Πάνω από δύο μήνες έχουν περάσει από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός με το Ιράν υποστηρίζοντας τότε ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη ήταν πολύ κοντά σε μια συνολική συμφωνία.
- Στα τέλη Μαρτίου, ο Ντόναλντ Τραμπ άρχισε να μιλά για «σημαντικά σημεία συμφωνίας», υποστηρίζοντας πως η Τεχεράνη «εκλιπαρεί για συμφωνία». Το Ιράν, ωστόσο, διέψευδε την ύπαρξη επίσημων διαπραγματεύσεων, αποκαλύπτοντας μια σαφή απόκλιση από την αμερικανική ρητορική.
- Στις αρχές Απριλίου, ανακοινώθηκε κατάπαυση πυρός για την οριστικοποίηση της συμφωνίας, με τον Τραμπ να γίνεται πιο βέβαιος. Ισχυρίστηκε ότι ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του και ότι το Ιράν είχε «συμφωνήσει σε όλα», χωρίς όμως τελικό αποτέλεσμα.
- Η ίδια ρητορική συνεχίστηκε στα τέλη Απριλίου και τον Μάιο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επαναλαμβάνει ότι απομένουν μόνο «τελικές λεπτομέρειες». Παρά την αναγνώριση παρόμοιων αποτυχιών στο παρελθόν, επέμενε ότι «αυτή τη φορά είναι διαφορετικά».
- Ακόμη και στις πιο πρόσφατες τοποθετήσεις του, ο Τραμπ επιμένει ότι η συμφωνία είναι επικείμενη. Η συνεχής αυτή αισιοδοξία, σε συνδυασμό με την έλλειψη αποτελέσματος, δημιουργεί ερωτήματα για την πραγματική πρόοδο των διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, από τις 7 Απριλίου και έπειτα ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνέχισε επανειλημμένα να υποστηρίζει ότι μια συμφωνία ήταν «θέμα χρόνου», χωρίς μέχρι σήμερα να έχει υπάρξει οριστική εξέλιξη.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN συνολικά, πριν και μετά την κατάπαυση πυρός ο Τραμπ έχει προβεί τουλάχιστον 37 φορές σε δηλώσεις όπου παρουσιάζει τη συμφωνία με το Ιράν ως επικείμενη - όπως σήμερα - ή υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει απεγνωσμένα να την υπογράψει. Παρά τις επαναλαμβανόμενες αυτές εκτιμήσεις, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ένδειξη ότι η κατάσταση έχει προχωρήσει ουσιαστικά.
Από τις πρώτες δηλώσεις έως την «επικείμενη συμφωνία»
Η χρονική αφετηρία, σύμφωνα με το CNN, τοποθετείται στις 23 Μαρτίου, λιγότερο από έναν μήνα μετά την έναρξη της έντασης. Τότε ο Τραμπ μίλησε σε δημοσιογράφους για «σημαντικά σημεία συμφωνίας», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι συνομιλίες βρίσκονταν σε προχωρημένο στάδιο.
Την επόμενη ημέρα, ο Ρεπουμπλικανός ένοικος του Λευκού Οίκου άρχισε να επαναλαμβάνει ότι το Ιράν επιθυμεί σχεδόν διακαώς μια συμφωνία διατυπώνοντας την εκτίμηση ότι η κρίση θα μπορούσε να λήξει σύντομα. Στις 25 Μαρτίου έκανε λόγο για μια χώρα που «θέλει απεγνωσμένα να κάνει συμφωνία», ενώ στις 26 Μαρτίου, σε συνεδρίαση υπουργικού συμβουλίου ο Τραμπ ανέφερε ότι η Τεχεράνη «εκλιπαρεί για συμφωνία».
Ωστόσο, την ίδια περίοδο, το Ιράν διέψευδε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επίσημες διαπραγματεύσεις σε μια εμφανή απόκλιση μεταξύ πολιτικής ρητορικής και πραγματικών διπλωματικών εξελίξεων.
Η κατάπαυση πυρός και η κορύφωση των προσδοκιών
Στις 6 Απριλίου ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι μια συμφωνία ήταν «πολύ κοντά» πριν από ένα προσωρινό εμπόδιο. Μία ημέρα αργότερα ανακοίνωσε κατάπαυση πυρός, η οποία υποτίθεται ότι θα έδινε περιθώριο δύο εβδομάδων για την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας.
Τις επόμενες ημέρες, οι δηλώσεις του έγιναν ακόμη πιο βέβαιες. Στις 15 Απριλίου ο Τραμπ ανέφερε ότι ο πόλεμος είναι «πολύ κοντά στο τέλος», ενώ στις 16 Απριλίου έκανε λόγο για «πολύ καλή συμφωνία» που βρίσκεται προ των πυλών. Στις 17 Απριλίου, σε πολλαπλές δημόσιες εμφανίσεις, υποστήριξε ότι το Ιράν είχε «συμφωνήσει σε όλα» και ότι απομένουν μόνο λεπτομέρειες.
Παράλληλα, σε ανάρτηση του στις 20 Απριλίου προέβλεψε ότι όλα θα συμβούν «πολύ γρήγορα». Παρά τις διαδοχικές αυτές διαβεβαιώσεις, καμία τελική συμφωνία δεν ανακοινώθηκε.
Από την αισιοδοξία του Τραμπ στην επανάληψη των ίδιων εκτιμήσεων
Στα τέλη Απριλίου και τον Μάιο, η ίδια ρητορική συνεχίστηκε. Ο Τραμπ δήλωνε ότι το Ιράν εξακολουθεί να θέλει συμφωνία «πολύ έντονα», ενώ στις αρχές Μαΐου ανέφερε ότι η λήξη του πολέμου δεν θα αργήσει.
Στις 18 Μαΐου ανακοίνωσε καθυστέρηση στρατιωτικών κινήσεων για δύο ή τρεις ημέρες επικαλούμενος αίτημα χωρών της Μέσης Ανατολής, οι οποίες υποστήριζαν ότι μια συμφωνία ήταν πολύ κοντά. Λίγο αργότερα, ο ίδιος αναγνώρισε ότι στο παρελθόν υπήρξαν παρόμοιες «κοντινές» στιγμές, που τελικά δεν οδήγησαν σε αποτέλεσμα, επιμένοντας ωστόσο ότι «αυτή τη φορά είναι διαφορετικά».
Στις 23 Μαΐου ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι οι συνομιλίες με τους Ιρανούς βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και ότι απομένουν μόνο «τελικές λεπτομέρειες». Στις 28 Μαΐου, σε συνέντευξή του, μίλησε ξανά για «πολύ κοντινή και πολύ καλή συμφωνία».
Συνεχιζόμενες δηλώσεις παρά την έλλειψη αποτελέσματος
Ακόμη και στις πιο πρόσφατες τοποθετήσεις του ο Ντόναλντ Τραμπ συνέχισε να παρουσιάζει τη συμφωνία ως επικείμενη. Σε δηλώσεις του στο Axios ανέφερε ότι οι δύο πλευρές είναι «πολύ κοντά σε τελική συμφωνία», ενώ προειδοποίησε ότι οι περιφερειακές εντάσεις θα μπορούσαν να την υπονομεύσουν.
Σε άλλη δημόσια παρέμβαση επανέλαβε ότι η συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, προσθέτοντας ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να προχωρήσει σε ευρείες παραχωρήσεις. Ωστόσο, όπως σημειώνει το CNN, καμία από αυτές τις προβλέψεις δεν έχει μέχρι στιγμής επαληθευτεί.
Η εικόνα που διαμορφώνεται και τα ερωτήματα
Η επαναλαμβανόμενη αισιοδοξία του Τραμπ σε συνδυασμό με την απουσία συγκεκριμένων αποτελεσμάτων, δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο οι δημόσιες δηλώσεις του αντανακλούν πραγματική διπλωματική πρόοδο ή λειτουργούν περισσότερο ως πολιτική ρητορική.
Αναλυτές που επικαλείται το CNN υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχουν απτές ενδείξεις πως μια συμφωνία με το Ιράν βρίσκεται πράγματι στο τελικό στάδιο. Αντίθετα, η κατάσταση φαίνεται να παραμένει ρευστή, με τις διαπραγματεύσεις είτε να καθυστερούν είτε να μην έχουν ουσιαστική πρόοδο.
Παρά τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου περί επικείμενης συμφωνίας, η πραγματικότητα, όπως αποτυπώνεται στο ρεπορτάζ του CNN, δείχνει ότι δεν έχει υπάρξει οριστική εξέλιξη μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Ο Τραμπ έχει διατυπώσει δεκάδες φορές την εκτίμηση ότι μια συμφωνία είναι «πολύ κοντά», όμως μέχρι σήμερα το διπλωματικό αποτέλεσμα παραμένει μετέωρο.
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει δεν αφορά μόνο στο αν και πότε θα υπάρξει συμφωνία, αλλά και στο κατά πόσο οι επαναλαμβανόμενες προβλέψεις επηρεάζουν την πολιτική αξιοπιστία του Τραμπ και τις διεθνείς προσδοκίες γύρω από τη σύγκρουση.