Το Ιράν προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να στοχοποιήσει το πυρηνικό συγκρότημα της Ντιμόνα στο Ισραήλ, εάν η Ουάσιγκτον και η ισραηλινή ηγεσία επιχειρήσουν αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Την απειλή μετέδωσε την Τετάρτη το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων ISNA, επικαλούμενο Ιρανό στρατιωτικό αξιωματούχο.
Η δήλωση έρχεται σε μια περίοδο έντονης κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και λίγες ημέρες μετά τις προειδοποιήσεις της ισραηλινής κυβέρνησης προς την ιρανική ηγεσία. Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ, είχε δηλώσει χθες ότι όποιος αναλάβει την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα αποτελέσει «αδιαμφισβήτητο στόχο για εξόντωση».
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη διέψευσε δημοσιεύματα που υποστήριζαν ότι ο γιος του ανώτατου ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει ήδη επιλεγεί ως διάδοχος.
Το πυρηνικό κέντρο της Ντιμόνα
Το ισραηλινό συγκρότημα που βρίσκεται στο επίκεντρο των ιρανικών απειλών είναι το Shimon Peres Negev Nuclear Research Center, ευρύτερα γνωστό ως πυρηνική εγκατάσταση της Ντιμόνα.
Βρίσκεται στην έρημο Νεγκέβ, περίπου 30 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της πόλης Μπερ Σεβά. Η εγκατάσταση απέχει περίπου 25 χλμ. από τα σύνορα του Ισραήλ με την Ιορδανία και περίπου 75 χλμ. από τα σύνορα με την Αίγυπτο, γεγονός που την καθιστά γεωγραφικά κοντά σε αρκετές χώρες της περιοχής.
Παρότι επισήμως χαρακτηρίζεται ως ερευνητικό κέντρο, διεθνείς αναλυτές θεωρούν ότι αποτελεί τον πυρήνα του ισραηλινού πυρηνικού προγράμματος.
Η ιστορία του ισραηλινού πυρηνικού προγράμματος
Η κατασκευή του συγκροτήματος ξεκίνησε το 1958 και ο αντιδραστήρας βαρέος ύδατος τέθηκε σε λειτουργία μεταξύ 1962 και 1964. Η λειτουργία του επέτρεψε στο Ισραήλ να παράγει πλουτώνιο, βασικό υλικό για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Η εγκατάσταση λειτούργησε σε συνεργασία με την εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας RAFAEL Advanced Defense Systems, που δημιουργήθηκε επίσης το 1958 για να υποστηρίξει την ανάπτυξη προηγμένων οπλικών συστημάτων.
Για δεκαετίες το ισραηλινό αυτό πρόγραμμα παρέμεινε αυστηρά απόρρητο. Η πρώτη μεγάλη αποκάλυψη έγινε το 1986 από τον πρώην τεχνικό Μορντεχάι Βανούνου, ο οποίος εργάστηκε στη μονάδα από το 1977 έως το 1985 και δημοσιοποίησε φωτογραφίες που αποκάλυπταν την έκταση των πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Το Ισραήλ δεν έχει υπογράψει τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT), γεγονός που σημαίνει ότι η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας δεν έχει δικαίωμα επιθεώρησης στη συγκεκριμένη εγκατάσταση.
Πιθανές συνέπειες ενός ιρανικού πλήγματος στη Ντιμόνα
Η γεωγραφική θέση της Ντιμόνα σημαίνει ότι οποιαδήποτε επίθεση θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες όχι μόνο για το Ισραήλ αλλά και για γειτονικές χώρες.
Η εγκατάσταση βρίσκεται περίπου 80–85 χιλιόμετρα νότια της Ιερουσαλήμ και περίπου 115–140 χιλιόμετρα από το Τελ Αβίβ. Μια σοβαρή ζημιά στον πυρηνικό αντιδραστήρα θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένη διαρροή ραδιενέργειας, με πιθανή διάχυση ραδιενεργών υλικών σε περιοχές της Ιορδανίας ή και άλλων χωρών της περιοχής, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.
Ισχνές οι πιθανότητες επιτυχημένης επίθεσης
Παρά τις απειλές της Τεχεράνης, ειδικοί εκτιμούν ότι μια επιτυχημένη επίθεση στη Ντιμόνα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Το Ισραήλ διαθέτει ένα από τα πιο εξελιγμένα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας στον κόσμο. Η εγκατάσταση προστατεύεται από πολλαπλά επίπεδα άμυνας, που περιλαμβάνουν τα συστήματα Arrow-2, Arrow-3 και David’s Sling («Σφεντόνα του Δαυίδ»).
Σύμφωνα με αναφορές, το Ισραήλ έχει επίσης αναπτύξει για πρώτη φορά σε επιχειρησιακή χρήση το σύστημα λέιζερ Iron Beam, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την αναχαίτιση πυραύλων, drones και άλλων εναέριων απειλών με χαμηλό κόστος ανά αναχαίτιση.
Παρότι το Ιράν διαθέτει πυραύλους με εμβέλεια που θα μπορούσαν θεωρητικά να φτάσουν έως τη Ντιμόνα, η πιθανότητα να διαπεράσουν την πολυεπίπεδη άμυνα της εγκατάστασης θεωρείται από πολλούς στρατιωτικούς αναλυτές ιδιαίτερα μικρή.
Ωστόσο, οι απειλές ενισχύουν την ανησυχία για περαιτέρω κλιμάκωση στην ήδη τεταμένη κατάσταση στη Μέση Ανατολή.