανακλούν τον φόβο ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για κλιμάκωση της σύγκρουσης και επέκτασή της πέρα από τη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, το περιστατικό θυμίζει παλαιότερες διπλωματικές εντάσεις, όπως εκείνη του 1985, επί κυβέρνησης Μπετίνο Κράξι και προεδρίας Ρόναλντ Ρίγκαν, όταν η Ιταλία είχε αντιταχθεί σε αμερικανικές στρατιωτικές επιλογές.