Η Δανία προχώρησε στην εγκατάσταση κόκκινου οδικού φωτισμού, με στόχο την προστασία της τοπικής πανίδας χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημόσια ασφάλεια.
Στον Δήμο Γκλάντσαξε (Gladsaxe), κοντά στην Κοπεγχάγη, τοποθετήθηκαν κόκκινα LED σε βασικές οδικές αρτηρίες.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία -που προβάλλεται ως πιθανό πρότυπο για πόλεις διεθνώς- έχει ως στόχο να περιοριστούν οι επιπτώσεις του τεχνητού φωτισμού στο περιβάλλον.
Η απόφαση βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των διεθνών προσπαθειών για βιώσιμη ανάπτυξη. Δεν πρόκειται απλώς για αλλαγή στο χρώμα του φωτισμού, αλλά για μια συνολικότερη αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο οι πόλεις μπορούν να προσαρμόσουν τις υποδομές τους ώστε να επιτύχουν περιβαλλοντικούς στόχους, να προστατεύσουν τα τοπικά οικοσυστήματα και να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες προκλήσεις της αστικής ανάπτυξης.
Γιατί τα νυκτόβια πτηνά βλέπουν καλύτερα στο σκοτάδι;
Δανία: Μείωση της φωτορύπανσης και προστασία των νυχτόβιων ειδών
Στις περισσότερες αστικές περιοχές, ο τεχνητός φωτισμός εξυπηρετεί πρωτίστως την ενίσχυση της ορατότητας και της ασφάλειας για πεζούς και οδηγούς. Ωστόσο, πληθαίνουν οι επιστημονικές ενδείξεις ότι τα συμβατικά συστήματα φωτισμού διαταράσσουν τα φυσικά οικοσυστήματα.
Είδη όπως οι νυχτερίδες, που βασίζονται στην ηχοεντόπιση για τον προσανατολισμό και την αναζήτηση τροφής, εμφανίζονται ιδιαίτερα ευάλωτα στο τεχνητό φως. Μελέτες δείχνουν ότι ο φωτισμός μικρού μήκους κύματος μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά τους, να μεταβάλει τις μεταναστευτικές διαδρομές και να διαταράξει τους κύκλους σίτισής τους. Αντιθέτως, ο φωτισμός στο κόκκινο φάσμα φαίνεται να έχει σαφώς μικρότερη επίδραση στη δραστηριότητά τους.
Στο Γκλάντσαξε, η αντικατάσταση των συμβατικών λευκών λαμπτήρων με κόκκινα LED κατά μήκος της οδού Frederiksborgvej -στην περιοχή υπάρχει αποικία νυχτερίδων- αποσκοπεί στην προστασία δύο ειδών. Οι τοπικές αρχές επισημαίνουν ότι το κόκκινο φως παρεμβαίνει λιγότερο στη συμπεριφορά των νυχτόβιων ζώων.
Μέρος ευρωπαϊκού προγράμματος βιώσιμης κινητικότητας
Η πρωτοβουλία αποτελεί τμήμα της ευρύτερης στρατηγικής βιωσιμότητας της Δανίας, συνδέοντας τον αστικό σχεδιασμό με την περιβαλλοντική ευθύνη. Εντάσσεται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Lighting Metropolis - Green Mobility», στο οποίο συμμετέχουν πόλεις από τη Δανία και τη Σουηδία.
Τα κόκκινα LED χαρακτηρίζονται από υψηλή ενεργειακή απόδοση, μειωμένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε σύγκριση με παλαιότερα συστήματα, καθώς και χαμηλότερες ανάγκες συντήρησης. Παράλληλα, μπορούν να ενσωματώσουν «έξυπνες» τεχνολογίες, προσαρμόζοντας την ένταση του φωτισμού βάσει δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω την ενεργειακή εξοικονόμηση.
Η περίπτωση του Γκλάντσαξε προβάλλεται ως πιθανό προηγούμενο για άλλες πόλεις που επιδιώκουν πιο βιώσιμα αστικά περιβάλλοντα. Η πρωτοβουλία δεν περιορίζεται μόνο στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, αλλά αναδεικνύει και τη δυνατότητα εναρμόνισης της πολεοδομικής ανάπτυξης με την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.