Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαΐλο Φεντόροφ εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους πολιτικούς αντιπάλους του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όμως η απρόσμενη έκκλησή του για τη διεξαγωγή εκλογών εν μέσω πολέμου φαίνεται πως μπορεί να του γυρίσει μπούμερανγκ.
Σε τηλεοπτικό του μήνυμα το βράδυ της Τρίτης, ο Φεντόροφ άσκησε μία από τις πιο ευθείες εσωτερικές επιθέσεις κατά της κυβέρνησης Ζελένσκι από την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Κατηγόρησε την κυβέρνηση για προβλήματα διαφάνειας, υπερβολικά συγκεντρωτική λήψη αποφάσεων και διαφθορά, υποστηρίζοντας ότι τα φαινόμενα αυτά υπονομεύουν την πολεμική προσπάθεια.
Ωστόσο, η έκκλησή του για εκλογές προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις, ακόμη και από ανθρώπους που έχουν ασκήσει κριτική στον Ζελένσκι, διαπιστώνει το POLITICO εκτιμώντας ότι ο πρώην υπουργός το παρατράβηξε.
Η επίθεση Φεντόροφ στον τρόπο διακυβέρνησης
Ο 35χρονος πρώην υπουργός, ο οποίος απομακρύνθηκε από την κυβέρνηση μόλις τον περασμένο μήνα, επέκρινε ουσιαστικά το μοντέλο διακυβέρνησης του Ζελένσκι και τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις.
«Οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζουν επ' αόριστον σε μια κατάσταση όπου δεν καταλαβαίνουν γιατί λαμβάνονται ορισμένες αποφάσεις. Γιατί κάποιες μεταρρυθμίσεις προχωρούν ενώ άλλες μπλοκάρονται. Γιατί αποφάσεις που χρειάζονται σήμερα στο μέτωπο περνούν μήνες περιφερόμενες στα κυβερνητικά γραφεία», δήλωσε.
Και πρόσθεσε: «Είναι επικίνδυνο όταν η κοινωνία αποκτά την αίσθηση ότι βασικό κριτήριο για έναν διορισμό δεν είναι ο επαγγελματισμός, τα αποτελέσματα ή η ικανότητα να μεταμορφώσει τη χώρα, αλλά η προσωπική πίστη στο σύστημα».
Η επίθεση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο Φεντόροφ θεωρούνταν επί χρόνια στενός συνεργάτης και πολιτικά πιστός στον Ζελένσκι.
Γιατί οι εκλογές θεωρούνται εξαιρετικά δύσκολες
Η πρόταση για εκλογές προκάλεσε όμως έντονες αντιδράσεις. Η Ουκρανία βρίσκεται υπό στρατιωτικό νόμο, γεγονός που δεν επιτρέπει τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών, ενώ πρακτικά η οργάνωσή τους εν μέσω των ρωσικών επιθέσεων θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη.
Ανώτατος αξιωματούχος του γραφείου του Ζελένσκι, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας, απέρριψε την κριτική ότι ο πρόεδρος θα πρέπει να εξηγεί δημόσια κάθε απόφασή του.
«Ο πρόεδρος δεν μπορεί απλώς να εξηγεί στον λαό τις επιλογές του για διορισμούς εν καιρώ πολέμου, καθώς αυτά είναι ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Και είναι δικαίωμά του να αποφασίζει ποιον θα διορίσει υπουργό Άμυνας και ποιον θα απολύσει», δήλωσε.
Για την πρόταση περί εκλογών, μάλιστα, απάντησε ειρωνικά: «Ας περιμένουμε άλλη μία μαζική ρωσική πυραυλική επίθεση και μετά πάμε να ψηφίσουμε».
Η Όλγα Αϊβαζόφσκα, επικεφαλής της ουκρανικής εκλογικής οργάνωσης OPORA, προειδοποίησε επίσης ότι υπάρχουν «εκατοντάδες σενάρια και ενέργειες» που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει η Ρωσία για να υπονομεύσει μια εκλογική διαδικασία.
Ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Ρομάν Λοζίνσκι χαρακτήρισε την πρωτοβουλία εξαιρετικά επικίνδυνη.
«Δεν υπάρχει κανένα θετικό αποτέλεσμα για τη χώρα. Μην χαίρεστε που θα έχετε υποψηφίους στις μεταπολεμικές εκλογές. Πρέπει πρώτα να ζήσετε μέχρι να τις δείτε», είπε, προσθέτοντας ότι «οι εκλογές κατά τη διάρκεια του πολέμου είναι στα χέρια του εχθρού».
Ακόμη και ο βετεράνος πολέμου Ντμίτρο Κοζιατίνσκι, ο οποίος είχε συμμετάσχει στις πρόσφατες διαμαρτυρίες υπέρ του Φεντόροφ, δήλωσε ότι φοβάται πως μια προεκλογική περίοδος θα μπορούσε να προκαλέσει επικίνδυνη πόλωση της κοινωνίας.
Η δημοφιλία του Φεντόροφ και το πολιτικό ρίσκο
Ο Φεντόροφ διαθέτει σημαντική δημοφιλία. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του Kyiv International Institute of Sociology, το 63% των Ουκρανών τον θεωρεί αξιόπιστο, ποσοστό που τον φέρνει δεύτερο πίσω από τον πρώην αρχηγό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Βαλέρι Ζαλούζνι.
Ο Ζελένσκι, πάντως, εξακολουθεί να συγκεντρώνει ισχυρή υποστήριξη, με ποσοστό αξιοπιστίας 56%.
Η δημοτικότητα του Φεντόροφ ενισχύθηκε ιδιαίτερα από τον ρόλο του στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως τα drones και οι κυβερνοεπιθέσεις, στον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας. Η απομάκρυνσή του από το υπουργείο Άμυνας προκάλεσε μάλιστα διαδηλώσεις, με χιλιάδες πολίτες να ζητούν την επιστροφή του ή εξηγήσεις από τον Ζελένσκι.
Ωστόσο, ο οικονομολόγος Τίμοθι Ας εκτίμησε ότι η έκκληση για εκλογές μπορεί να αποτελέσει «ένα εξαιρετικό πολιτικό λάθος κρίσης», το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον του εάν αποφασίσει στο μέλλον να διεκδικήσει την προεδρία.