Η αντικυβερνητική βία στις ΗΠΑ έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 ετών επισημαίνεται με ανησυχία, με τα ίδια στοιχεία να συνηγορούν στην διαμόρφωση μιας εκρηκτικής κατάστασης.
Η πολιτική βία στις Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα, ανησυχητική φάση, με τα πρόσφατα στοιχεία να καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση βίαιων περιστατικών -πολιτικής φύσεως -των τελευταίων 30 ετών, με τελευταίο επεισόδιο την ένοπλη επίθεση στο δείπνο των ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ.
Από επιθέσεις σε κυβερνητικές εγκαταστάσεις μέχρι στοχευμένες ενέργειες κατά αξιωματούχων, το φαινόμενο αποκτά πλέον χαρακτηριστικά συστημικής κρίσης, αντανακλώντας τη βαθιά πόλωση που διαπερνά την αμερικανική κοινωνία, επισημαίνει δημοσίευμα της Wall Street Journal καθώς και άλλα αμερικανικά ΜΜΕ.
H ανάλυση της πολιτικής βίας στις ΗΠΑ
Σύμφωνα με ανάλυση του Center for Strategic and International Studies (CSIS), το 2025 καταγράφηκαν 20 περιστατικά πολιτικής βίας ή σχεδίων επίθεσης στο εσωτερικό της χώρας -αριθμός που αποτελεί ρεκόρ από το 1994. Από αυτά, τα 10 αποδόθηκαν σε δράστες που σχετίζονται με την άκρα Αριστερά και τα οκτώ με την άκρα Δεξιά, γεγονός που σηματοδοτεί μια σπάνια μεταβολή στην ισορροπία των απειλών, τουλάχιστον στον παραδοσιακό «γεωγραφικό» προσδιορισμό του πολιτικού φάσματος.
Το CSIS κατατάσσει τις επιθέσεις ως αριστερές ή δεξιές με βάση δικαστικά έγγραφα και σύγχρονες αναφορές, σύμφωνα με το WSJ. Είναι η πρώτη φορά εδώ και δύο δεκαετίες που οι επιθέσεις της ακροαριστεράς φέρονται να υπερβαίνουν εκείνες της ακροδεξιάς, επισημαίνει η αμερικανική εφημερίδα.
Η αύξηση αυτή δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Από τα τέλη της δεκαετίας του 2010, οι επιθέσεις με πολιτικά κίνητρα καταγράφουν σταθερή άνοδο, ωστόσο το τελευταίο έτος σημειώθηκε εκρηκτική κλιμάκωση, με τα περιστατικά να υπερδιπλασιάζονται σε σχέση με το 2024.
Η ανάλυση του CSIS καταδεικνύει ότι οι επιθέσεις προέρχονται από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Ενδεικτικό είναι το περιστατικό με την Δημοκρατική πολιτικό Μελίσα Χόρτμαν, η οποία δέχθηκε πυροβολισμούς μαζί με τον σύζυγό της από δράστη μεταμφιεσμένο σε αστυνομικό. Την ίδια χρονιά, τρία άτομα σκοτώθηκαν σε επιθέσεις που αποδόθηκαν στην ακροδεξιά, ενώ ένα θύμα συνδέθηκε με ενέργεια της ακροαριστεράς. H δολοφονία του ακροδεξιού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ σε μια εκδήλωση στη Γιούτα πέρυσι, εντάσσεται σε αυτά τα περιστατικά.
Ο Τραμπ και η τελευταία απόπειρα εναντίον του
Τα στοιχεία περιλαμβάνουν επιθέσεις εναντίον αξιωματούχων και εγκαταστάσεων που συνδέονται με την κυβέρνηση. Οι επιθέσεις ως αντίδραση στα αυστηρά μέτρα της κυβέρνησης κατά της μετανάστευσης εξηγούν εν μέρει την εκρηκτική αύξηση των περιστατικών που χαρακτηρίζονται ως πολιτική βία, πέρυσι.
Το κλίμα επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά την πρόσφατη ένοπλη επίθεση στο δείπνο στην Ουάσιγκτον, όπου παρευρίσκονταν κορυφαίοι πολιτικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους και ο Ντόναλντ Τραμπ, η Μελάνια Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς. Το περιστατικό αυτό δεν ήταν μεμονωμένο, αλλά εντάσσεται σε αυτήν την ευρύτερη αλυσίδα γεγονότων που έχουν θέσει σε συναγερμό τις αρχές ασφαλείας, αναφέρουν αναλυτές.
Ο ίδιος ο Τραμπ, σχολιάζοντας την έξαρση της βίας, υποστήριξε ότι τέτοια φαινόμενα «υπήρχαν πάντα», αποδίδοντας ωστόσο την τρέχουσα ένταση στη «ρητορική μίσους» των πολιτικών του αντιπάλων.
Οι δηλώσεις αυτές αντικατοπτρίζουν το βαθύ πολιτικό ρήγμα που χαρακτηρίζει τη δημόσια σφαίρα στις ΗΠΑ, όπου η ευθύνη για την κλιμάκωση της βίας αποτελεί αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης.
Η βία λειτουργεί κυκλικά
Τα τελευταία χρόνια, ο Τραμπ έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο απειλών και επιθέσεων. Το 2024 σημειώθηκαν δύο απόπειρες δολοφονίας εις βάρος του, μία κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στην Πενσυλβάνια και μία ακόμη στη Φλόριντα.
Η χρονική εξέλιξη των περιστατικών δείχνει ότι η βία λειτουργεί κυκλικά, επηρεαζόμενη από τις πολιτικές συνθήκες επισημαίνει και το BBC. Το 2021, με την ανάληψη της προεδρίας από τον Τζο Μπάιντεν, τα περιστατικά μειώθηκαν αισθητά, μόνο για να αυξηθούν εκ νέου τα επόμενα χρόνια. Το 2022 καταγράφηκαν οκτώ επιθέσεις -αριθμός που ισοβαθμεί με το 1995 ως ένα από τα πιο βίαια έτη της σύγχρονης περιόδου.
Η αντίδραση των πολιτικών ηγετών υπήρξε, τουλάχιστον σε επίπεδο δηλώσεων, ενιαία. Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα τόνισε ότι «η βία δεν έχει θέση στη δημοκρατία», υπογραμμίζοντας παράλληλα τον ρόλο των δυνάμεων ασφαλείας. Αντίστοιχα, ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ζοχράν Μαμντάνι χαρακτήρισε την πολιτική βία «απολύτως απαράδεκτη», καλώντας σε αποκλιμάκωση της έντασης, επισημαίνει ο Independent.
Παρά τις εκκλήσεις αυτές, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Η πρώην πράκτορας του FBI, Kάθριν Σβάιτ, ανέφερε στο βρετανικό μέσο ενημέρωσης ύστερα από την δολοφονία του Τσάρλι Κερκ ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με μια «αναπτυσσόμενη κρίση», λόγια που σήμερα μοιάζουν να επιβεβαιώνονται.