Αυξημένη ανησυχία για την ικανότητα περιορισμού της νέας επιδημίας του ιού Έμπολα στην Αφρική εκφράζουν οι υγειονομικές Αρχές, καθώς η έξαρση εξελίσσεται σε περιοχές με υψηλή κινητικότητα πληθυσμού και συνεχιζόμενες συγκρούσεις.
- Η έξαρση του Έμπολα σε Κονγκό και Ουγκάντα αφορά ένα σπάνιο στέλεχος (Bundibugyo) χωρίς εμβόλιο, με εκατοντάδες ύποπτα κρούσματα και θανάτους. Ο ΠΟΥ χαρακτήρισε την κατάσταση «έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος».
- Ειδικοί τονίζουν την ιδιαίτερη δυσκολία περιορισμού του Έμπολα, ο οποίος προκαλεί σοβαρές αιμορραγικές λοιμώξεις με υψηλή θνησιμότητα, ενώ η μεγαλύτερη έξαρση 2014-2016 είχε οδηγήσει σε χιλιάδες θανάτους.
- Η καθυστέρηση στην αναγνώριση της εξάπλωσης του Έμπολα εντείνει την ανησυχία για το πραγματικό μέγεθος της επιδημίας. Ειδικοί εκφράζουν φόβους για παρόμοια εξέλιξη με την κρίση του 2014 λόγω συνθηκών και έλλειψης εργαλείων.
- Παρά τον χαμηλό κίνδυνο για τις ΗΠΑ, επιβάλλονται ταξιδιωτικοί περιορισμοί. Εκθέσεις προειδοποιούν για αδυναμία των συστημάτων δημόσιας υγείας και αποδυνάμωση διεθνών μηχανισμών, καθιστώντας την αντιμετώπιση σοβαρών κρίσεων δυσκολότερη λόγω έλλειψης πόρων.
Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχουν επιβεβαιωθεί 30 κρούσματα του Έμπολα, ενώ δύο ακόμη περιστατικά -μεταξύ αυτών ένας θάνατος- καταγράφηκαν στην Ουγκάντα σε άτομα που είχαν ταξιδέψει από το Κονγκό, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς.
Νέο στέλεχος του Έμπολα -Δεν υπάρχει εμβόλιο
Οι Αρχές, ωστόσο, κάνουν λόγο για περισσότερα από 500 ύποπτα κρούσματα του Έμπολα και περίπου 130 ύποπτους θανάτους, ενώ ένα επιπλέον περιστατικό αφορά σε Αμερικανό γιατρό στη ΛΔ του Κονγκό, ο οποίος μεταφέρεται για νοσηλεία στη Γερμανία, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ.
Η συγκεκριμένη έξαρση αφορά στο σπάνιο στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα, για το οποίο δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες των ειδικών.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ήδη χαρακτηρίσει την κατάσταση ως «έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος».
Φόβοι για ανεξέλεγκτη διασπορά
Ειδικοί επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με άλλους ιούς, ο Έμπολα είναι ιδιαίτερα δύσκολο να περιοριστεί όταν περάσει στον ανθρώπινο πληθυσμό, καθώς προκαλεί συχνά σοβαρές αιμορραγικές λοιμώξεις με υψηλή θνησιμότητα.
Κατά την περίοδο 2014–2016 στη Δυτική Αφρική, η μεγαλύτερη καταγεγραμμένη έξαρση του ιού είχε οδηγήσει σε περισσότερα από 28.000 κρούσματα και πάνω από 11.000 θανάτους, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
Οι εκτιμήσεις για τη θνησιμότητα σε προηγούμενες εξάρσεις κυμαίνονται μεταξύ 30% και 50%.
«Δεν ξέρουμε ακόμη το πραγματικό μέγεθος της κρίσης»
Η διευθύντρια του Pandemic Center της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Brown, Τζένιφερ Νούτσο, προειδοποιεί ότι η κατάσταση θα μπορούσε να εξελιχθεί σημαντικά.
Όπως σημειώνει, υπάρχει ανησυχία ότι η καθυστέρηση στην αναγνώριση της εξάπλωσης του Έμπολα μπορεί να σημαίνει πως το πραγματικό μέγεθος της επιδημίας είναι μεγαλύτερο από το γνωστό, ενώ δεν αποκλείεται περαιτέρω επιδείνωση.
Άλλοι ειδικοί συγκρίνουν την κατάσταση με την κρίση του 2014, εκφράζοντας φόβους ότι οι συνθήκες στο πεδίο και η έλλειψη επαρκών εργαλείων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παρόμοια εξέλιξη.
Χαμηλός κίνδυνος για τις ΗΠΑ, αλλά αυστηρότερα μέτρα
Παρά την ανησυχία, ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό στις Ηνωμένες Πολιτείες θεωρείται χαμηλός.
Ωστόσο, έχουν ανακοινωθεί περιορισμοί ταξιδιών για μη Αμερικανούς πολίτες που προέρχονται από την Ουγκάντα, τη ΛΔ Κονγκό και το Νότιο Σουδάν, καθώς και ενισχυμένα μέτρα ελέγχου σε λιμάνια και αεροδρόμια.
Προειδοποιήσεις για αδυναμία συστημάτων δημόσιας υγείας
Έκθεση του Global Preparedness Monitoring Board, που συντονίζεται από τον ΠΟΥ και την Παγκόσμια Τράπεζα, προειδοποιεί ότι οι μεταρρυθμίσεις στη δημόσια υγεία δεν έχουν συμβαδίσει με τον αυξανόμενο κίνδυνο πανδημιών.
Η ίδια ειδικός εκφράζει ανησυχία για την αποδυνάμωση διεθνών μηχανισμών, όπως η USAID, σημειώνοντας ότι η ιχνηλάτηση επαφών και η επιτόπια υποστήριξη παραμένουν κρίσιμα εργαλεία για τον περιορισμό τέτοιων επιδημιών.
«Προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε πολύ σοβαρές υγειονομικές κρίσεις με λιγότερους πόρους και αποδυναμωμένα συστήματα», τονίζουν ειδικοί, περιγράφοντας μια ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση για την παγκόσμια δημόσια υγεία.