Σε μια ασυνήθιστα ξεκάθαρη δημόσια αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, απορρίπτοντας χωρίς περιστροφές το αμερικανικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα στη Γάζα.
- Η διαφωνία επικεντρώνεται στον αφοπλισμό της Χαμάς. Ο Νετανιάχου απαιτεί την πλήρη παράδοση του οπλισμού πριν από οποιαδήποτε αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, απορρίπτοντας τη σταδιακή διαδικασία που προτείνουν οι ΗΠΑ και ο ειδικός απεσταλμένος.
- Η άκαμπτη στάση του Νετανιάχου καθορίζεται από τις επερχόμενες εκλογές. Για να εξασφαλίσει την πολιτική του επιβίωση, χρειάζεται τη στήριξη των ακροδεξιών συμμάχων του, οι οποίοι αντιτίθενται σθεναρά σε οποιαδήποτε υποχώρηση απέναντι στη Χαμάς.
- Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα κρίσιμο δίλημμα: να ικανοποιήσει τον Τραμπ ή τους Ισραηλινούς ψηφοφόρους. Παράλληλα, ούτε το Ισραήλ ούτε η Χαμάς επιθυμούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για την αποτυχία της συμφωνίας.
- Ο Νετανιάχου ρισκάρει την ενόχληση του Τραμπ, υπολογίζοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν θα κλιμακώσει την πίεση. Προτεραιότητά του παραμένει η πολιτική του επιβίωση στο Ισραήλ, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ψύχρανση των σχέσεων.
«Το Ισραήλ δεν αποδέχεται το έγγραφο των 15 σημείων», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, επαναλαμβάνοντας μάλιστα τη φράση για να μην υπάρξει, όπως είπε, καμία παρερμηνεία.
Η επιλογή του Νετανιάχου είναι ιδιαίτερα ριψοκίνδυνη, καθώς ο Τραμπ έχει επενδύσει πολιτικά στο συγκεκριμένο σχέδιο και εμφανίζεται να επιδιώκει μια συμφωνία που θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική διπλωματική επιτυχία για την Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, ο Νετανιάχου φαίνεται να θεωρεί ότι το πολιτικό κόστος μιας σύγκρουσης με τον Τραμπ είναι μικρότερο από το κόστος μιας υποχώρησης στο εσωτερικό του Ισραήλ.
Ο αφοπλισμός της Χαμάς το μεγάλο αγκάθι
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμοστεί ο οδικός χάρτης του Τραμπ.
Η αμερικανική πλευρά έχει υποστηρίξει ότι ο αφοπλισμός της Χαμάς θα πρέπει να προχωρήσει παράλληλα με τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα.
Ο Νετανιάχου, όμως, ξεκαθαρίζει ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να αποσύρει στρατεύματα προτού υπάρξει πλήρης αφοπλισμός της Χαμάς. «Αφοπλισμός σημαίνει βαριά όπλα, ελαφρά όπλα, όλα τα όπλα», τόνισε, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται να δεχθεί μια διαδικασία που θα μπορούσε να θεωρηθεί συμβολική ή ανεπαρκής.
Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Νικολάι Μλαντένοφ, άφησε πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας σταδιακής διαδικασίας. Όπως υποστήριξε, το Ισραήλ θα μπορούσε να προχωρά σε αποχώρηση εφόσον επιβεβαιώνονται επί του πεδίου βήματα αφοπλισμού και τα όπλα απομακρύνονται από τις ένοπλες οργανώσεις.
Η Χαμάς, από την πλευρά της, δήλωσε ότι παραμένει δεσμευμένη στον οδικό χάρτη και κάλεσε το Συμβούλιο Ειρήνης να ασκήσει πίεση στον Νετανιάχου ώστε να τον εφαρμόσει.
Η πραγματική μάχη του Νετανιάχου είναι στο εσωτερικό
Γιατί, όμως, ο Νετανιάχου επέλεξε να συγκρουστεί τόσο ανοιχτά με τον Τραμπ;
Η απάντηση, σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στις κάλπες.
Οι ισραηλινές εκλογές απέχουν λιγότερο από τρεις μήνες και ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες στις δημοσκοπήσεις.
Για να παραμείνει στην εξουσία, θα χρειαστεί και πάλι τη στήριξη των ακροδεξιών συμμάχων του. Οι τελευταίοι έχουν εκφράσει έντονες αντιδράσεις στο σχέδιο για τη Γάζα και πιέζουν την κυβέρνηση να μην κάνει βήματα που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως υποχώρηση απέναντι στη Χαμάς.
Ο Νετανιάχου γνωρίζει ότι οποιαδήποτε εικόνα υπαναχώρησης μπορεί να του κοστίσει ακριβά στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό.
Και δεν είναι μόνο οι ακροδεξιοί ψηφοφόροι. Παρά τη γενικότερη θετική εικόνα του Τραμπ στο Ισραήλ, μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινής γνώμης θεωρεί ότι η χώρα δεν πρέπει να περιορίσει την ελευθερία δράσης της στη Γάζα, ιδιαίτερα όταν διακυβεύεται η ασφάλειά της.
Το μεγάλο δίλημμα του Νετανιάχου: Τραμπ ή οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι;
Η κατάσταση δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Ο Τραμπ θέλει μια συμφωνία που θα οδηγήσει σε αφοπλισμό της Χαμάς και σταδιακή ισραηλινή αποχώρηση από τη Γάζα. Ο Νετανιάχου, όμως, χρειάζεται να δείξει στους Ισραηλινούς ψηφοφόρους ότι δεν πρόκειται να δεχθεί οποιαδήποτε συμφωνία θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας.
Παράλληλα, η Χαμάς και το Ισραήλ έχουν έναν κοινό πολιτικό υπολογισμό: ουδείς εκ των δύο επιθυμεί να χρεωθεί την αποτυχία μιας συμφωνίας.
Η Χαμάς επιμένει ότι στηρίζει τον οδικό χάρτη, αλλά υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες για το εάν θα ήταν πράγματι διατεθειμένη να παραδώσει το σύνολο του οπλισμού της.
Για το Ισραήλ, αυτό αποτελεί υπαρξιακό ζήτημα. Η κυβέρνηση Νετανιάχου υποστηρίζει ότι μόνο η πλήρης εξουδετέρωση της στρατιωτικής δυνατότητας της Χαμάς μπορεί να αποτρέψει μια νέα επίθεση ανάλογη με εκείνη της 7ης Οκτωβρίου.
Ο Νετανιάχου ρισκάρει τη σχέση με τον Τραμπ
Η δημόσια απόρριψη του αμερικανικού σχεδίου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο Νετανιάχου επιδιώκει μια μετωπική ρήξη με τον Τραμπ.
Αντιθέτως, φαίνεται να υπολογίζει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, όσο κι αν επιθυμεί μια διπλωματική επιτυχία στη Γάζα, δεν θα επιλέξει να συγκρουστεί ολοκληρωτικά με την ισραηλινή κυβέρνηση.
Έτσι, ο Νετανιάχου φαίνεται να κάνει έναν ψυχρό πολιτικό υπολογισμό: να ρισκάρει την ενόχληση του Τραμπ, προκειμένου να αποφύγει μια πολύ πιο άμεση απειλή για την πολιτική του επιβίωση στο Ισραήλ.
Το ερώτημα είναι εάν ο Αμερικανός πρόεδρος θα αποδεχθεί αυτή τη στάση ή εάν, αντίθετα, θα αποφασίσει να αυξήσει την πίεση στην ισραηλινή κυβέρνηση.
Για τον Νετανιάχου, πάντως, ο χρόνος πιέζει: η Γάζα παραμένει ανοιχτή πληγή, η συμφωνία για την επόμενη ημέρα δεν έχει κλείσει και η εκλογική αναμέτρηση πλησιάζει επικίνδυνα.