Ο λεγόμενος «AI Basic Act» φιλοδοξεί να καλύψει σχεδόν κάθε πτυχή της χρήσης και ανάπτυξης αλγοριθμικών συστημάτων, από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας έως τις δημόσιες υπηρεσίες.
Η Νότια Κορέα έκανε ένα αποφασιστικό άλμα μπροστά από τη Δύση στο πεδίο της ρύθμισης της τεχνητής νοημοσύνης, θέτοντας σε ισχύ αυτό που χαρακτηρίζεται ως το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο παγκοσμίως για την ΑΙ. Ο λεγόμενος «AI Basic Act», ένας νόμος έξι κεφαλαίων και 43 άρθρων, ενεργοποιήθηκε στα τέλη Ιανουαρίου και φιλοδοξεί να καλύψει σχεδόν κάθε πτυχή της χρήσης και ανάπτυξης αλγοριθμικών συστημάτων, από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας έως τις δημόσιες υπηρεσίες, με κεντρικό στόχο την προστασία των πολιτών και τη δημιουργία «βάσης εμπιστοσύνης» σε μια κοινωνία όπου η ΑΙ θα είναι πανταχού παρούσα.
Η είδηση, όπως παρουσιάστηκε από τη The Wall Street Journal, αποκτά ιδιαίτερο βάρος αν αναλογιστεί κανείς το διεθνές περιβάλλον: στις Ηνωμένες Πολιτείες οι κανόνες παραμένουν αποσπασματικοί, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση το AI Act βρίσκεται ακόμη σε φάση σταδιακής εφαρμογής και εξειδίκευσης. Η Σεούλ, αντίθετα, επέλεξε ένα ενιαίο νομοθέτημα που επιχειρεί να ορίσει από την αρχή το «παιχνίδι», προτού οι πρακτικές της αγοράς παγιωθούν χωρίς επαρκή εποπτεία.
Πού εστιάζει ο νόμος
Ο νόμος δεν στοχεύει τους μεμονωμένους χρήστες, αλλά εστιάζει στους παρόχους και στους οργανισμούς που αναπτύσσουν ή εφαρμόζουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Οι υποχρεώσεις που εισάγει είναι σαφώς αυστηρότερες από ό,τι έχουμε δει μέχρι σήμερα σε άλλες μεγάλες οικονομίες. Μεταξύ άλλων, απαιτείται διαφάνεια σχετικά με το πότε και πώς χρησιμοποιείται η ΑΙ, υποχρεωτική σήμανση περιεχομένου που έχει παραχθεί από αλγορίθμους, καθώς και αξιολόγηση κινδύνου για εφαρμογές που μπορεί να επηρεάσουν κρίσιμους τομείς όπως η απασχόληση, η εκπαίδευση, η υγεία ή η πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες.
Η πολιτική φιλοσοφία πίσω από τον AI Basic Act
Σύμφωνα με τις κορεατικές αρχές, το πλαίσιο έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει «ασυνήθιστα μεγάλο εύρος δραστηριοτήτων και παικτών», ακριβώς επειδή η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντιμετωπίζεται ως μια εξειδικευμένη τεχνολογία, αλλά ως γενικής χρήσης υποδομή – κάτι αντίστοιχο με το ηλεκτρικό ρεύμα ή το διαδίκτυο. Σε πρακτικό επίπεδο, αυτό σημαίνει ότι εταιρείες που αναπτύσσουν μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, startups που προσφέρουν εργαλεία αυτοματοποίησης, αλλά και δημόσιοι φορείς που ενσωματώνουν αλγοριθμικά συστήματα στις υπηρεσίες τους, μπαίνουν όλοι κάτω από την ίδια ομπρέλα εποπτείας.
Η πολιτική φιλοσοφία πίσω από τον AI Basic Act είναι διπλή. Από τη μία, το κράτος θέλει να αποφύγει τα κοινωνικά σοκ που θα μπορούσε να προκαλέσει μια ανεξέλεγκτη διάχυση της ΑΙ – μεροληπτικές αποφάσεις, αδιαφανείς αλγόριθμοι, αυτοματοποιημένες πρακτικές που πλήττουν ευάλωτες ομάδες. Από την άλλη, επιδιώκει να δημιουργήσει σταθερούς κανόνες παιχνιδιού που θα ενθαρρύνουν τις επενδύσεις και την καινοτομία, προσφέροντας στις επιχειρήσεις νομική σαφήνεια σε έναν τομέα όπου η αβεβαιότητα συχνά λειτουργεί ανασταλτικά.
Δεν είναι τυχαίο ότι η εφαρμογή του νόμου ξεκινά σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα προωθεί έντονα την ιδέα της «κυρίαρχης ΑΙ» (sovereign AI): την ανάπτυξη δηλαδή εγχώριων μοντέλων και υποδομών, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από αμερικανικές ή κινεζικές πλατφόρμες. Για μια οικονομία που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές τεχνολογίας και στη βιομηχανική καινοτομία, η ΑΙ αντιμετωπίζεται ως στρατηγικό κεφάλαιο αντίστοιχο με τα ημιαγωγά ή τα δίκτυα 5G.
Η ψηφιακή μετάβαση είναι ήδη ορατή
Στους δρόμους της Seoul –από τις εμπορικές αρτηρίες της Μιόνγκντονγκ μέχρι τα επιχειρηματικά κέντρα– η ψηφιακή μετάβαση είναι ήδη ορατή: έξυπνες οθόνες, αυτοματοποιημένες υπηρεσίες, πιλοτικά προγράμματα «έξυπνης πόλης». Το νέο νομικό πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τάξη σε αυτή την ταχεία υιοθέτηση, επιβάλλοντας μηχανισμούς λογοδοσίας εκεί όπου μέχρι σήμερα υπήρχε κυρίως τεχνολογικός ενθουσιασμός.
Σε σύγκριση με τη Δύση, η κορεατική προσέγγιση ξεχωρίζει για τη φιλοδοξία της. Ενώ οι ΗΠΑ εξακολουθούν να βασίζονται κυρίως σε εθελοντικές δεσμεύσεις εταιρειών και αποσπασματικές οδηγίες, και η Ευρώπη προχωρά με ένα σύνθετο αλλά σταδιακό κανονιστικό οικοδόμημα, η Νότια Κορέα επέλεξε έναν «καθαρό» νόμο-ομπρέλα που καλύπτει τα πάντα, από την καινοτομία έως την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Βεβαίως, το κρίσιμο τεστ θα είναι η εφαρμογή. Οι επικριτές επισημαίνουν ότι οι γενικές διατάξεις χρειάζονται δευτερογενή κανονιστικά κείμενα για να γίνουν λειτουργικές και ότι η ισορροπία ανάμεσα στον έλεγχο και την επιχειρηματική ευελιξία παραμένει λεπτή. Οι υποστηρικτές, αντίθετα, βλέπουν στο AI Basic Act ένα πρότυπο για το πώς μπορεί ένα κράτος να κινηθεί γρήγορα σε έναν τομέα που εξελίσσεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς.
Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση της Σεούλ στέλνει σαφές μήνυμα: η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πια μια μελλοντική υπόσχεση, αλλά μια παρούσα πραγματικότητα που απαιτεί κανόνες. Και καθώς οι μεγάλες οικονομίες αναζητούν ακόμη τον βηματισμό τους, η Νότια Κορέα επιχειρεί να χαράξει πρώτη τον δρόμο, στοιχηματίζοντας ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών μπορεί να γίνει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην εποχή των αλγορίθμων.
- Όλες οι ειδήσεις
- «Έλληνας δίνει πληροφορίες στην Κίνα»: Το μήνυμα που εστάλη στην ΕΥΠ και ξεκίνησε η έρευνα για τον σμήναρχο-κατάσκοπο
- Αυτός είναι ο 54χρονος Έλληνας που συνελήφθη για το σαμποτάζ σε γερμανική κορβέρα -Η μέθοδος με το χαλίκι
- Σοκ στη Γερμανία μετά τον ξυλοδαρμό μέχρι θανάτου του Τούρκου ελεγκτή από τον 26χρονο Ελληνα