Ο χανταϊός μπορεί να παραμείνει στο ανθρώπινο σπέρμα για έως και έξι χρόνια μετά τη μόλυνση και ενδέχεται να ενέχει κίνδυνο σεξουαλικής μετάδοσης.
Αυτό σημειώνει μια νέα επιστημονική μελέτη που προκαλεί ανησυχία στην παγκόσμια υγειονομική κοινότητα.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα ευρήματα αυτά ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέες οδηγίες δημόσιας υγείας για τους άνδρες που έχουν νοσήσει από τον ιό.
Aνησυχητική έρευνα για τον χανταϊό
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το ελβετικό κυβερνητικό ινστιτούτο Spiez Laboratory, το οποίο ειδικεύεται στην αντιμετώπιση βιολογικών, χημικών και πυρηνικών απειλών, και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Viruses.
Οι επιστήμονες εξέτασαν την περίπτωση ενός 55χρονου Ελβετού άνδρα που είχε μολυνθεί από το στέλεχος Άνδεων του χανταϊού κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στη Νότια Αμερική.
Παρότι οι εξετάσεις έδειξαν ότι δεν υπήρχε πλέον κανένα ίχνος του ιού στο αίμα, στα ούρα ή στο αναπνευστικό του σύστημα, οι ερευνητές εντόπισαν γενετικό υλικό του ιού στο σπέρμα του ακόμη και 71 μήνες μετά τη μόλυνση, σχεδόν έξι χρόνια αργότερα.
Στη μελέτη επισημαίνεται ότι οι όρχεις μπορούν να λειτουργήσουν ως «δεξαμενή» ή «ασφαλές καταφύγιο» για ορισμένους ιούς, επιτρέποντάς τους να παραμένουν στο σώμα χωρίς να ανιχνεύονται εύκολα από το ανοσοποιητικό σύστημα. Παρόμοια φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί και με άλλους επικίνδυνους ιούς, όπως ο Έμπολα και ο Ζίκα.
Δυνατότητα σεξουαλικής μετάδοσης
«Συνολικά, τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι ο ιός των Άνδεων έχει τη δυνατότητα σεξουαλικής μετάδοσης», αναφέρει χαρακτηριστικά η μελέτη του 2023, αν και μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί επιβεβαιωμένο περιστατικό μετάδοσης μέσω σεξουαλικής επαφής.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι τα σπερματοζωάρια προστατεύονται από το ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς είναι απαραίτητα για την ανθρώπινη αναπαραγωγή. Ωστόσο, αυτό το φυσικό «προστατευτικό περιβάλλον» μπορεί παράλληλα να επιτρέπει και την επιβίωση ιών για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Η υπόθεση έχει προκαλέσει αυξημένο ενδιαφέρον μετά και τις πρόσφατες ανησυχίες που σχετίζονται με το κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, όπου καταγράφηκαν οκτώ επιβεβαιωμένα κρούσματα χανταϊού, ενώ περίπου 20 ακόμη άτομα τέθηκαν σε απομόνωση στη Βρετανία χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα, αναφέρει η Telegraph σε σχετικό δημοσίευμα.
Πρωτόκολλα έμπολα για άνδρες που έχουν νοσήσει
Η εταιρεία Airfinity, η οποία παρακολουθεί διεθνείς κινδύνους δημόσιας υγείας, συνιστά οι άνδρες ασθενείς να λαμβάνουν «εκτενή καθοδήγηση για ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές πέραν της καραντίνας των 42 ημερών». Όπως αναφέρουν οι αναλυτές της, οι οδηγίες θα πρέπει να είναι «ανάλογες με τα πρωτόκολλα παρακολούθησης του σπέρματος των επιζώντων του Έμπολα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας».
Σύμφωνα με τα πρωτόκολλα του ΠΟΥ για τον Έμπολα, το σπέρμα των ανδρών που έχουν επιζήσει από τη νόσο πρέπει να εξετάζεται κάθε τρεις μήνες και να θεωρείται ασφαλές μόνο έπειτα από δύο διαδοχικά αρνητικά αποτελέσματα. Μέχρι τότε, οι άνδρες καλούνται είτε να απέχουν από κάθε μορφή σεξουαλικής επαφής είτε να χρησιμοποιούν προφυλακτικά «με συνέπεια και σωστά».
Οι οδηγίες του ΠΟΥ προβλέπουν επίσης σχολαστικό πλύσιμο με σαπούνι και νερό μετά από οποιαδήποτε επαφή με σπέρμα, ακόμη και μετά από αυνανισμό, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος πιθανής μετάδοσης.
Ένταση της έρευνας
Η Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA), η οποία παρακολουθεί στενά τα περιστατικά που συνδέονται με το MV Hondius, ανέφερε στην Telegraph: «Επαναξετάζουμε συνεχώς όλες τις οδηγίες και παρακολουθούμε τα νέα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών ερευνών, καθώς αυτά καθίστανται διαθέσιμα».
Η ίδια υπηρεσία πρόσθεσε: «Σε όλα τα άτομα στην Αγγλία που έχουν επιβεβαιωθεί ως κρούσματα ή έχουν αναγνωριστεί ως επαφές θα παρέχονται όλες οι απαραίτητες συμβουλές δημόσιας υγείας, συμπεριλαμβανομένων συμβουλών για τη μείωση του κινδύνου περαιτέρω μετάδοσης».
Οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα ώστε να διαπιστωθεί εάν ο χανταϊός μπορεί πράγματι να μεταδοθεί σεξουαλικά στον άνθρωπο, ωστόσο τα νέα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία ακόμα εντατικότερης μελέτης του ιού.