Το διπλωματικό αδιέξοδο παρατείνεται στη Μέση Ανατολή με το Ιράν να αποκλείει ενδεχόμενη τροποποίηση των προτάσεών του, που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έκρινε πως είναι «εντελώς απαράδεκτες», «για τα σκουπίδια».
- Ο Ιρανός διαπραγματευτής Μ. Γαλιμπάφ προειδοποίησε για αυξανόμενο κόστος στις ΗΠΑ, μετά την απόρριψη των ιρανικών προτάσεων από τον Τραμπ. Το Ιράν απαιτεί άμεσο τερματισμό του πολέμου σε όλη την περιφέρεια, άρση αποκλεισμού λιμανιών και αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων.
- Ο Τραμπ απείλησε να επανεκκινήσει συνοδεία πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχει αποκλείσει το Ιράν. Πηγές επιβεβαιώνουν ότι η Τεχεράνη διατηρεί μεγάλη πυραυλική ισχύ στην περιοχή, παρά τις διαβεβαιώσεις των ΗΠΑ για εξασθενημένες δυνάμεις.
- Ο Τραμπ μεταβαίνει στο Πεκίνο για πίεση στην Κίνα σχετικά με το Ιράν. Η παράλυση στα Στενά του Ορμούζ εκτοξεύει τις τιμές πετρελαίου, ασκώντας οικονομική πίεση στον Τραμπ ενόψει εκλογών, με το κόστος του πολέμου να πλησιάζει τα 29 δισ. δολάρια.
- Στον Λίβανο, ισραηλινά πλήγματα προκάλεσαν 13 θύματα, ανεβάζοντας τους νεκρούς μετά την υποτιθέμενη κατάπαυση πυρός σε 380. Νέες συνομιλίες αναγγέλθηκαν στην Ουάσιγκτον, όμως η Χεζμπολάχ αρνείται να συζητήσει τον αφοπλισμό της, επιτείνοντας το διπλωματικό αδιέξοδο.
«Δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή πέραν της αποδοχής των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού, όπως παρατίθενται στην πρόταση 14 σημείων. Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση θα είναι εντελώς άκαρπη», ανέφερε μέσω X ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν έναν και πλέον μήνα αφότου κηρύχθηκε η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός.
Ο Γαλιμπάφ, απόστρατος υποστράτηγος των Φρουρών της Επανάστασης και σήμερα πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, έκρινε ακόμη, αναφερόμενος στους Αμερικανούς διαπραγματευτές, πως «όσο περισσότερο σέρνουν τα πόδια τους, τόσο μεγαλύτερο τίμημα θα πληρώνουν οι αμερικανοί φορολογούμενοι», καθώς οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν στα ύψη.
Η απάντηση Τραμπ και η «εύθραυστ» εκεχειρία
Η τοποθέτησή του μοιάζει με ανταπάντηση στον Ντόναλντ Τραμπ, που απέρριψε την ιρανική αντιπρόταση και παρομοίασε την κατάπαυση του πυρός από την 8η Απριλίου με ασθενή σε «μηχανική υποστήριξη της αναπνοής».
Το περιεχόμενο της αρχικής πρότασης της Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Σύμφωνα με κάποια ΜΜΕ, περιείχε πρωτόκολλο συμφωνίας για να τερματιστούν οι εχθροπραξίες, οι οποίες στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους — στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο — αφότου άρχισε ο πόλεμος την 28η Φεβρουαρίου, καθώς και πλαίσιο διαπραγμάτευσης για το ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το Ιράν ζητά άρση αποκλεισμού και τέλος των συγκρούσεων
Στην απάντησή της, η Τεχεράνη απαιτεί άμεσο τερματισμό του πολέμου σε όλη την περιφέρεια, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου οι ανταλλαγές πυρών του στρατού του Ισραήλ και του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά δεν σταματούν, παρότι έχει θεωρητικά τεθεί σε εφαρμογή χωριστή κατάπαυση του πυρός.
Ακόμη, η ιρανική κυβέρνηση αξίωσε να αρθεί ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό και να αποδεσμευτούν πόροι του Ιράν που έχουν παγώσει στο εξωτερικό, σύμφωνα με το ΥΠΕΞ.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και οι φόβοι για νέα κλιμάκωση
Στην άλλη πλευρά ο Τραμπ επέσεισε προχθές Δευτέρα την απειλή να διατάξει να ξαναρχίσει η επιχείρηση συνοδείας εμπορικών πλοίων που θέλουν να φύγουν από τον Κόλπο διασχίζοντας τα Στενά του Ορμούζ, που έχει κλείσει de facto το Ιράν.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Ρεπουμπλικάνου ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αποδεκατιστεί εξαιτίας των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων, η Τεχεράνη διατηρεί μεγάλες δυνατότητες ως προς το πυραυλικό της οπλοστάσιο, σύμφωνα με αξιωματικούς των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών που μίλησαν υπό τον όρο να μην κατονομαστούν στους New York Times.
Το Ιράν διατηρεί σε επιχειρησιακή ετοιμότητα 30 από τις 33 εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων που εκτιμάται πως διαθέτει κατά μήκος του στενού του Ορμούζ και περίπου το 70% του προπολεμικού πυραυλικού οπλοστασίου του, σημείωσαν οι ίδιες πηγές.
«Το μέλλον είναι πολύ αβέβαιο»
Στην Τεχεράνη, η Μαριάμ, 43χρονη εικαστικός, δεν έκρυβε την απόγνωσή της μιλώντας τηλεφωνικά σε δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου στο Παρίσι. Είπε πως ζει «μέρα τη μέρα», καθώς «το μέλλον είναι πολύ αβέβαιο».
Τα βλέμματα πλέον στρέφονται στο Πεκίνο, όπου θα βρίσκεται από απόψε ο Τραμπ, που αναμένεται να συναντηθεί με τον ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ.
Σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, σκοπεύει να ασκήσει πίεση προκειμένου η Κίνα, ο κυριότερος εισαγωγέας ιρανικού πετρελαίου, να αξιοποιήσει την επιρροή της στην Τεχεράνη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε πως αναμένει να κάνει «μακρά συζήτηση» με τον ομόλογό του Σι για τον πόλεμο, προτού λίγα λεπτά αργότερα φανεί να αναδιπλώνεται: «Έχουμε πολλά πράγματα να συζητήσουμε. Και δεν θα έλεγα πως το Ιράν είναι μέρος τους».
Ο αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε εξάλλου πως δεν έχει καμία «ανάγκη για βοήθεια όσον αφορά το Ιράν» από το Πεκίνο.
Το Ορμούζ ως «κεφαλαιώδης» μοχλός πίεσης
Η παρατεινόμενη παράλυση στα Στενά του Ορμούζ, θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων και όχι μόνο, ανέβασε ακόμη περισσότερο τις τιμές των καυσίμων, με το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας να αγγίζει τα 108 δολάρια περί τα μεσάνυχτα.
«Το Ιράν δεν πρέπει να χρησιμοποιεί το στενό σαν όπλο, για να ασκεί πίεση», είπε ο σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντελραχμάν αλ Θάνι, πρωθυπουργός του Κατάρ, που πλήττεται ιδιαίτερα από τον αποκλεισμό.
«Ο μοχλός του Ορμούζ είναι κεφαλαιώδης», εκτίμησε ο Τομά Ζινό, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οτάβας, σύμφωνα με τον οποίο η Τεχεράνη θεωρεί πως ο Ντόναλντ Τραμπ θα χάσει την υπομονή του εξαιτίας της αύξησης των τιμών των καυσίμων στα πρατήρια, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Την ίδια ώρα, το κόστος του πολέμου, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, πλησιάζει τα 29 δισεκατομμύρια δολάρια.
Νέα αιματοχυσία στον Λίβανο και δύσκολες συνομιλίες
Στον Λίβανο, το άλλο κύριο θέατρο του πολέμου, το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε χθες Τρίτη ότι δεκατρείς άνθρωποι, ανάμεσά τους στρατιώτης και δύο διασώστες, σκοτώθηκαν σε ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα σε τρεις τοποθεσίες στο νότιο τμήμα της χώρας.
Το υπουργείο ανέφερε μερικές ώρες νωρίτερα ότι, αφότου κηρύχθηκε η υποτιθέμενη κατάπαυση του πυρός τη 17η Απριλίου, έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 380 άνθρωποι και έχουν τραυματιστεί περισσότεροι από 1.200 σε βομβαρδισμούς του Ισραήλ.
Νέες συνομιλίες, που θεωρητικά θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για ειρηνευτικές οργανώσεις, έχει αναγγελθεί πως θα οργανωθούν αύριο Πέμπτη και μεθαύριο Παρασκευή στην Ουάσιγκτον ανάμεσα στις κυβερνήσεις των δύο κρατών, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Ωστόσο, ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ τόνισε χθες ότι το ζήτημα του αφοπλισμού της παράταξής του, που απαιτεί η κυβέρνηση του Ισραήλ, δεν θα τεθεί «στις διαπραγματεύσεις με τον εχθρό».