Η Τουρκία δηλώνει έτοιμη να συνδράμει τη Σαουδική Αραβία, καθώς οι επιθέσεις των Χούθι από την Υεμένη κλιμακώνονται και δοκιμάζουν στην πράξη τη συμφωνία της Μέκκας που έχουν υπογράψει η Άγκυρα, το Ριάντ και το Ισλαμαμπάντ.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να χρειαστεί στρατιωτική βοήθεια, ιδιαίτερα σε «τεχνικά ζητήματα», και ξεκαθάρισε ότι η Άγκυρα δεν θα είχε πρόβλημα να την παράσχει.
Η δήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την υπογραφή, τον Αύγουστο, της Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν. Βασική αρχή της συμφωνίας είναι ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία κράτη θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον και των τριών.
Τι ακριβώς προσφέρει η Τουρκία
Μιλώντας το Σάββατο σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο Χακάν Φιντάν αναφέρθηκε στις συνεχιζόμενες επιθέσεις των Χούθι εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.
«Βλέπουμε ότι υπάρχουν πολύ σοβαρές επιθέσεις στην εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της Σαουδικής Αραβίας», δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών στο τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο NTV.
Όπως είπε, η Σαουδική Αραβία «ενδέχεται να έχει ορισμένες στρατιωτικές ανάγκες, ιδιαίτερα σε κάποια τεχνικά ζητήματα», προσθέτοντας ότι η Τουρκία «δεν θα έχει κανένα πρόβλημα να τις καλύψει».
Ο Φιντάν δεν διευκρίνισε ποια ακριβώς μορφή θα μπορούσε να λάβει η τουρκική βοήθεια.
Σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Ibn Haldun, Ισμαΐλ Νουμάν Τέλτσι, η αναφορά του Φιντάν ενδέχεται να αφορά τομείς στους οποίους η Τουρκία έχει αναπτύξει σημαντικές αμυντικές δυνατότητες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται συστήματα αεράμυνας, αντιμετώπισης drones και ηλεκτρονικού πολέμου, καθώς και ραντάρ, συστήματα επιτήρησης και δυνατότητες θαλάσσιας ασφάλειας.
Αεράμυνα, drones και πληροφορίες
Ο αμυντικός αναλυτής Άλεξ Αφιράζ Σιρς εκτίμησε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να προσφέρει στη Σαουδική Αραβία αμυντική, επιθετική αλλά και πληροφοριακή υποστήριξη, σύμφωνα με το Αl Jazeera.
Όπως ανέφερε, το πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας της Σαουδικής Αραβίας, το οποίο βασίζεται κυρίως σε συστοιχίες Patriot και THAAD, βρίσκεται υπό πίεση λόγω της έντασης και της συχνότητας των επιθέσεων με πυραύλους και drones.
Σε επιθετικό επίπεδο, σύμφωνα με τον ίδιο, το Ριάντ θα μπορούσε να ζητήσει τουρκικά drones και πυραυλικά συστήματα, προκειμένου να αποκτήσει δυνατότητα πληγμάτων εναντίον θέσεων εκτόξευσης των Χούθι.
Ο καθηγητής Τέλτσι, πάντως, υπογράμμισε ότι υπάρχουν περιορισμοί που εμποδίζουν την Τουρκία να αναλάβει άμεσα ρόλο εμπλεκόμενης στη σύγκρουση πλευράς.
Τι προβλέπει το Σύμφωνο της Μέκκας
Η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν συμφώνησαν επίσημα στις 31 Αυγούστου να συγκροτήσουν τη Συμμαχία Άμυνας της Μέκκας. Οι τρεις χώρες συμφώνησαν επίσης στη δημιουργία γραμματείας στο Ριάντ, με πρώτο γενικό γραμματέα Πακιστανό αξιωματούχο.
Το σημαντικότερο στοιχείο της συμφωνίας είναι η πρόβλεψη ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών, σε μια ρύθμιση που θυμίζει τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.
Ο Φιντάν είχε δηλώσει κατά την ανακοίνωση της συμφωνίας ότι η συμμαχία βασίζεται στον «σεβασμό της κυριαρχίας των άλλων κρατών, της εδαφικής ακεραιότητας και της μη παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις», ενώ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής και άλλων χωρών.
Η συμφωνία υπεγράφη καθώς τα κράτη του Κόλπου ανησυχούν ολοένα περισσότερο ότι θα παρασυρθούν στον ευρύτερο πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν, ενώ παράλληλα εντείνονται οι ανησυχίες για την αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία και εμβέλεια του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή.
Θα ενεργοποιηθεί η αμυντική συμφωνία;
Παρά το γεγονός ότι οι επιθέσεις των Χούθι στη Σαουδική Αραβία θα μπορούσαν θεωρητικά να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας, η ενεργοποίησή της δεν θεωρείται απλή υπόθεση.
Ο Τέλτσι σημείωσε ότι η ενεργοποίηση είναι θεωρητικά και νομικά δυνατή, αλλά «περίπλοκη στην πράξη».
«Η συμφωνία αντιμετωπίζει μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους ως επίθεση εναντίον όλων και οι επιθέσεις των Χούθι σε σαουδαραβικό έδαφος ταιριάζουν σε αυτή την περιγραφή», δήλωσε. Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, η συμφωνία δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από τα κοινοβούλια της Τουρκίας και του Πακιστάν.
Ο Σιρς εμφανίστηκε ακόμη πιο επιφυλακτικός, χαρακτηρίζοντας πρόωρη οποιαδήποτε συζήτηση περί ενεργοποίησης της συμφωνίας. Όπως είπε, το Σύμφωνο της Μέκκας δεν διαθέτει ακόμη την αναγκαία θεσμική αρχιτεκτονική που θα καθιστούσε την ενεργοποίησή του μια σαφή νομική διαδικασία.
«Δεν υπάρχει ακόμη δημοσιευμένο στρατηγικό δόγμα, καθορισμένο όριο ενεργοποίησης ή πρωτόκολλο ενεργοποίησης. Σε αυτό το στάδιο, πρόκειται περισσότερο για μια πολιτική διακήρυξη παρά για μια λειτουργική συμμαχία», ανέφερε.
Το Πακιστάν δηλώνει ότι θα σταθεί «φυσικά» στο πλευρό του Ριάντ
Το Πακιστάν, από την πλευρά του, έχει επίσης επαναλάβει τη δέσμευσή του στη συμφωνία.
Ο αντιστράτηγος Αχμέντ Σαρίφ Τσαούντρι, επικεφαλής της υπηρεσίας ενημέρωσης του πακιστανικού στρατού, δήλωσε την Πέμπτη στην εφημερίδα Arab News ότι το Ισλαμαμπάντ βρίσκεται στο πλευρό της Σαουδικής Αραβίας τόσο διπλωματικά όσο και «φυσικά».
«Θα ήθελα να υπογραμμίσω εδώ τη λέξη “φυσικά”. Θα φτάσουμε μέχρι εκεί που χρειαστεί», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε την προηγούμενη εβδομάδα ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί συζητήσεις για την έναρξη στρατιωτικής απάντησης βάσει της συμφωνίας μετά τις επιθέσεις των Χούθι.
Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Κχαουάτζα Ασίφ, είχε πάντως δηλώσει στις 8 Σεπτεμβρίου ότι οποιαδήποτε επίθεση στη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τη συμφωνία.
«Δεσμευόμαστε από τους όρους και τις προϋποθέσεις αυτού του συμφώνου και θα τους τηρήσουμε σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη», είχε δηλώσει.
Νέα επίθεση των Χούθι στη Σαουδική Αραβία
Η συζήτηση για την τουρκική βοήθεια και το Σύμφωνο της Μέκκας γίνεται ενώ οι επιθέσεις των Χούθι συνεχίζονται.
Το Σάββατο, οι δυνάμεις του υπό σαουδαραβική ηγεσία συνασπισμού ανακοίνωσαν ότι οι Χούθι εκτόξευσαν βαλλιστικό πύραυλο προς το Ριάντ τα ξημερώματα, ο οποίος αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε.
Ο εκπρόσωπος του συνασπισμού, υποστράτηγος Τουρκί αλ-Μάλικι, ανέφερε επίσης ότι οι Χούθι επιχείρησαν να πλήξουν αμάχους και πολιτικές υποδομές στις περιοχές Μπίσα, Ταΐφ, Φαρασάν και Γιανμπού, αλλά οι επιθέσεις αντιμετωπίστηκαν από τη σαουδαραβική αεράμυνα.
Την ίδια ώρα, στη νότια Μαρίμπ της Υεμένης, οι ένοπλες δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της χώρας, που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, ανακοίνωσαν ότι απέκρουσαν απόπειρα διείσδυσης των Χούθι στον τομέα αλ-Φουλιαχάν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, σκοτώθηκαν 12 μαχητές των Χούθι και τραυματίστηκαν άλλοι.
Οι Χούθι, μετά την κατάληψη του λιμανιού Μόχα στην Ερυθρά Θάλασσα, συνεχίζουν την προέλασή τους προς τη Μαρίμπ, μια πλούσια σε πετρέλαιο επαρχία που παραμένει υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης που υποστηρίζεται από το Ριάντ.