Την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 έθεσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως βασικό στόχο για την αποκατάσταση των σχέσεων με τις ΗΠΑ και την ενίσχυση της ασφάλειας του ΝΑΤΟ.
Μιλώντας στο Bloomberg για τα αγκάθια των σχέσεων Άγκυρας - Ουάσιγκτον ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι η αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 ήταν «άδικη» και ότι η επιστροφή της θα εξυπηρετούσε τόσο τα τουρκικά όσο και τα συμμαχικά συμφέροντα.
«Με την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, έχει αναδυθεί μια ευκαιρία να τεθούν οι σχέσεις Τουρκίας–ΗΠΑ σε μια πιο λογική και εποικοδομητική βάση», τόνισε Ερντογάν, προσθέτοντας ότι «η παραλαβή των F-35 για τα οποία η Τουρκία έχει ήδη πληρώσει και η επανένταξή της στο πρόγραμμα είναι σημαντικές και αναγκαίες» τόσο για τις διμερείς σχέσεις όσο και για την άμυνα του ΝΑΤΟ.
Το αγκάθι των S-400 και το άνοιγμα προς την Ουάσινγκτον
Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, μια απόφαση που προκάλεσε βαθιά κρίση εμπιστοσύνης με την Ουάσινγκτον. Πλέον, η Άγκυρα εμφανίζεται διατεθειμένη να ξεμπλοκάρει το θέμα, ακόμη και επιστρέφοντας τους πυραύλους στη Ρωσία.
Ο Ερντογάν επιβεβαίωσε ότι έθεσε το ζήτημα προσωπικά στον Βλαντίμιρ Πούτιν, χαρακτηρίζοντας τις σχέσεις με τις ΗΠΑ «κεντρικό πυλώνα» της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, έχει δηλώσει ότι η επίλυση του ζητήματος των S-400 θα μπορούσε να έρθει μέσα στους επόμενους τέσσερις έως έξι μήνες.
Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει την αγορά μαχητικών F-16 Block 70 από τις ΗΠΑ, με τον Ερντογάν να ζητά όρους «σύμφωνους με το πνεύμα της συμμαχίας του ΝΑΤΟ», επικαλούμενος ως παράδειγμα την αγορά ευρωπαϊκών Eurofighter.
Halkbank, ενέργεια και LNG από τις ΗΠΑ
Ένα ακόμη ανοιχτό μέτωπο στις σχέσεις Άγκυρας–Ουάσινγκτον είναι η υπόθεση της κρατικής τράπεζας Halkbank, η οποία κατηγορείται στις ΗΠΑ για παραβίαση των κυρώσεων κατά του Ιράν. Ο Ερντογάν χαρακτήρισε τις κατηγορίες «εσφαλμένες» και δήλωσε ότι η Τουρκία επιδιώκει μια λύση που δεν θα οδηγήσει σε «άδικες ποινές». «Η ελπίδα μας είναι να καταλήξουμε σε ένα δίκαιο αποτέλεσμα, πλήρως συμβατό με το νόμο», είπε.
Στο ενεργειακό πεδίο, η Τουρκία προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από τη Ρωσία, αυξάνοντας τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ. «Έχουμε αυξήσει σημαντικά τις προμήθειες LNG, ιδιαίτερα από τις ΗΠΑ, οι οποίες πλέον κατέχουν εξέχουσα θέση στην εφοδιαστική μας αλυσίδα», δήλωσε ο Ερντογάν, τονίζοντας ότι η Άγκυρα δρα «με γνώμονα τα εθνικά της συμφέροντα και την ενεργειακή της ασφάλεια».
Ο Ερντογάν διεκδικεί ρόλο-κλειδί για την Τουρκία σε ουκρανικό και μεσανατολικό
Παρά τις στενές οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσία, η Τουρκία συνεχίζει να ισορροπεί μεταξύ Μόσχας και ΝΑΤΟ. Ο Ερντογάν επανέλαβε ότι η χώρα του είναι «ο μόνος δρών που μπορεί να μιλήσει απευθείας τόσο με τον Πούτιν όσο και με τον Ζελένσκι», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο φιλοξενίας μελλοντικών ειρηνευτικών συνομιλιών για την Ουκρανία.
Στη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε τον ρόλο της Τουρκίας ως βασικού μεσολαβητή και δήλωσε έτοιμος να συμμετάσχει σε διεθνή δύναμη σταθεροποίησης στη Γάζα. «Η πολιτική μας βούληση είναι σαφής· είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε κάθε ευθύνη για μια διαρκή ειρήνη», κατέληξε.