Κάθε πρωί η Αντονίνα Κούλχαβα πηγαίνει στη δουλειά της γνωρίζοντας ότι ένα λάθος βήμα μπορεί να αποβεί μοιραίο. Είναι ναρκαλιεύτρια και καθημερινά απομακρύνει νάρκες και εκρηκτικά από τα χωράφια της Ουκρανίας.
- Η Αντονίνα Κούλχαβα, πρώην ζαχαροπλάστρια, άλλαξε καριέρα για να γίνει ναρκαλιεύτρια στην Ουκρανία. Αρχικά έκρυβε την επικίνδυνη νέα της δουλειά από τους γονείς της, οι οποίοι σοκαρίστηκαν όταν το έμαθαν αργότερα.
- Η αποναρκοθέτηση γίνεται με τρεις μεθόδους, αντιμετωπίζοντας επτά κατηγορίες εκρηκτικών, από νάρκες έως drones. Παρά τις αρχικές της αμφιβολίες, η Κούλχαβα ξεπέρασε την πρόκληση της εισόδου σε έναν ανδροκρατούμενο επαγγελματικό χώρο.
- Ο κίνδυνος παραμένει καθημερινός, όχι μόνο από τα εκρηκτικά αλλά και από τις ρωσικές επιθέσεις που προκαλούν διακοπές ρεύματος. Η εργασία της συνεχίζεται σε μια χώρα όπου ένα λάθος βήμα μπορεί να είναι μοιραίο.
- Η μεγαλύτερη ανταμοιβή της είναι να βλέπει χωράφια που καθάρισε να καλλιεργούνται ξανά, γεμάτα με ηλιοτρόπια. Αυτή η εμπειρία την έκανε να εκτιμά περισσότερο τη ζωή και την επιστροφή της γης στους ανθρώπους της.
Η 32χρονη είναι μέλος ομάδας που επιχειρεί να καθαρίσει από εκρηκτικά εδάφη τα οποία κάποτε καλλιεργούσαν αγρότες και σήμερα αποτελούν θανάσιμη παγίδα για τους κατοίκους.
Η Ουκρανία είναι μία από τις περισσότερο ναρκοθετημένες χώρες στον κόσμο. Υπολογίζεται ότι περίπου το 20% έως 25% της επικράτειάς της, περισσότερα από 139.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μπορεί να είναι διάσπαρτο με νάρκες και άλλα εκρηκτικά.
Από τα οικονομικά και τη ζαχαροπλαστική στις νάρκες
Η διαδρομή της Κούλχαβα μέχρι τα ναρκοθετημένα πεδία δεν ήταν καθόλου συνηθισμένη, όπως αναφέρει η βρετανική εφημερίδα The Independent.
Είχε εργαστεί στον χρηματοπιστωτικό τομέα και στη συνέχεια ως ζαχαροπλάστρια. Όταν περίμενε να πάρει βίζα για να φύγει στην Τσεχία, είδε μια αγγελία για εργασία στη Mines Advisory Group (MAG).
Αρχικά θεώρησε ότι ήταν μια δουλειά υπερβολικά επικίνδυνη. «Δεν έμοιαζε καθόλου με οτιδήποτε είχα κάνει πριν», εξηγεί.
Έψαξε περισσότερες πληροφορίες και τελικά αποφάσισε να δοκιμάσει. Στην αρχή, μάλιστα, έκρυβε από τους γονείς της τη νέα της δουλειά, γνωρίζοντας ότι θα ανησυχούσαν. Όταν το έμαθαν, σοκαρίστηκαν.
«Δεν τους το είπα γιατί δεν ήθελα να ανησυχούν για μένα», λέει. Όπως παραδέχεται, η δουλειά είναι πράγματι επικίνδυνη και ο βαθμός του κινδύνου διαφέρει ανάλογα με την περιοχή όπου επιχειρεί κάθε ομάδα.
Σήμερα, ως επικεφαλής ομάδας, έχει την ευθύνη να καθοδηγεί τους συναδέλφους της στη διαδικασία αποναρκοθέτησης, από την αρχική τεχνική αξιολόγηση του εδάφους έως τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση των εκρηκτικών.
Νάρκες, ρουκέτες, βόμβες και drones
Η αποναρκοθέτηση γίνεται με τρεις βασικές μεθόδους: με μηχανήματα, χειρωνακτικά και με τη χρήση ειδικά εκπαιδευμένων σκύλων.
Στη χειρωνακτική διαδικασία, οι ναρκαλιευτές ερευνούν προσεκτικά το έδαφος, εντοπίζουν τα εκρηκτικά και τα σημαίνουν ώστε να καταστραφούν με ελεγχόμενο τρόπο.
Οι ομάδες καλούνται να αντιμετωπίσουν επτά βασικές κατηγορίες εκρηκτικών, από νάρκες και χειροβομβίδες μέχρι ρουκέτες, πυραύλους, βόμβες αεροσκαφών, πυρομαχικά διασποράς, drones και όλμους.
Για την Κούλχαβα, η είσοδος σε έναν κατά κύριο λόγο ανδροκρατούμενο χώρο ήταν μία ακόμη πρόκληση.
Οι γυναίκες αποτελούν περίπου το 30%-35% του προσωπικού που εργάζεται παγκοσμίως στον τομέα της ανθρωπιστικής δράσης κατά των ναρκών, όμως μόλις περίπου το 12% συμμετέχει άμεσα στις επιχειρήσεις πεδίου.
«Στην αρχή πίστευα ότι όλα αυτά τα εκρηκτικά, οι νάρκες και οι βόμβες ήταν περισσότερο ανδρική υπόθεση», παραδέχεται.
Η έλλειψη αυτοπεποίθησης, όμως, άρχισε να υποχωρεί με την εκπαίδευση και την εμπειρία.
«Εκεί που υπήρχαν βόμβες, τώρα υπάρχουν ηλιοτρόπια»
Ο κίνδυνος δεν έχει εξαφανιστεί από την καθημερινότητά της.
Τον χειμώνα, οι ρωσικές επιθέσεις προκαλούν διακοπές ηλεκτροδότησης και θέρμανσης, ενώ η ίδια συνεχίζει να εργάζεται σε μια χώρα όπου ένα λάθος βήμα μπορεί να έχει τραγικές συνέπειες.
Παράλληλα, όμως, βλέπει και το αποτέλεσμα της δουλειάς της.
Χωράφια που προηγουμένως ήταν απροσπέλαστα εξαιτίας των ναρκών επιστρέφουν σταδιακά στους αγρότες. Εκτάσεις που αποτελούσαν επί χρόνια ζώνες θανάτου αρχίζουν και πάλι να καλλιεργούνται.
Και κάπου εκεί βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη ανταμοιβή για την ίδια.
«Στα χωράφια όπου δουλέψαμε προηγουμένως καλλιεργούν τώρα οι αγρότες και υπάρχουν χωράφια με ηλιοτρόπια εκεί όπου υπήρχαν νάρκες», λέει.
Η εμπειρία αυτή, όπως εξηγεί, την έκανε να βλέπει διαφορετικά τη ζωή.
«Έχω αρχίσει να εκτιμώ περισσότερο τη ζωή μου», σημειώνει, συνειδητοποιώντας ότι πράγματα που κάποιος πιστεύει πως μπορεί να κάνει «αργότερα» δεν είναι πάντα δεδομένο ότι θα υπάρχουν αύριο.
Για την Αντονίνα, κάθε καθαρισμένο χωράφι είναι κάτι περισσότερο από μια επιτυχημένη επιχείρηση. Είναι ένα κομμάτι της Ουκρανίας που επιστρέφει στους ανθρώπους της.