Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει την πιθανότητα ανάπτυξης ειδικών δυνάμεων στο Ιράν με στόχο την κατάσχεση του εμπλουτισμένου ουρανίου που θα μπορούσε να γίνει πυρηνικό όπλο, γράφει το Bloomberg.
Τρεις αξιωματούχοι, υπό καθεστώς ανωνυμίας, εκφράζουν την ανησυχία πως το Ιράν έχει μεταφέρει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου - και άρα αξιοποιήσιμου σε πυρηνικά όπλα - ουρανίου σε άγνωστη τοποθεσία, με αποτέλεσμα η διεθνής κοινότητα να μην μπορεί να ελέγξει τις κινήσεις της Τεχεράνης στο πεδίο αυτό.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έπληξαν βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών τον περασμένο Ιούνιο, όμως έχουν περάσει σχεδόν εννέα μήνες από την τελευταία φορά που οι ατομικοί επιθεωρητές των Ηνωμένων Εθνών επαλήθευσαν την τοποθεσία του, δήλωσαν οι τρεις αξιωματούχοι.
«Δεν μπόρεσαν να φτάσουν σε αυτό και κάποια στιγμή, ίσως το κάνουμε», δήλωσε ο Τραμπ αργά το Σάββατο κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στο Air Force One. «Δεν το έχουμε κυνηγήσει, αλλά είναι κάτι που μπορούμε να κάνουμε αργότερα. Δεν θα το κάναμε τώρα».
Ένας από τους δηλωμένους στόχους των επιθέσεων στο Ιράν ήταν να αφαιρέσουν από την Ισλαμική Δημοκρατία κάθε δυνατότητα παραγωγής πυρηνικών όπλων. Αλλά οι επιθέσεις σε ατομικές εγκαταστάσεις πέρυσι περιέπλεξαν το έργο της παρακολούθησης του ουρανίου. Αυτό συνιστά ένα βασικό πρόβλημα για τους αξιωματούχους που καταστρώνουν τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των επιχειρήσεων.
Εμπλουτισμένο ουράνιο για 11 πυρηνικές βόμβες μπορεί να μεταφέρθηκε
Δημόσια, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει την πεποίθηση ότι γνωρίζουν πού αποθηκεύεται το ουράνιο. Ιδιωτικά, λέγεται ότι υπάρχει λιγότερη βεβαιότητα. Τις εβδομάδες πριν από τις τελευταίες αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, παρατηρητές από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας με έδρα τη Βιέννη παρατήρησαν συνεχή δραστηριότητα έξω από σήραγγες που χτίστηκαν σε μια πλαγιά κοντά στο Ισφαχάν, όπου το υλικό καταγράφηκε τελευταία φορά πριν από την έναρξη των μαχών.
Αυτή η δραστηριότητα αυξάνει την πιθανότητα να μετακινήθηκε τουλάχιστον ένα μέρος από τα 441 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που αποθηκεύεται στο συγκρότημα, δήλωσε ένας διπλωμάτης στην αυστριακή πρωτεύουσα που γνωρίζει τις εκτιμήσεις του οργανισμού.
Το απόθεμα επαρκεί για περίπου δώδεκα πυρηνικές κεφαλές εάν βελτιωθεί περαιτέρω, με τις ΗΠΑ να λένε συγκεκριμένα 11 βόμβες. Το Ιράν διαθέτει επίσης περισσότερα από 8.000 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε χαμηλότερα επίπεδα, υλικό που θα μπορούσε να αναβαθμιστεί εάν αποκατασταθεί η ικανότητα εμπλουτισμού.
Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι αναζητούν ενεργά το ιδιαίτερα εμπλουτισμένο υλικό και έχουν σχέδια έκτακτης ανάγκης που περιλαμβάνουν την ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων εάν επιβεβαιωθεί η τοποθεσία του, δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους.
Οι δύο τρόποι για να γίνει το ουράνιο του Ιράν «άχρηστο»
Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε στις 3 Μαρτίου ότι οι ΗΠΑ είχαν δύο επιλογές για να καταστήσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν άχρηστο. Η πρώτη προϋποθέτει οι ΗΠΑ να έχουν τον φυσικό έλεγχο της περιοχής, κι έτσι να σταλούν εκεί ειδικοί που θα το αραιώσουν επί τόπου και θα το απορρίψουν με ασφάλεια. Η δεύτερη περιλαμβάνει την απομάκρυνση του ουρανίου από το Ιράν, ώστε ο χειρισμός του να γίνει σε διαφορετική τοποθεσία.
Το Axios ανέφερε νωρίτερα ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξετάζουν πιθανές χερσαίες δυνάμεις για να κατασχέσουν το πυρηνικό απόθεμα του Ιράν. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αιτήματα για σχολιασμό οποιουδήποτε πιθανού σχεδίου.
Ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι δεν ήθελε να μιλήσει για χερσαίες δυνάμεις, αν και δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο. Είπε ότι θα έπρεπε να είναι «για έναν πολύ καλό λόγο» και εάν χρησιμοποιηθούν ποτέ, το Ιράν θα έπρεπε να είναι τόσο «αποδεκατισμένο που δεν θα μπορεί να πολεμήσει στο επίπεδο του εδάφους».
Μπουλντόζα και μπουκάλες για τη μεταφορά του ουρανίου
Ο αμερικανικός στρατός έχει προετοιμάσει λεπτομερή σχέδια για εισβολές στο Ιράν στο παρελθόν. Μια τέτοια επιχείρηση, με την ονομασία Project Honey Badger και η οποία αναπτύχθηκε πριν από δεκαετίες, μετά την κρίση ομηρίας στην αμερικανική πρεσβεία, προέβλεπε την αερομεταφορά περίπου 2.400 στρατιωτών ειδικών επιχειρήσεων με περισσότερα από 100 αεροσκάφη στο Ιράν.
Το σχέδιο περιελάμβανε τη μεταφορά εξοπλισμού εκσκαφής, συμπεριλαμβανομένης μιας βαριάς μπουλντόζας, που θα ήταν κρίσιμος για τα στρατεύματα σε περίπτωση που χρειάζονταν να απομακρύνουν θαμμένο ουράνιο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αμερικανικών ρυθμιστικών αρχών, το άκρως εμπλουτισμένο ουράνιο θα μπορούσε να αποθηκευτεί σε περίπου 16 κυλίνδρους ύψους περίπου 91 εκατοστών, συγκρίσιμου σε μέγεθος με μεγάλες μπουκάλες καταδύσεων. Κάθε κύλινδρος θα ζύγιζε περίπου 25 κιλά, δηλαδή αρκετά ελαφρύς για να μεταφερθεί με όχημα ή ακόμη και στο χέρι.
Αβεβαιότητα μετά τη διακοπή των διαπραγματεύσεων
Πρώτα, όμως, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα πρέπει να το εντοπίσουν. Πριν από τη σύγκρουση του Ιουνίου, το Ιράν είχε το πιο αυστηρά επιθεωρούμενο πυρηνικό πρόγραμμα στον κόσμο, με τους παρατηρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) να επισκέπτονται καθημερινά τις δηλωμένες εγκαταστάσεις. Αυτή η πρόσβαση τερματίστηκε μετά τις επιθέσεις που έπληξαν τα κύρια εργοστάσια εμπλουτισμού του Ιράν στο Φορντόου και το Νατάνζ, καθώς και το κέντρο επεξεργασίας ουρανίου στο Ισφαχάν.
Ακόμα και πριν από την τελευταία επίθεση, η κυβέρνηση της Τεχεράνης δήλωσε ότι ήταν έτοιμη να λάβει ειδικά μέτρα για τη διατήρηση του υλικού. «Ο οργανισμός δεν θα πρέπει να περιμένει ότι θα εφαρμοστούν μέτρα ασφαλείας υπό συνθήκες πολέμου, σαν να μην είχαν συμβεί εχθροπραξίες», δήλωσε ο Ρεζά Νατζαφί, απεσταλμένος του Ιράν στον ΔΟΑΕ.
Η Τεχεράνη είχε προηγουμένως δηλώσει ότι ήταν ανοιχτή στη μείωση ή την εξαγωγή του άκρως εμπλουτισμένου αποθέματός της στο πλαίσιο μιας ευρύτερης διπλωματικής συμφωνίας. Όμως οι διαπραγματεύσεις σταμάτησαν με την έναρξη των επιθέσεων.