Ένα τεράστιο νησί από πάγο, με έκταση περίπου όσο το Μανχάταν, αποκολλήθηκε από τον παγετώνα Petermann στη Γροιλανδία και πλέον παρασύρεται στον Αρκτικό Ωκεανό.
- Μια τεράστια νησίδα πάγου, μεγέθους Μανχάταν και πάχους 150 μέτρων, αποκολλήθηκε από τον παγετώνα Petermann στις 4 Αυγούστου. Το φαινόμενο αποτελεί τη μεγαλύτερη απώλεια πλωτού πάγου για τον συγκεκριμένο παγετώνα από το 2012.
- Η αποκόλληση δίνει στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν τον σχηματισμό και την κίνηση τέτοιων μαζών πάγου. Ο Petermann έχει ιστορικό παρόμοιων φαινομένων, με σημαντικές αποκολλήσεις παγόβουνων το 2010 και το 2012.
- Οι ερευνητές εκτιμούν ότι θα ακολουθήσουν τουλάχιστον δύο ακόμη μεγάλες αποκολλήσεις, λόγω υφιστάμενων ρωγμών στον παγετώνα. Οι συνολικές απώλειες αναμένεται να μειώσουν το πλωτό τμήμα του Petermann κατά περίπου 22%.
- Οι μεγάλες μάζες πάγου που παρασύρονται στον ωκεανό αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα και τις υπεράκτιες εγκαταστάσεις. Με τον χρόνο διασπώνται σε μικρότερα, δυσκολότερα ανιχνεύσιμα κομμάτια, αυξάνοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης.
Το εντυπωσιακό φαινόμενο εντοπίστηκε από διεθνή ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οτάβα, οι οποίοι παρακολουθούν τις αλλαγές στον παγετώνα μέσω δορυφορικών εικόνων από το 2019.
Η αποκόλληση αποτελεί τη μεγαλύτερη απώλεια πλωτού πάγου του παγετώνα Petermann από το 2012, ενώ οι επιστήμονες εκτιμούν ότι δεν θα είναι η τελευταία. Αντίθετα, τουλάχιστον δύο ακόμη μεγάλες αποκολλήσεις αναμένεται να σημειωθούν στο προσεχές διάστημα.
Έκταση όσο το Μανχάταν και με πάχος 150 μέτρα
Ο Petermann είναι ένας από τους μεγαλύτερους παγετώνες της Γροιλανδίας που καταλήγουν στη θάλασσα. Το πλωτό τμήμα του εκτείνεται περίπου 70 χιλιόμετρα μέσα στον Αρκτικό Ωκεανό.
Οι πρώτες ενδείξεις ότι επίκειται η αποκόλληση καταγράφηκαν στις 3 Αυγούστου, μέσω δορυφορικών εικόνων της αποστολής Sentinel-1 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Μία ημέρα αργότερα, το τεράστιο κομμάτι πάγου αποκολλήθηκε πλήρως από την ανατολική πλευρά του παγετώνα.
Η νέα νησίδα πάγου έχει έκταση περίπου 76,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα, αντίστοιχη με αυτή του Μανχάταν, και εκτιμάται ότι σε ορισμένα σημεία φτάνει τα 150 μέτρα πάχος.
«Περιμέναμε αυτή την αποκόλληση εδώ και χρόνια και είναι εντυπωσιακό να τη βλέπουμε να συμβαίνει» δήλωσε ο Adam Garbo, διδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Οτάβα και επικεφαλής της ομάδας που εντόπισε το φαινόμενο.
Γιατί παρακολουθούν στενά τον παγετώνα
Οι επιστήμονες παρακολουθούν τον Petermann από το 2019, καταγράφοντας ρωγμές και άλλα σημάδια αστάθειας στο πλωτό τμήμα του.
Το ιδιαίτερο στοιχείο της συγκεκριμένης αποκόλλησης είναι ότι πρόκειται για μια πολύ μεγάλη, επίπεδη μάζα πάγου, έναν σπάνιο τύπο παγόβουνου στην Αρκτική. Τέτοιες νησίδες πάγου είναι πολύ λιγότερο συχνές στην Αρκτική από ό,τι τα μεγάλα επίπεδα παγόβουνα στην περιοχή γύρω από την Ανταρκτική.
Ο Petermann έχει πάντως ιστορικό μεγάλων αποκολλήσεων. Το 2010 αποκολλήθηκε παγόβουνο έκτασης περίπου 251 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ το 2012 ένα ακόμη είχε έκταση περίπου 130 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Η νέα αποκόλληση δίνει στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν τον τρόπο με τον οποίο τόσο μεγάλες μάζες πάγου σχηματίζονται, απομακρύνονται από τον παγετώνα και παρασύρονται στον ωκεανό.
Έρχονται άλλα δύο τεράστια κομμάτια πάγου
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το φαινόμενο δεν έχει τελειώσει. Ρωγμές που έχουν σχηματιστεί εδώ και χρόνια εξακολουθούν να διασχίζουν το πλωτό τμήμα του Petermann, γεγονός που δείχνει ότι τουλάχιστον δύο ακόμη μεγάλες αποκολλήσεις είναι πιθανό να ακολουθήσουν.
Τα δύο νέα κομμάτια εκτιμάται ότι θα έχουν έκταση περίπου 94 και 84 τετραγωνικών χιλιομέτρων αντίστοιχα. Μαζί με τη νέα νησίδα πάγου, οι τρεις αποκολλήσεις θα μπορούσαν να μειώσουν το πλωτό τμήμα του παγετώνα κατά περίπου 22%.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο επιστημονικό. Τόσο μεγάλες μάζες πάγου μπορούν να παραμείνουν στη θάλασσα για χρόνια, παρασυρόμενες από τα θαλάσσια ρεύματα, και να αποτελέσουν κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα, τα πλοία και τις υπεράκτιες εγκαταστάσεις.
Με την πάροδο του χρόνου, οι τεράστιες νησίδες πάγου διασπώνται σε μικρότερα και δυσκολότερα ανιχνεύσιμα κομμάτια, αυξάνοντας τον κίνδυνο για τα πλοία και τις δραστηριότητες στον Αρκτικό Ωκεανό.
Οι επιστήμονες θα συνεχίσουν να παρακολουθούν την πορεία της νέας νησίδας με δορυφορικές εικόνες και εναέρια παρατήρηση, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τι προκαλεί τις μεγάλες αποκολλήσεις και πώς εξελίσσονται οι τεράστιες μάζες πάγου της Αρκτικής.