Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην Ινδία μια αμφιλεγόμενη πρόταση για χρήση κροκόδειλων και ιοβόλων φιδιών για την ενίσχυση της ασφάλειας στα σύνορα με το Μπανγκλαντές.
- Η ινδική συνοριοφυλακή (BSF) εξετάζει την ανάπτυξη κροκόδειλων και δηλητηριωδών φιδιών σε δυσπρόσιτα ποτάμια περάσματα των συνόρων με το Μπανγκλαντές. Στόχος είναι να λειτουργήσουν ως φυσικά αποτρεπτικά μέσα ενάντια στην παράτυπη μετανάστευση και το λαθρεμπόριο, όπου η τοποθέτηση φράχτη είναι αδύνατη.
- Αναλυτές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκφράζουν έντονες ανησυχίες, χαρακτηρίζοντας την πρόταση παράλογη και επικίνδυνη. Τονίζουν ότι τα ζώα δεν διακρίνουν εθνικότητες, καθιστώντας αυτή την πολιτική μια εργαλειοποίηση της φύσης εναντίον ανθρώπων, με απρόβλεπτες συνέπειες.
- Η πρόταση εντάσσεται στην αυστηρή μεταναστευτική πολιτική του Μόντι, με επικρίσεις για εξωδικαστικές πρακτικές. Επίσης, εκφράζονται σοβαρές περιβαλλοντικές ανησυνίες, καθώς η εισαγωγή μη ενδημικών ειδών μπορεί να διαταράξει το οικοσύστημα και να θέσει σε κίνδυνο τους τοπικούς πληθυσμούς.
- Η χρήση άγριων ζώων για φύλαξη συνόρων δεν έχει σύγχρονο διεθνές προηγούμενο. Η πρόταση, ακόμη και στο στάδιο διερεύνησης, προκαλεί έντονες αντιδράσεις λόγω ηθικών, νομικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων, χωρίς να προσφέρει ουσιαστική λύση στο μεταναστευτικό.
Το σχέδιο αφορά κυρίως περιοχές της Ινδίας όπου η κατασκευή φυσικού φράχτη είναι δύσκολη ή αδύνατη λόγω του εδάφους.
Η συνοριακή γραμμή των δύο χωρών εκτείνεται σε περίπου 4.096 χιλιόμετρα και διασχίζει ποτάμια, έλη και δυσπρόσιτες περιοχές, δημιουργώντας σημαντικές προκλήσεις για τις Αρχές της Ινδίας.
Το σχέδιο της ινδικής συνοριοφυλακής
Σύμφωνα με εσωτερική επικοινωνία της ινδικής συνοριοφυλακής (BSF) με ημερομηνία 26 Μαρτίου, ζητήθηκε από τις μονάδες στα ανατολικά και βορειοανατολικά σύνορα της χώρας να εξετάσουν «τη σκοπιμότητα ανάπτυξης ερπετών σε ευάλωτα ποτάμια περάσματα».
Η ιδέα είναι τα άγρια αυτά ζώα να λειτουργούν ως «φυσικά αποτρεπτικά μέσα» απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση και το λαθρεμπόριο, σε περιοχές όπου δεν μπορούν να τοποθετηθούν φράχτες.
Παρά το γεγονός ότι περίπου 3.000 χιλιόμετρα των συνόρων έχουν ήδη περιφραχθεί, σημαντικά τμήματα - ιδίως σε ποτάμιες και χαμηλού υψομέτρου περιοχές- παραμένουν ανοιχτά.
Έντονες αντιδράσεις
Αναλυτές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις συνέπειες μιας τέτοιας πολιτικής. «Θα ήταν αστείο αν δεν ήταν σκοτεινό και επικίνδυνο. Είναι παράλογο, σωστά;», δήλωσε ο ερευνητής Angshuman Choudhury.
Όπως εξήγησε: «Μόλις απελευθερώσεις δηλητηριώδη φίδια και κροκόδειλους, δεν θα μπορούν να ξεχωρίσουν αν κάποιος είναι από το Μπανγκλαντές ή την Ινδίας. Πρόκειται για (…) έναν νέο τρόπο εργαλειοποίησης της φύσης και των ζώων εναντίον ανθρώπων».
Πολιτικό υπόβαθρο και μεταναστευτικό
Η πρόταση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αυστηροποίησης της μεταναστευτικής πολιτικής της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι, η οποία εδώ και χρόνια υποστηρίζει ότι η παράτυπη μετανάστευση αλλοιώνει τη δημογραφική σύνθεση της Ινδίας.
Ο ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων Harsh Mander κατηγορεί την ινδική κυβέρνηση για επιλογή εξωθεσμικών πρακτικών: «Αντί να συνεργαστεί με την κυβέρνηση του Μπανγκλαντές και να ακολουθήσει τη νομική διαδικασία, η Ινδία έχει επιλέξει εξωδικαστικές μεθόδους», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο «αυτή η πολιτική αντικατοπτρίζει τη σκληρότητα του κράτους. Δεν υπάρχει λόγος να εκτίθενται άνθρωποι σε κροκόδειλους και φίδια ή στην απειλή όπλων».
Κίνδυνοι για ανθρώπους και οικοσύστημα
Εκτός από τα ανθρώπινα δικαιώματα, σοβαρές ανησυχίες εκφράζονται και για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ο ειδικός Rathin Barman από το Wildlife Trust of India προειδοποιεί ότι «οι κροκόδειλοι δεν είναι ενδημικοί στις συγκεκριμένες περιοχές. Αν μεταφερθούν εκεί, πιθανότατα δεν θα επιβιώσουν».
Και συμπληρώνει: «Αν επέμβουμε τεχνητά στη φυσική κατανομή των ειδών, μπορεί να διαταραχθεί ολόκληρη η οικολογική αλυσίδα».
Παράλληλα, οι πλημμύρες που είναι συχνές στις παραμεθόριες περιοχές θα μπορούσαν να οδηγήσουν τα φίδια σε κατοικημένες περιοχές, αυξάνοντας τον κίνδυνο για τους ντόπιους, ιδιαίτερα για όσους εργάζονται στην αλιεία.
Χωρίς προηγούμενο διεθνώς
Η ιδέα χρήσης άγριων σαρκοφάγων ζώων για τη φύλαξη συνόρων δεν έχει σύγχρονο προηγούμενο. Επικριτές του Ντόναλντ Τραμπ, είχαν υποστηρίξει κατά την πρώτη προεδρική του θητεία ότι είχε εξετάσει προτάσεις για τάφρους με φίδια ή αλιγάτορες στα σύνορα.
Ο ίδιος ωστόσο, το διέψευσε: «Μπορεί να είμαι σκληρός με την ασφάλεια των συνόρων, αλλά όχι τόσο», χαρακτηρίζοντας τις σχετικές αναφορές «ψευδείς ειδήσεις».
Ένα σχέδιο με αβέβαιο μέλλον
Παρά το γεγονός ότι η πρόταση βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διερεύνησης, έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο εντός όσο και εκτός Ινδίας.
Οι επικριτές τονίζουν ότι, πέρα από τα πρακτικά προβλήματα εφαρμογής, το σχέδιο εγείρει σοβαρά ηθικά, νομικά και περιβαλλοντικά ζητήματα.
Σε μια περιοχή με βαθιές ιστορικές και πολιτισμικές συνδέσεις μεταξύ των πληθυσμών, η χρήση άγριας ζωής ως «φυσικού φράχτη» ενδέχεται να επιδεινώσει περαιτέρω τις εντάσεις, χωρίς να προσφέρει ουσιαστική λύση στο μεταναστευτικό ζήτημα.