Μια απόφαση-ορόσημο για τον αεροπορικό κλάδο στη Γαλλία εξέδωσε δικαστήριο της Μπαγιόν, αναγνωρίζοντας για πρώτη φορά τον καρκίνο του μαστού πρώην αεροσυνοδού ως επαγγελματική ασθένεια.
- Δικαστήριο στη Γαλλία αναγνώρισε τον καρκίνο του μαστού πρώην αεροσυνοδού ως επαγγελματική ασθένεια. Η απόφαση βασίστηκε στην πολυετή έκθεσή της σε νυχτερινή εργασία, κοσμική ακτινοβολία και παθητικό κάπνισμα κατά τη διάρκεια χιλιάδων ωρών πτήσης.
- Η απόφαση αποτελεί νομικό προηγούμενο, καθώς ο καρκίνος του μαστού δεν ανήκει στον επίσημο κατάλογο επαγγελματικών ασθενειών. Η αεροσυνοδός δικαιώθηκε μετά από μακρά δικαστική προσπάθεια παρά τις αρχικές απορριπτικές αποφάσεις περιφερειακών επιτροπών.
- Επιστημονικές μελέτες συνδέουν τα επαγγέλματα πτήσεων με αυξημένα ποσοστά καρκίνων που σχετίζονται με την ακτινοβολία. Ωστόσο, ειδικοί τονίζουν ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί με βεβαιότητα η αιτιώδης σχέση σε μεμονωμένες περιπτώσεις ασθένειας.
- Η πρώην αεροσυνοδός εξέφρασε την ελπίδα η υπόθεσή της να βοηθήσει και άλλες γυναίκες. Η Air France, που δεν συμμετείχε στη δίκη, δήλωσε ότι η ασφάλεια του προσωπικού αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα για την εταιρεία.
Η 59χρονη Σοφί Λενό, η οποία εργάστηκε ως αεροσυνοδός στην Air France από το 1989 έως το 2019, κέρδισε τη δικαστική μάχη που έδινε επί δυόμισι χρόνια, υποστηρίζοντας ότι η πολύχρονη επαγγελματική της δραστηριότητα την εξέθεσε σε παράγοντες που συνδέονται με τη νόσο.
Η απόφαση του δικαστηρίου, η οποία εκδόθηκε στις αρχές Ιουλίου, έχει πλέον καταστεί τελεσίδικη, καθώς δεν ασκήθηκε έφεση, σύμφωνα με τη δικηγόρο της Ελιζαμπέτ Λερού.
Πάνω από 12.600 ώρες πτήσης -Οι τρεις παράγοντες που εξετάστηκαν
Η Λενό εργάστηκε για τρεις δεκαετίες στην Air France, αρχικά ως αεροσυνοδός και στη συνέχεια ως επικεφαλής πληρώματος σε πτήσεις μεγάλων αποστάσεων.
Συνολικά συμπλήρωσε περισσότερες από 12.600 ώρες πτήσης, με πάνω από 6.500 ώρες εξ αυτών να αφορούν νυχτερινές πτήσεις.
Το δικαστήριο στάθηκε σε τρεις βασικούς παράγοντες στους οποίους η αεροσυνοδός είχε εκτεθεί κατά τη διάρκεια της καριέρας της: την παρατεταμένη νυχτερινή εργασία, την έκθεση σε κοσμική ή ιοντίζουσα ακτινοβολία και το παθητικό κάπνισμα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το κάπνισμα ήταν επιτρεπτό στις πτήσεις της Air France μέχρι το 2000, με αποτέλεσμα τα πληρώματα καμπίνας να εκτίθενται επί χρόνια στον καπνό των επιβατών.
Οι υπερατλαντικές και άλλες πτήσεις μεγάλων αποστάσεων πραγματοποιούνται σε μεγάλο ύψος, όπου οι εργαζόμενοι των αεροπορικών εταιρειών εκτίθενται σε κοσμική ακτινοβολία. Η έκθεση είναι εντονότερη σε πτήσεις που περνούν κοντά στις πολικές περιοχές, όπου η προστατευτική επίδραση του γήινου μαγνητικού πεδίου είναι μικρότερη.
«Ελπίζω να ανοίξει ο δρόμος και για άλλες γυναίκες»
Η δικαστική απόφαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή ο καρκίνος του μαστού δεν περιλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο επαγγελματικών ασθενειών της Γαλλίας. Αυτό σημαίνει ότι εργαζόμενοι που επιδιώκουν την αναγνώριση της νόσου ως επαγγελματικής καλούνται να ακολουθήσουν μια δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία.
Στην περίπτωση της Λενό, δύο περιφερειακές επιτροπές που εξετάζουν τέτοιες υποθέσεις είχαν προηγουμένως κρίνει ότι δεν είχε αποδειχθεί επαρκής σύνδεση ανάμεσα στην ασθένεια της αεροσυνοδού και την εργασία της.
Η ίδια, ωστόσο, συνέχισε τη δικαστική προσπάθεια με τη στήριξη του συνδικάτου CFDT και τελικά δικαιώθηκε.
Η 59χρονη, η νόσος της οποίας βρίσκεται πλέον σε ύφεση, δήλωσε ότι η απόφαση θα της επιτρέψει να συνταξιοδοτηθεί πρόωρα, ενώ εξέφρασε την ελπίδα ότι η υπόθεσή της θα βοηθήσει και άλλες γυναίκες.
«Η μεγαλύτερη επιθυμία μου είναι πραγματικά αυτό να ανοίξει τον δρόμο για άλλες γυναίκες που μέχρι σήμερα ίσως δεν τολμούσαν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η δικηγόρος της αεροσυνοδού υποστηρίζει ότι η απόφαση δημιουργεί νομικό προηγούμενο, ανοίγοντας δυνητικά τον δρόμο για παρόμοιες προσφυγές από εργαζόμενους στον κλάδο των αερομεταφορών.
Τι γνωρίζουμε για την ακτινοβολία στις πτήσεις
Η έκθεση των πληρωμάτων αεροσκαφών στην κοσμική ακτινοβολία είναι γνωστό φαινόμενο, καθώς η ατμόσφαιρα προστατεύει λιγότερο από την ακτινοβολία όσο αυξάνεται το υψόμετρο.
Μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ που δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα εξέτασε τους θανάτους από καρκίνους που σχετίζονται με την ακτινοβολία σε περισσότερα από 500 επαγγέλματα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι πιλότοι και οι αεροσυνοδοί εμφάνιζαν από τα υψηλότερα ποσοστά.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν, σύμφωνα με το BBC, ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί από μια μεμονωμένη περίπτωση πως η ακτινοβολία προκάλεσε έναν συγκεκριμένο καρκίνο.
Ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Επιστήμης Τζιμ Σμιθ από το Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ σημείωσε ότι, με βάση τις γνωστές δόσεις κοσμικής ακτινοβολίας που δέχεται το πλήρωμα, μπορεί να υπάρχει μια μικρή πρόσθετη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου, χωρίς όμως να είναι δυνατό να αποδοθεί με βεβαιότητα μια συγκεκριμένη περίπτωση στη συγκεκριμένη έκθεση.
Η Air France, από την πλευρά της, διευκρίνισε ότι δεν συμμετείχε στη δικαστική διαδικασία και ότι δεν είχε λάβει γνώση του σκεπτικού της απόφασης.
Η εταιρεία ανέφερε πάντως ότι «η υγεία και η ασφάλεια του προσωπικού αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα», υπογραμμίζοντας ότι παρέχει στους εργαζομένους ιατρική παρακολούθηση που υπερβαίνει τα ελάχιστα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία.
Η υπόθεση της Σοφί Λενό, πάντως, αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς στη Γαλλία, καθώς για πρώτη φορά η εργασία μιας αεροσυνοδού και οι ιδιαίτερες συνθήκες της -νυχτερινές πτήσεις, κοσμική ακτινοβολία και παθητικό κάπνισμα- συνδέθηκαν δικαστικά με την αναγνώριση του καρκίνου του μαστού ως επαγγελματικής ασθένειας.