Έντονη ανησυχία επικρατεί στο Ισραήλ σχετικά με το ενδεχόμενο ο Ντόναλντ Τραμπ να καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν χωρίς να έχουν επιλυθεί βασικά ζητήματα που οδήγησαν εξαρχής στον πόλεμο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN.
- Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία για μια ενδεχόμενη «ημιτελή» συμφωνία με το Ιράν, που θα παρακάμπτει κρίσιμα ζητήματα όπως οι βαλλιστικοί πύραυλοι και οι περιφερειακοί σύμμαχοι. Αυτό αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου σχετικά με τους στόχους του πολέμου.
- Οι αρχικοί στόχοι των ΗΠΑ για πλήρη εξουδετέρωση του ιρανικού πυρηνικού και πυραυλικού προγράμματος περιορίζονται πλέον στο ουράνιο και τα Στενά του Ορμούζ. Αντίστοιχα, ο Νετανιάχου έχει μειώσει τις προτεραιότητες του Ισραήλ σε έναν μόνο στόχο.
- Το Ισραήλ φοβάται ότι μια προσωρινή συμφωνία, με μερική άρση κυρώσεων και χωρίς ουσιαστική πυρηνική πρόοδο, θα σταθεροποιήσει το ιρανικό καθεστώς. Το Ιράν επιμένει να διαχωριστεί η άρση κυρώσεων από το πυρηνικό ζήτημα.
- Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δηλώνει ότι το Ισραήλ θα προτιμούσε την απουσία συμφωνίας, ενώ ΗΠΑ και Ισραήλ συντονίζουν στρατιωτικά σχέδια. Η κλιμάκωση θεωρείται πιθανή, με την κατάσταση να συνοψίζεται ως «ή διαπραγματεύσεις ή έκρηξη».
Όπως αναφέρουν Ισραηλινοί αξιωματούχοι, μια συμφωνία που θα αφήνει ανέπαφο μέρος του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, ενώ παράλληλα θα παρακάμπτει ζητήματα όπως οι βαλλιστικοί πύραυλοι και η στήριξη περιφερειακών οργανώσεων-συμμάχων του Ιράν, θα θεωρηθεί από το Ισραήλ ως «ημιτελής».
«Η βασική ανησυχία είναι ότι ο Τραμπ θα κουραστεί από τις συνομιλίες και θα κλείσει μια συμφωνία - οποιαδήποτε συμφωνία - με παραχωρήσεις της τελευταίας στιγμής», δήλωσε χαρακτηριστικά μία από τις ισραηλινές πηγές.
Η ίδια πηγή σημείωσε ότι, παρά τις διαβεβαιώσεις των ΗΠΑ πως θα αντιμετωπιστεί το ζήτημα των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ο αποκλεισμός των βαλλιστικών πυραύλων και του δικτύου συμμάχων της Τεχεράνης από τις συνομιλίες «είναι τεράστιο ζήτημα».
Το χάσμα μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου
Σύμφωνα με το CNN, οι ισραηλινές ανησυχίες αναδεικνύουν το αυξανόμενο χάσμα ανάμεσα στον πρόεδρο των ΗΠΑ, που εμφανίζεται απρόθυμος να επιστρέψει σε πολεμική σύγκρουση, και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος φοβάται ότι ο πόλεμος θα λήξει χωρίς να έχουν επιτευχθεί οι αρχικοί στρατηγικοί στόχοι.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, το Ιράν εκτόξευσε πάνω από χίλιους βαλλιστικούς πυραύλους προς το Ισραήλ και αραβικά κράτη του Κόλπου, ενώ πραγματοποίησε και επιθέσεις με drones.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, υποστήριξε ότι η Τεχεράνη βρίσκεται πλέον σε αδιέξοδο.
«Το Ιράν γνωρίζει πολύ καλά ότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι βιώσιμη. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι του Ιράν έχουν καταστραφεί, οι εγκαταστάσεις παραγωγής έχουν διαλυθεί, το ναυτικό του έχει βυθιστεί και οι σύμμαχοί του στην περιοχή έχουν αποδυναμωθεί».
Οι στόχοι του πολέμου περιορίζονται
Αν και στην αρχή της σύγκρουσης ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι στόχος των ΗΠΑ ήταν η πλήρης εξουδετέρωση του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν, η διάλυση των περιφερειακών δικτύων επιρροής του και το οριστικό κλείσιμο των πυρηνικών του εγκαταστάσεων, οι διαπραγματεύσεις φαίνεται πλέον να επικεντρώνονται κυρίως στο ουράνιο και στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Αντίστοιχη μετατόπιση καταγράφεται και στις δημόσιες τοποθετήσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Σε ομιλία του στην Ιερουσαλήμ τον Φεβρουάριο, πριν από τον πόλεμο, είχε θέσει πέντε βασικές προϋποθέσεις για οποιαδήποτε συμφωνία:
- απομάκρυνση όλου του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν
- διάλυση των δυνατοτήτων εμπλουτισμού,
- αντιμετώπιση των βαλλιστικών πυραύλων,
- εξάρθρωση των περιφερειακών οργανώσεων που στηρίζει το Ιράν,
- αυστηρούς πυρηνικούς ελέγχους
Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα ο Νετανιάχου περιόρισε ουσιαστικά τις προτεραιότητες του Ισραήλ σε μία μόνο: «Ο σημαντικότερος στόχος είναι η απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού από το Ιράν - όλου του εμπλουτισμένου υλικού - και η διάλυση των δυνατοτήτων εμπλουτισμού».
Ενώ δεν αναφέρθηκε στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν ή τη στήριξή του σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς.
Φόβοι για προσωρινή συμφωνία και άρση κυρώσεων
Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι ακόμη και μια μερική άρση των οικονομικών πιέσεων προς την Τεχεράνη θα μπορούσε να σταθεροποιήσει το ιρανικό καθεστώς και να του προσφέρει σημαντική οικονομική ανάσα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα το Ισραήλ ανησυχεί ιδιαίτερα για το ενδεχόμενο μιας ενδιάμεσης συμφωνίας που θα επεκτείνει την εκεχειρία, θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και θα μειώσει τις κυρώσεις χωρίς ουσιαστική πρόοδο στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Το Ιράν, από την πλευρά του, επιμένει ότι μια αρχική συμφωνία θα πρέπει να αφορά μόνο στην άρση κυρώσεων και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά, αφήνοντας το πυρηνικό ζήτημα για επόμενη φάση.
Ισραηλινός αξιωματούχος: «Θα είμαστε χαρούμενοι αν δεν υπάρξει συμφωνία»
Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το Ισραήλ παραμένει σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας σε περίπτωση κατάρρευσης των συνομιλιών.
«Έχουμε το χέρι στον παλμό των εξελίξεων. Θα είμαστε χαρούμενοι αν δεν υπάρξει συμφωνία, θα είμαστε χαρούμενοι αν συνεχιστεί η πολιορκία στο Ορμούζ και θα είμαστε χαρούμενοι αν το Ιράν δεχθεί μερικά ακόμη πλήγματα».
Όπως σημείωσε, η κλιμάκωση παραμένει πιθανό σενάριο «αν οι Ιρανοί συνεχίσουν να παίζουν παιχνίδια και να καθυστερούν τις διαπραγματεύσεις».
Παράλληλα, πηγές με γνώση των συζητήσεων αναφέρουν ότι ΗΠΑ και Ισραήλ συνεχίζουν να συντονίζονται σε πιθανά στρατιωτικά σχέδια κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές αλλά και στοχευμένων πληγμάτων κατά της ιρανικής ηγεσίας.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της ισραηλινής Βουλής, Μποάζ Μπισμούθ, αποτύπωσε το κλίμα με ανάρτησή του μετά από απόρρητη ενημέρωση στρατιωτικών αξιωματούχων: «Ή διαπραγματεύσεις ή έκρηξη».